جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۳۳۳) حکم ترک اقامت شبانه در منی و گذراندن بخشی از شب در مسجدالحرام

(۴۳۳۳) سوال: در منی مکانی برای اقامت ما وجود نداشت و ما در آن در شب‌های مبیت تا بعد از نصف شب منتظر می‌ماندیم سپس به سوی بیت الله الحرام می‌رفتیم و بقیه‌ی شب را آمجا می‌گذراندیم، حکم این چیست؟

جواب:

حکم عمل شما این است که به جا آمده است ولی شایسته بود که شما خلاف این را انجام می‌دادید و در ایام تشریق شب و روز را در منی باقی می‌ماندید و اگر مکانی برای شما نبود صبر می‌کردید تا این که مردم تمام می‌شدند یعنی پیش آخرین خیمه می‌ماندید و اگرچه خارج از منی بود هنگامی که نهایت تلاش خود را در یافتن مکانی برای خود کردید و اگر مکانی را در منی نیافتید پس پیش آخرین خیمه‌های مردم می‌ماندید و بعضی از اهل علم در زمان‌‌مان بر این نظر هستند که اگر کسی مکانی در منی نیافت شب ماندن در آن از او ساقط می‌شود و برای او جایز است که شب را در هر مکانی از مکه یا غیر از مکه بگذراند و آن را بر کسی که عضوی از اعضای وضو ندارد چ از غسل آن از او ساقط می‌شود قیاس گرفته‌اند اما در این محل نظر است زیرا عضو حکم طهارت به آن تعلق دارد و آن عضو وجود ندارد اما در این‌جا مقصود از شب ماندن جمع شدن مردم همانند امتی واحد می‌باشد لذا واجب است انسان نزد آخرین خیمه بماند تا با حجاج باشد و نظیر این هنگامی است که مسجد از جماعت پر می‌شود و مردم حول مسجد نماز می‌خوانند و باید صف‌ها به هم متصل باشد تا این که جماعتی واحد باشد لذا شب ماندن نیز نظیر همین است و نظیر عضو قطع شده در وضو نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لم يكن عندنا مكان للإقامة في مِنّى، فكنا ننتظر فيها في ليالي المبيت إلى ما بعد منتصف الليل، ثم نغادرها إلى بيت الله الحرام فنقضي فيه بقية الليل، فما الحكم في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحكم في هذا أن عملكم مجزئ، ولكن الذي ينبغي لكم خلاف ذلك الذي ينبغي لكم أن تَبقَوا في مِنى ليلا ونهارًا في أيام التشريق، فإن لم يكن لكم مكان فلكم أن تبقوا حيث انتهى الناس، يعني عند آخر خيمة، ولو خارج مِنّى إذا لم تجدوا مكانًا، إذا بحثتم أتم البحث، ولم تجدوا مكانًا في منى، فكونوا عند آخر خيمة من خيام الناس، وقد ذهب بعض أهل العلم في زمننا هذا إلى أنه إذا لم يجد الإنسان مكانًا في مِنّى فإنه يسقط عنه الْمَبِيتُ، فإنه يجوز له أن يبيت في أي مكان في مَكَّةَ أو في غيرها، وقاس ذلك على ما إذا فُقِدَ عضو من أعضاء الوضوء، فإنه يسقط غسله، ولكن في هذا نظر لأن العضو يتعلق حكم الطهارة به ولم يوجد أما هذا فإن المقصود من الْمَبِيتِ أن يكون الناس مجتمعين أمة واحدة، فالواجب أن يكون الإنسان عند آخر خيمة حتى يكون مع الْحَجِيجُ، ونظير ذلك ما إذا امتلأ المسجد من الجماعة، وصار الناس يُصَلُّونَ حول المسجد فإنه لا بد أن تتواصل الصفوف، وأن يكون كل صف إلى الصف الآخر حتى يكون الجماعة جماعةً واحدة، فالمبيت نظير هذا، وليس نظير العضو المقطوع.

مطالب مرتبط:

(۴۳۷۲) آیا خرید پس از طواف وداع فدیه دارد؟

اهل علم می‌گویند: اشکالی ندارد که انسان هنگامی که طواف وداع نمود چیزهایی که در مسیر نیاز دارد مثل هدایا و وسایل کمک‌کنندن‌ی سفر را خریداری کند اما نمی‌تواند برای تجارت کردن خرید کند و اگر این کار را کرد باید دوباره طواف وداع انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۲۹۶) آیا مراد از جمع همان مزدلفه است؟

مراد از آن مزدلفه است و جمع نامیده است چون مردم جمع می‌شوند و مردم در آن در جاهلیت و اسلام جمع می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۵) حکم تأخیر در سعی پس از طواف افاضه و خروج موقت از مکه

سعی‌ای بر تو لازم نیست زیرا حج او قران است و هنگامی که در طواف قدوم سعی کرده است او را از سعی در طواف افاضه کفایت می‌کند و اشکالی ندارد که قبل از طواف وداع به جده رفته است...

ادامه مطلب …

(۴۳۱۴) حكم رمی جمره برای دیگران به درخواست آن‌ها در حج

رمی از جانب آنها مادامی که قادر به رمی می‌باشند صحیح نمی‌باشد زیرا رمی کردن نیز مثل را دیگر شعائر حج بر انسان واجب است که خودش انجام دهد ...

ادامه مطلب …

(۴۲۸۹) آیا نماز در منا در روز ترویه باید قصر خوانده شود؟

نماز شما صحیح است زیرا در موضع قصر نماز را تمام خواندی ولی سنت این است که مسافر نماز چهار رکعتی را دو رکعت بخواند و اگر آن را کامل خواند نمازش ناقص است و باطل نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۵) کم تأخیر رمی روز دوم عید به روز سوم به‌ سبب ازدحام

حکمش این است که کاری که کرده است مشکلی ندارد لذا اگر نتوانستی در روز اول رمی کنی و در روز دوم رمی کردی مشکلی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه