چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۴۴۵۳) حکم قربانی از جانب مادر متوفی

(۴۴۵۳) سوال: مادرم وفات نموده و من می‌خواهم از جانب او با پول خودم قربانی دهم آیا او را در قربانی خود و خانواده‌ام شریک کنم یا از جانب او خاص قربانی دهم؟

جواب:

قربانی دادن خاص از جانب میت مشروع نیست اگر چه جایز باشد ولی مشروع نیست وقتی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم واصحابش تا جایی که می‌دانیم وارد نشده است که از جانب یکی از مورده‌هایشان قربانی مستقلی انجام دهند لذا همسر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خدیجه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا و زینب بنت خزیمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا وفات نمود و دخترانش مگر فاطمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا وفات نمود و همچنین پسرانش و عمویش حمزه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وفات نمودند و قربانی مستقلی از جانب هیچ‌کدامشان نداد بلکه در هنگام ذبح قربانی می‌فرمود: «اللهم هذه عن محمد و آل محمد»[۱] : (بار الهی این از جانب محمد و آل محمد است): لذا آل بیت او شامل زنده‌ها و مرده‌ها می‌شود.

و اینگونه است که افضل برای سوال کننده این است که قربانی را خاص مادرش قرار ندهد بلکه از جانب خود و خانواده‌اش قربانی کند که شامل مرده ‌ زنده خواهد شد و این سنت می‌باشد و بعضی از مردم در در اولین سالی شخص فوت کرده است از جانب او قربانی می‌دهند و آن را قربانی حفرة (گور ) یا دفنة (خاکسپاری) و این از بدعت‌ها می‌باشد چون که قربانی را با این اسم به اولین سالی که وفات کرده است تخصیصی داده‌اند که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش روایت نشده است لذا از بدعتی می‌باشد که مردم آن را به وجود آورده‌اند و هر بدعتی همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند گمراهی است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي والدة متوفاة وأريد أن أُضَحيَ عنها من مالي، فهل أُشْرِكُها في أضحيتي وأهل بيتي، أم أضحي عنها بأضحية خاصة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يشرع للميت أضحية خاصة تخص به، وإن كان هذا جائزا لكنه ليس بمشروع، إذ لم يرد عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم ، ولا عن أصحابه – فيما أعلم- أنه ضحى عن أحد من الأموات أضحية مستقلة، فالنبي -عليه الصلاة والسلام- قد ماتت زوجته خديجة وماتت زوجته زينب بنت خُزَيْمَةَ، ومتن بناته إلا فاطمة ومات أبناؤه ومات عمه حمزة، ولم يخص أحدا منهم بأضحية، وإنما كان يقول -عليه الصلاة والسلام- عند تضحيته: «اللهم هَذِهِ عَنْ مُحَمَّدٍ وآلِ محمد» فيشمل آل بيته الأحياء والأموات.

وإذا كان كذلك فإن الأفضل في حق السائل ألا يخص أمه بأضحية خاصة، وإنما يضحي بأضحية عنه وعن أهل بيته وتشمل الأحياء والأموات، هذه هي السنة، وإن بعض الناس يضحي بأضحية عن الميت أول سنة من موته يسمونها أضحية الحُفْرَةِ، أو أضحية الدَّفْنَةِ، وهذا من البدع لأن تخصيص الميت بأضحية بهذا الاسم في أول سَنَةٍ يموت لم يرد عن الرسول -عليه الصلاة والسلام-، ولا عن أصحابه فيكون من البدع التي ابتدعها الناس، وكل بدعة ضلالة كما قال النبي صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۴۵۸) حکم انجام هفت قربانی برای میت طبق رسوم قدیمی

این صحیح نیست...

ادامه مطلب …

(۴۴۵۲) حکم قربانی از جانب اموات بدون وصیت

نظر ما این است که قربانی فقط در حق زنده‌ها مشروع است زیرا این چیزی است که فقط از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است مگر مرده‌ای وصیت کرده باشد که از جانب او انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۴۳۹) فرق بین هَدْی و أضحیه و فدیه چیست؟

أضحیه: آنچه در ایام عید أضحی (قربان) برای تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در همه‌ی شهرها (در مکه و غیر آن) ذبح می‌شود اما هدی: آنچه انسان از شتر، گاو و گوسفند در مکه ذبح می‌کند و به فقرای حرم صدقه می‌دهد...

ادامه مطلب …

(۴۴۴۴) آیا أضحیه‌ به سرپرست خانواده اختصار می‌یابد؟

أضحیه، یک گوسفند از جانب مرد و خانواده‌اش کفایت می‌کند زیرا رسول الله گوسفندی را از جانب خود و خانواده‌اش ذبح نمود...

ادامه مطلب …

(۴۴۴۷) آیا قربانی از جانب انسان زنده و مرده اگر در آن شریک شوند به جا می‌آید؟

شریک شدن در ثواب مشکلی ندارد، اگر کسی این قربانی را برای عده‌ای از مردم قرار دهد نیز اشکالی ندارد اما شریک شدن در خرید و مالک شدن آن جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۴۴۵۶) حکم قربانی و حج از جانب برادری که در حادثه‌ای وفات یافته است

قول راجح از اقوال اهل علم این است که جایز می‌باشد انسان عبادت الله را به این نیت که برای میتی از اموات مسلمین باشد انجام دهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه