چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۴۸۹۴) حکم محروم‌ کردن دختران از ارث

(۴۸۹۴) سوال: حکم کسانی که پس از مرگ یک شخص و در هنگام تقسیم اموال او به این بهانه که دختران هم حق خود را طلب نکرده‌اند، آنها را از سهم خود محروم می‌کنند چیست؟ لطفا جزئیات این مساله را برای ما تشریح بفرمایید.

جواب:

این کار کاملا حرام و جزو گناهان کبیره است – العیاذ بالله -. زیرا خداوند متعال وقتی درباره اصول و فروع میراث زوجین و برادر مادری سخن می‌گوید می‌فرماید: { تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ* وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ*}{ این‌ها (احکام و) حدود الهی است، و هر کس از الله و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ش اطاعت کند، و ی را به باغ‌هایی در آورد که از زیر (درختان) آن نهرها جاری است، در آن جاودانه‌اند، و این پیروزی بزرگی است.* و هر کس از الله و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ش نافرمانی کند و از حدود او تجاوز کند، وی را در آتشی وارد می‌کند که جاودانه در آن خواهد ماند، و برای او عذاب خوار کننده‌ای است.} (نساء: ١٣، ١٤)  و تبیین فرموده که اینها حدود و مرزهای احکام الهی هستند و هر کس از حدود احکام الهی تجاوز کند و در برابر خدا و رسولش نافرمانی پیشه کند، تا ابد در آتش جاودان خواهد بود.

پس انسان مومن باید به هر ذی حقی، حق وی را اعطا نماید، چه این ذی حق مرد باشد و چه زن. مثلا اگر فردی فوت کرد و دو پسر و یک دختر داشت باید یک پنجم مال به دختر و چهار پنجم آن به دو پسر دیگرش داده شود چنان که خداوند سبحان می‌فرماید: :{ يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَـٰدِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۚ}{الله دربارۀ فرزندان‌تان به شما سفارش می‌کند، سهم پسر، چون سهم دو دختر است}(نساء:١١) و این کارها و این رسوم، رسومی باطل و مربوط به دوران جاهلیت هستند و بر هیچکس حلال نیست که آنها را بر شریعت الهی ارجحیت دهد و واجب است که به هر ذی حقی حقش داده شود و قضیه به دادگاه ارجاع شود تا قاضی بر طبق شریعت الهی در این مساله حکم نماید و این عادت جاهلی و ظالمانه از بین برود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في أن بعض الناس إذا مات الميت قام الذين خلفه بأخذ ماله كله، ويعطون الأبناء من هذا المال، ولا يعطون البنات، بحجة أن البنات لا يطالبن بهذا المال، أرجو التوجيه في هذا الأمر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا مُحرَّم، بل من كبائر الذنوب -والعياذ بالله – لأن الله – تعالى – لما ذكر الميراث ميراث الزوجين، والإخوة من الأم، و هم أبعد من الفروع، والأصول قال: ﴿ تِلكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَلِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ * حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَلِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُّهِيبُ ﴾ [النساء: ١٣-١٤] فبيّن أن هذه حدود الله وأن مَن تعدَّى حدود الله، وعصى الله ورسوله، يُدخله نارا خالدا فيها.

فعلى المؤمن أن يعطي كل ذي حق حقه من الإرث، سواء كانوا رجالا، أو نساء، فإذا مات الإنسان عن وَلَدَيْن وبنت، وجب أن تُعطى البنتُ خمس المال، وأربعة أخماس للابنين لكل واحد مُمسان، لقول الله -تعالى-: ﴿ يُوصِيكُمُ اللهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَن ﴾ [النساء: ١١]، وهذه العادات والتقاليد عادات باطلة جاهلية لا يَحِلُّ لأحد أن يُقَدِّمَها على شريعة الله أبدا، والواجب أن يعطى كل ذي حق حقه، وأن تُرفَع القضية إلى القاضي حتى يحكم فيها بشريعة الله فتزول هذه العادة الجاهلية الجائرة الباطلة.

مطالب مرتبط:

(۴۹۱۸) آیا وجود فرزندان باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردد؟

بله فرزندان مذکر باعث محروم شدن عموها از ارث آنها می‌گردند.....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۶) حکم ساخت مسجد از مال میت بدون وصیت قبلی و رضایت سایر ورثه

اگر وصیتی نکرده باشد، هیچ حقی بر گردن وراث خود ندارد. بنابراین تا رضایت تمامی ورثه آن هم به شرطی که همگی آنها بالغ و رشید باشند اخذ نگردد، احداث این مسجد ممکن نخواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۴) حکم ارث‌بری فردی که نماز را به طور منظم به جا نمی‌آورد

قول صحیح این است که کسی که نماز را ترک کرده کافر است و از ملت اسلام خارج شده و مرتد محسوب می‌گردد، مگر اینکه توبه کند و به اسلام بازگردد. اگر توبه کرد و قبل از مرگ شخص مورث به اسلام بازگشت، در این حالت از مال او ارث خواهد برد و اگر چنین نکند چیزی به او نخواهد رسید....

ادامه مطلب …

(۴۹۰۱) حکم ارث برای فردی با ظاهر مردانه و رفتارهای زنانه

حکم این شخص حکم مردان است و حکم او در زمره احکام افراد دوجنسه قرار نمی‌گیرد، زیرا افراد دوجنسه، اندام جنسی هر دو جنس را دارند و احکام اینگونه افراد نیز نزد علما تشریح شده است که در اینجا مجال توضیح آن نیست....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۲) تقسیم ارثیه بر اساس سهمیه پسر و دختر و نحوه توزیع صحیح درآمد ماترک

ماترک بر طبق آیات قرآن و اجماع علما به این شیوه تقسیم می‌گردد که سهم هر پسر باید دو برابر سهم هر دختر باشد، ...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۹) حکم شرعی درباره زمین زراعی که پدر به عنوان جهاز به دخترش داده

زمینی که پیش از مرگ پدر از جانب دخترش به او داده شده، اکنون و پس از مرگ پدر به جمیع وراث تعلق دارد و باید بین فرزندان و همسران و والدین (اگر در قید حیات باشند)، بر حسب شریعت اسلامی تقسیم گردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه