سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۹۱۷) حق تعصیبی فرزندان عموی متوفی در ارث

(۴۹۱۷) سوال: شخصی دو دختر و یک پسر دارد و پسر وی فوت کرده است. آیا فرزندان عموی وی حق تعصیبی در ارث دارند؟

جواب:

تا زمانی که پدر در قید حیات باشد هیچکس حقی در تعصیب ندارد مگر فرزندان پسر، زیرا فرزندان پسر در تعصیب بر پدران تقدم دارند. نسبت‌های عصبه پنج نسبت هستند: نسبت پدری، سپس پسری، سپس عمویی سپس ولایت و سرپرستی. و هیچ کس حقی برای اشتراک با نسبت بالاتر خود در سلسله مراتب تعصیب ندارد. مثلا اگر کسی فوت کرد و پدر و فرزند او زنده بودند، به پدر او یک ششم ارث می‌رسد و تعصیب از آن فرزند او می‌گردد. اگر کسی فوت کرد و عمو و پدر او در قید حیات بودند، اموالش به پدر او می‌رسد و هیچ مالی به عموی او نمی‌رسد.

خلاصه اینکه اگر منظور این فرد سوال کننده این است که آیا پسرعموها همراه با پدر از ارث سهم خواهند برد یا خیر، باید بگوییم که این سوال محلی از اعراب ندارد زیرا با وجود زنده بودن پدر، نه عمو و نه فرزندان وی و همچنین نه برادر و نه فرزندان وی هیچ سهمی از ارث نخواهند برد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل شخص له بنات وولد واحد، ومات الولد، فهل لأولاد العم العصبة حق في الميراث؟

فأجاب -رحمه الله تعالى- ما دام الأب موجودا، فليس لأحد الحق في التعصيب أبدا، إلا أن يكون الأبناء، فالأبناء مُقدَّمون على الآباء في التعصيب، لأن جهات العَصبة خمس الأبوَّة، ثم البُنُوَّة، ثم الأُخُوَّة، ثم العُمُومة، ثم الولاء، ولا حَقَّ لأحدٍ ممن مع من فوقه في الجهة بالتعصيب، فلو مات شخص عن أبيه وابنه، كان لأبيه السُّدس، والتعصيب لابنه، وإذا مات عن أبيه وجده، كان للأب المال كله بالتعصيب، ولو مات عن أبيه وعمه، كان المال للأب دون العم، وهكذا.

المهم إذا كان هذا السائل يسأل عن كون بني العم يرثون مع الأب، فهذا لا وجه لسؤاله، لأنه لا يمكن أن يرث لا العم، ولا أبناؤه، ولا الأخ وأبناؤه، مع وجود الأب.

مطالب مرتبط:

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۹۵) حکم برابری ارث دختر و پسر در بعضی کشورها

نظر ما این است که این قانون، قانونی باطل است، زیرا مخالف شریعت خداوند است...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۳) حکم تقسیم ارث برای فرد دوجنسه در فقه اسلامی

اگر مساله به گونه‌ای بود که مرد یا زن بودن ورثه در مقدار سهم الارث آنها تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) در این حالت مساله واضح است و به فرد دو جنسه همان مقدار ارث می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۱) اولویت ادای نذر یا پرداخت بدهی‌های فرد مقروض؟

ابتدا مقدار قرض او را محاسبه می‌کنیم، سپس مقدار مالی که از خود بر جای گذاشته را محاسبه کرده و آن را به مقدار کل دیون تقسیم می‌کنیم....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۱) حکم پیدا شدن دیرهنگام وصیت‌نامه پس از تقسیم ارث

اگر وصیت کرده که ثلث مالش برای فقرا یا امور مشابه خرج شود، حکم این است که یک سوم از سهم هر وارث گرفته شود  و به مقتضای وقف خرج گردد...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۰) حکم ارث فرزندان برادر فوت شده در صورت وفات پدر و تقسیم میراث

برادرزاده در صورت فوت پدر قبل از پدربزرگ و وجود عمو، از مال پدربزرگ چیزی به ارث نخواهد برد و بنابراین ارثیه پدرتان تنها به شما خواهد رسید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه