یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۵۲۵۶) حکم حق حضانت و نگهداری دختر بین مادر، همسر و مادربزرگ

(۵۲۵۶) سوال: من شوهر دارم و دختری دارم که ۱۲ سال دارد و مادرم سن او بالا است و خواهرانم به اعتنایی ندارند و می‌خواهد که نزد من بماند و شوهرم قبول نمی‌کند مه نزد من بماند و مادرم می‌خواهد که نزد من بماند چون همراه با من راحت است و همسرم موافق این نیست چکار باید بکنم: آیا همسر و دخترم را رها کنم و خود را برای رعایت مادرم فارغ کنم با وجود این که خواهرنم نیز ازدواج کرده‌اند؟

جواب:

معلوم است آن خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنی خانه‌ی همسرت است و او می‌تواند هرکه را که بخواهد منع کند یا اینکه اجازه دهد داخل شود و زندگی کند و اگر شوهرت اجازه نمی‌دهد که مادرت در خانه‌اش بیاید این حق را دارد ولی او را نصیحت می‌کنم که نرم باشد و اجازه دهد که مادرت نزد تو در خانه‌اش زندگی کند که آن از احسان به مادرت و به تو می‌باشد.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احسان را مستحب گردانیده است و خبر داده است که محسنین را دوست دارد: {وَأَحۡسِنُوۤا۟ۚ إِنَّ ٱللَّهَ یُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِینَ} [سوره البقرة: ۱۹۵] : (و نیکی کنید که الله نیکوکاران را دوست می‌دارد): لذا تمنای آن را دارم که شوهرت به تو و مادرت با نگاه عطف و رحمت نگاه کند و در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است که می‌فرماید: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ»[۱]: (به کسانی که در  زمين هستند رحم كنيد، آنكه در آسمان است به شما رحم خواهد كرد): لذا اگر زندگی مادرت نزد تو بهتر از این است که نزد کسان دیگر باشد پس شایسته است که اجازه دهد در خانه‌ش زندگی کند.


[۱] رواه ابو داود (۴۹۴۱) و ترمذی (۱۹۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا متزوجة ولي بنت واحدة عمرها اثنتا عشرة سنة، والدتي امرأة كبيرة في السن وأخواتي لم يعتنوا بها، وتريد البقاء عندي، وزوجي لم يقبل أن تبقى عندي، وهي تريد أن تسكن عندي؛ لأنها ترتاح معي، وزوجي لا يوافق فماذا أفعل هل أترك زوجي وابنتي وأتفرغ لرعايتها، علما بأن أخواتي قد تزوجن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من المعلوم أن البيت الذي تعيشين فيه مع زوجك هو بيت لزوجك، وله أن يمنع من شاء، وأن يأذن لمن شاء في دخوله وسكناه، فإذا كان زوجك يمنع من أن تأتي أمك عندك في بيته فإن له الحق في ذلك، ولكني أنصحه بأن يكون مَرِنا، وأن يأذن لأن تعيش أمك عندك في البيت؛ لما في ذلك من الإحسان إلى أمك، والإحسان إليك.

وقد ندب الله تعالى إلى الإحسان وأخبر أنه يحب المحسنين، فقال: ﴿ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴾ [البقرة: ١٩٥]. فأَملي أن ينظر زوجك إلى أمك وإليك أيضا بعين العطف والرحمة، وقد جاء في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الأَرْضِ يَرْحَمُكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ». فإذا كان عيش والدتك عندك أطيب من عيشها عند أحد سواك، فالذي ينبغي أن يأذن لها بالسكنى في بيته هو الزوج.

مطالب مرتبط:

(۵۲۷۳) حکم دوری طولانی‌مدت مردان از همسر و فرزندان به جهت طلب رزق

اگر غیبت او از زن و فرزندانش مستلزم ضایع گشتن آن‌ها خواهد شد بدون شک بازخواست خواهد شد...

ادامه مطلب …

(۵۲۴۰) حکم فسخ نکاح در صورت کشف تخلف اخلاقی و دینی زن پس از عقد

اگر مرد برای اصلاح همسرش تلاش نموده مخصوصا آنچه متعلق به نماز می‌باشد اما موفق نشده است و انواع روش‌ها را به کار برده باز هم نتوانسته است پس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او راه بیرون رفتی از این را که طلاق است را برایش قرار داده است و اگر به این خاطر او را طلاق دهد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بهتر از آن را نصیبش می‌کند...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۶) حکم غیبت یک‌ساله شوهر از همسر برای اشتغال و طلب روزی

شرط اساسی در این مورد این است که زن و فرزندت در امنیت باشند....

ادامه مطلب …

(۵۲۲۳) کم ترتیب نوبت میان همسران پس از بازگشت از سفر

عدل آن است که به نزد زنی برود که در آن شب از نزدش سفر کرده است...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۶) حکم شرعی هجر همسر ناسازگار

می‌توانی در صحبت کردن او را کمتر از سه روز هجر کنی اما در بستر هرآنقدر که بخواهی می‌توانی از او دوری جویی تا این‌که آنچه بر او به نسبت تو واجب است، انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۵۲۳۱) حکم رفتار تبعیض‌آمیز شوهر در میان همسران

ین مرد و امثال او از کسانی که بعضی از همسرانشان را بر دیگری برتری می‌دهند از وعید برحذر باشند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه