سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۷۳۳) حکم مالی که بر اثر اشتباه دریافت شده است

(۴۷۳۳) سوال: من نزد فردی اضافه کار کار میکردم و همیشه پول کامل اضافه کار را پس از این که تعداد روزهای کاری را از من میپرسید به من پرداخت میکرد. سپس روزی به من گفت: در محاسباتم به این نتیجه رسیدهام که در جایی مرتکب اشتباه شدهام و پول اضافه از من گرفتهای! با علم به اینکه این پول را تماما صرف بنای خانه کردهام، حال باید چه کنم؟

جواب:

بله اگر اثبات شد که خطایی روی داده است باید به حق تن داد و مبلغ اضافی به صاحب آن بازگردانده شود. اگر صاحب آن فوت کرده باید آن مال را به ورثه او پرداخت کرد زیرا این دین و قرض هنوز باقی است و تا زمانی که پول اضافی به صاحب آن بازگردانده نشود این دین ادا نمیشود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه شاب كان يعمل مع شخص وقتًا إضافيا، وكان في كل فترة يعطيه هذا الشخص الحساب كاملا، بعد أن يسأله عن عدد الأيام التي اشتغل معه فيها، وبعد ذلك يقول: اكتشفت خطأ في المبالغ التي أخذتها بزيادة، مع العلم بأن هذا المال أُنفق في بناء منزل، فماذا عليَّ أن أفعل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم إذا تبين الخطأ، فالواجب الرجوع إلى الحق، والواجب على هذا الذي أخذ أكثر مما لا يستحق، أن يَرُدّ ما زاد على صاحبه، فإن قدر أنه مات رَدَّه على ورثته لأنه ما زال باقيا في ذمته، ولا يبرأ إلا بتسليمه لمن هو له.

مطالب مرتبط:

(۴۷۴۹) حکم جبران خسارت مالی نادانسته به مدرسه

در این حالت هیچ ضمانت و مسئولیتی متوجه ایشان نیست. چون عمد و افراطی در کار نبوده و استدلال کرده و چنین پنداشته که این کار به مصلحت مدرسه است، اما بعدا مشخص شده که اینگونه نیست. در این حالت گناهی متوجه او نیست.....

ادامه مطلب …

(۴۷۴۸) چگونه دینم را ادا کنم وقتی طلبکارم از دنیا رفته است؟

اگر ورثه این مرد را نمیشناسی این پول متعلق به بیت المال است. زیرا بیت المال ورثه انسانهای بی ورثه به شمار میآید...

ادامه مطلب …

(۴۷۴۲) حکم شرعی بدهی به کسی که درگذشته است چیست؟

در این حالت باید ورثه او را پیدا کند و آنچه  که به عاریت یا رهن یا ودیعه یا ... از میت گرفته را به ورثه آنها بازپس دهد....

ادامه مطلب …

(۴۷۴۳) فردی فوت کرده که مقداری پول از من طلب دارد، باید چه کنم؟

باید دنبال ورثه او بگردی تا پول را به آنها تحویل دهی، زیرا وقتی کسی میمیرد مالش به ورثههایش میرسد....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۱) حکم شرعی پس گرفتن بدهی بدون اطلاع بدهکار

حلال نیست بر انسان که طلب خود را به صورت مخفیانه و بدون اینکه بفهمد از کسی بازبستاند...

ادامه مطلب …

(۴۷۲۷) وظیفه شرعی کارمند نسبت به خطاهای مالی گذشته

گر آنچه انجام دادهای بر اثر خطا و اشتباه روی داده و غیر عمدی بوده، پس تو بر حق هستی و هیچ ضمانتی بر  تو نیست و نیازی نیست از ورثه حلالیت بطلبی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه