(۵۲۶۳) سوال: آیا ما زنان نیز می‌توانیم این آیه‌ی کریم را تطبیق دهیم: {وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ} [سوره النساء: ۳۴] : ((اگر فرمانبردار نشد) در بستر از ایشان دوری کنید، ): یعنی همسرانمان را در بستر ترک کنیم هنگامی که مخالفت کردند یا از راه صحیح درست منحرف گشتند یا چکار کنیم؟

جواب:

این آیه برای تطبیق زنان نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا} [سوره النساء: ۳۴] : (و زنانی را که نافرمانی آن‌ها بیم دارید، پند و اندرز شان دهید، (اگر فرمانبردار نشد) در بستر از ایشان دوری کنید، (و اگر تأثیر نکرد) آنان را بزنید، پس اگر از شما اطاعت کردند، هیچ راهی برای (سرزنش و) تعدّی بر آن‌ها مجویید، (بدانید) که الله، بلند مرتبۀ بزرگ است): اما الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد نشوز مردان می‌‌فرماید: {وَإِنِ ٱمۡرَأَةٌ خَافَتۡ مِنۢ بَعۡلِهَا نُشُوزًا أَوۡ إِعۡرَاضࣰا فَلَا جُنَاحَ عَلَیۡهِمَاۤ أَن یُصۡلِحَا بَیۡنَهُمَا صُلۡحࣰا} [سوره النساء: ۱۲۸] : (و اگر زنی، از ناسازگاری یا اعراض شوهرش بیم داشت، پس بر آن دو گناهی نیست که با هم صلح کنند): لذا اگر زن از نشوز شوهر خود ترسید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به صلح ارشاد نموده است و او را به وعظ یا هجر یا زدن امر نکرده است چون که امکان ندارد زن بر مرد سلطه داشته باشد بلکه هنگامی که به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفته شد فارس‌ها پادشاه خود را به دست دختر کسری سپرده‌اند، فرمود: «لَنْ يُفْلِحَ قَوْمٌ، وَلَّوْا أَمْرَهُمُ امْرَأَةً»[۱] : (قومی كه زمام امورش را به دست زنی بسپارد، هرگز رستگار نخواهد شد). اما اگر عموم این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بگیریم: {فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَیۡكُمۡ فَٱعۡتَدُوا۟ عَلَیۡهِ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَیۡكُمۡ} [سوره البقرة: ۱۹۴] : (پس هر کس تعدی و تجاوز کرد، همان گونه که بر شما تعدی کرده؛ بر او تعدی کنید): می‌گوییم که برای زن جایز است که اگر مرد حق او را ادا نکرد او نیز حقش را ادا نکند تا این که بر آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امر کرده است برگردد زیرا عموم آیه این‌چنین می‌فرماید: {فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَیۡكُمۡ فَٱعۡتَدُوا۟ عَلَیۡهِ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَیۡكُمۡ} [سوره البقرة: ۱۹۴] : (پس هر کس تعدی و تجاوز کرد، همان گونه که بر شما تعدی کرده؛ بر او تعدی کنید): لذا اگر شوهرش در حق او کوتاهی می‌کند و می‌بیند که درست نمی‌گردد و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از معاشرت نیک با زن که واجب گردانیده است را ادا نمی‌کند مگر این که او نیز از حقی که شوهر دارد منعش کند، اشکالی ندارد.

[۱] رواه البخاری (۴۴۲۵).