دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۳۷۳) حکم انجام عمره بعد از حج و پیش از طواف وداع برای حاجی مفرد

(۴۳۷۳) سوال: آیا بعد از مناسک حج و قبل از طواف وداع، عمره جایز است برای این که من فقط نیت حج کرده‌ام و بعد از آن نیت عمره کردم و از شهر گده احرام عمره بستم؟ لطفاً ما را راهنمایی کنید وفقکم الله.

جواب:

عمره‌ی بعد از حج اگر اتفاقی مانند چیزی که برای عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رخ داد رخ دهد هنگامی که برای عمره احرام بست و قبل از این که به مکه برسد حیض شد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او امر نمود که برای حج احرام ببندد پس این کار را کرد و بعد از تمام شدن حج از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طلب کرد که عمره کند پس به برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ امر کرد که با او به تنعیم رود پس از آنجا احرام بست[۱] ؛ و اگر برای زن چنین چیزی که برای ام المؤمنین عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رخ داد، رخ دهد و نفس راحت نشود مگر این که عمره را بعد از حج انجام دهد، اشکالی ندارد زیرا در سنت وارد شده است اما به غیر از آن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش هیچ‌کدام بعد از حج عمره نکردند بلکه عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که همراه خواهرش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا بود و به تنعیم رفتند نیز عمره ننمود و اگر عمره بعد از حج از امور مشروع می‌بود عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ انجام می‌داد زیرا برای او میسر بود و او همراه خواهرش به تنعیم رفتند لذا این دلیلی بر این است که برای حاجی مشروع نیست که بعد از حج عمره کند مگر این که به بلدش برگردد سپس دوباره از آنجا بیاید مثل اهل جده مثلا حج را به پایان رسانده‌اند و به جده برگشته‌اند سپس احرام می‌بندند و به مکه می‌آیند و در این حالت اشکالی ندارد زیرا او از بلد خود برای عمره آمده است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجوز الْعُمْرَةُ بعد مناسك الحج، وقبل طَوافِ الْوَدَاعِ حيث إني لم أنوِ إلا حَجًا فقط، وبعدها نويت لِلْعُمْرَةِ وأحرمت لِلْعُمْرَةِ من جُدة؟ أفيدونا وفقكم الله.

فأجاب رحمه الله تعالى: الْعُمْرَةُ بعد الْحَجِّ إذا حصل مثل ما حَصَلَ لعائشة رضي الله عنها حينما أحرمت بالْعُمْرَةِ، فَحَاضَتْ قبل أن تَصِلَ إلى مَكَّةَ، فأمرها النبي صلى الله عليه وسلم أن تُحرِمَ ،بالْحَجِّ، ففعلت، وبعد انتهاء الْحَج طلبت من النبي صلى الله عليه وسلم أن تَعْتَمِر فأمر أخوها عبد الرحمن بن أبي بكر أن يخرج بها إلى التَّنْعِيمِ فأحرمت منه. فإذا جرى لامرأة مثل ما جرى لأم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، ولم تَطبْ نفسها ، إلا بفعل الْعُمْرَةِ بعد الْحَجِّ فهذا لا بأس به، لورود السُّنَّةِ به، وأما من سواها فإن النبي صلى الله عليه وسلم وأصحابه لم يقم أحد منهم بأداء عُمْرَةٍ بعد أداء الْحَجِّ، بل هذا عبد الرحمن بن أبي بكر كان مصاحبًا لأخته وخارجا إلى التَّنْعِيمِ ومع ذلك لم يأت بِعُمْرة، ولو كانت الْعُمْرَةُ بعد الْحَجّ من الأمور المشروعة لكان فعلها عبد الرحمن بن أبي بكر لأنها متيسرة له، فإنه قد ذهب مع أخته إلى التَّنْعِيمِ، فهذا دليل على أنه لا يشرع للحاج أن يأتي بالْعُمْرَةِ بعد الْحَجِّ، إلا إذا رجع إلى بلده، ثم أتى بها من بلده، مثل لو كان من أهل جُدَّةَ فلما انتهى الْحَج خرج إلى جُدَّةَ، ثم رجع مُحرِما بالْحَجِّ، فلا حرج عليه هنا لأنه أتى بالْعُمْرَةِ من بلده.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۷) حكم رمی جمره خارج از حوض به‌سبب ازدحام سنگ‌ریزه‌ها

انسان هنگامی که رمی جمرات می‌کند، زمانی که یقین حاصل کرد که سنگ‌ریزه‌ها در حوض افتادند، کفایت می‌کند و اگر چه از حوض بغلطد....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۱) حکم درک شب منی با رسیدن در نیم‌ساعت پیش از فجر در شب یازدهم

اشکالی در آن نمی‌باشد و بر شما گناه و فدیه‌ای نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۲) حكم بازگشت حاجی به منی پس از خروج در روز دوم ایام تشریق

عبادتشان را تمام کرده‌اند و اگر برگشتند آزاد هستند می‌تواند کم یا زیاد در آنجا بشینند....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۵) کم تأخیر رمی روز دوم عید به روز سوم به‌ سبب ازدحام

حکمش این است که کاری که کرده است مشکلی ندارد لذا اگر نتوانستی در روز اول رمی کنی و در روز دوم رمی کردی مشکلی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۶) حكم اشتباه در تشخیص جمرات سه‌گانه در ایام حج

چیزی بر شما لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۷) حکم وکالت در رمی جمرات برای مسافرِ غیر معذور از جهت بیماری

نظر ما این است که آن به جا نیامده است و واجبی از واجبات حج را ترک کرده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه