پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۴۳۳۳) حکم ترک اقامت شبانه در منی و گذراندن بخشی از شب در مسجدالحرام

(۴۳۳۳) سوال: در منی مکانی برای اقامت ما وجود نداشت و ما در آن در شب‌های مبیت تا بعد از نصف شب منتظر می‌ماندیم سپس به سوی بیت الله الحرام می‌رفتیم و بقیه‌ی شب را آمجا می‌گذراندیم، حکم این چیست؟

جواب:

حکم عمل شما این است که به جا آمده است ولی شایسته بود که شما خلاف این را انجام می‌دادید و در ایام تشریق شب و روز را در منی باقی می‌ماندید و اگر مکانی برای شما نبود صبر می‌کردید تا این که مردم تمام می‌شدند یعنی پیش آخرین خیمه می‌ماندید و اگرچه خارج از منی بود هنگامی که نهایت تلاش خود را در یافتن مکانی برای خود کردید و اگر مکانی را در منی نیافتید پس پیش آخرین خیمه‌های مردم می‌ماندید و بعضی از اهل علم در زمان‌‌مان بر این نظر هستند که اگر کسی مکانی در منی نیافت شب ماندن در آن از او ساقط می‌شود و برای او جایز است که شب را در هر مکانی از مکه یا غیر از مکه بگذراند و آن را بر کسی که عضوی از اعضای وضو ندارد چ از غسل آن از او ساقط می‌شود قیاس گرفته‌اند اما در این محل نظر است زیرا عضو حکم طهارت به آن تعلق دارد و آن عضو وجود ندارد اما در این‌جا مقصود از شب ماندن جمع شدن مردم همانند امتی واحد می‌باشد لذا واجب است انسان نزد آخرین خیمه بماند تا با حجاج باشد و نظیر این هنگامی است که مسجد از جماعت پر می‌شود و مردم حول مسجد نماز می‌خوانند و باید صف‌ها به هم متصل باشد تا این که جماعتی واحد باشد لذا شب ماندن نیز نظیر همین است و نظیر عضو قطع شده در وضو نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لم يكن عندنا مكان للإقامة في مِنّى، فكنا ننتظر فيها في ليالي المبيت إلى ما بعد منتصف الليل، ثم نغادرها إلى بيت الله الحرام فنقضي فيه بقية الليل، فما الحكم في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحكم في هذا أن عملكم مجزئ، ولكن الذي ينبغي لكم خلاف ذلك الذي ينبغي لكم أن تَبقَوا في مِنى ليلا ونهارًا في أيام التشريق، فإن لم يكن لكم مكان فلكم أن تبقوا حيث انتهى الناس، يعني عند آخر خيمة، ولو خارج مِنّى إذا لم تجدوا مكانًا، إذا بحثتم أتم البحث، ولم تجدوا مكانًا في منى، فكونوا عند آخر خيمة من خيام الناس، وقد ذهب بعض أهل العلم في زمننا هذا إلى أنه إذا لم يجد الإنسان مكانًا في مِنّى فإنه يسقط عنه الْمَبِيتُ، فإنه يجوز له أن يبيت في أي مكان في مَكَّةَ أو في غيرها، وقاس ذلك على ما إذا فُقِدَ عضو من أعضاء الوضوء، فإنه يسقط غسله، ولكن في هذا نظر لأن العضو يتعلق حكم الطهارة به ولم يوجد أما هذا فإن المقصود من الْمَبِيتِ أن يكون الناس مجتمعين أمة واحدة، فالواجب أن يكون الإنسان عند آخر خيمة حتى يكون مع الْحَجِيجُ، ونظير ذلك ما إذا امتلأ المسجد من الجماعة، وصار الناس يُصَلُّونَ حول المسجد فإنه لا بد أن تتواصل الصفوف، وأن يكون كل صف إلى الصف الآخر حتى يكون الجماعة جماعةً واحدة، فالمبيت نظير هذا، وليس نظير العضو المقطوع.

مطالب مرتبط:

(۴۲۹۰) توقف نادرست در عرفه و تأثیر آن بر صحت حج

اگر حجاج از روی خطا و اشتباه در روز هشتم و نهم در عرفه بمانند کفایتشان می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را بیش‌تر از توانش تکلیف نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۲) حکم ترک رمی جمرات و وکالت دادن در حج‌های گذشته

اگر کسی که توانایی دارد شخصی از جانب او رمی کرده است کفاره بر او لازم است...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۹) حکم ترک طواف وداع با گمان عدم وجوب آن

بر امثال ایشان هر کدام ذبح فدیه‌ای در مکه و توزیع بین فقرا لازم می‌شود چون که واجبی را ترک کردند.....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۵) حکم شک در محل مبيت مزدلفه پس از انجام اعمال حج

اگر برای شما روشن شده که قبل از مزدلفه پایین گشته‌اید حکم شما در حکم کسی که شب ماندن در مزدلفه را ترک کرده است زیرا برای انسان واجب است که احتیاط کند و در مکانی نشیند مگر این که یقین داشته باشد که غالب ظنش آن است که در مزدلفه است....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۸) زن بعد از بیرون آوردن احرامش چه قسمتی از موهایش را کوتاه کند؟

اگر زن در احرام حج یا عمره است، از گوشه‌های گیسوهایش کوتاه می‌کند اگر که موهایش را بافته است و اگر که موهایش را نبافته سات از هر ناحیه‌ای (از چپ، راست، پشت)  قسمتی کوتاه می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه