(۴۳۲۴) حکم تأخیر در رمی جمره عقبه تا عصر روز عید پس از ذبح و حلق

(۴۳۲۴) سوال: حج کردم و خودم کسانی که همراهم بودند از مزدلفه به حرم رفتیم اما رمی جمره‌ی عقبه نکرده بودیم سپس به منی برگشتیم و ذبح را انجام دادیم و موی سرمان را تراشیدیم و تا عصر استراحت کردیم سپس به سوی جمره‌ رفتیم و آن را رمی کردیم، آیا کار ما موافق شریعت اسلامی بوده است یا چیزی برای ما لازم است؟

جواب:

این کار شما که از مزدلفه به مسجد الحرام رفتید سپس طواف افاضه را به جا آوردید سپس به منی برگشتید و قربانیتان را ذبح نمودید سپس سرتان را تراشیدید و استراحت کردید و در روز جمره‌ی عقبه را رمی کردید، موفق رخصت می‌باشد و افضل این نیست و افضل این است که در روز عید انسان هنگامی که بعد از طلوع خورشید به منی رسید ابتدا جمره‌ی عقبه را با هفت سنگ رمی کند سپس قربانی‌اش را ذبح کند سپس سرش را بتراشد یا کوتاه کند اما تراشیدن افضل است و با این تحلل اول صورت پذیرفته است سپس به سوی کعبه رفته و طواف افاضه را به جا آورده و سعی بین صفا و مروه را انجام می‌دهد اگر حج تمتع یا قِران یا افراد باشد، سعی همراه طواف قدوم نمی‌باشد و با این تمام تحلل‌ها صورت گرفته است سپس به منی برمی‌گردد، این چهار کاری است که به ترتیب زیر انجام می‌دهد: رمی جمر‌ه‌ی عقبه سپس ذبح قربانی سپس تراشیدن سر یا کوتاه کردن آن سپس طواف همراه با سعی، این افضل می‌باشد اما اگر برخی بر برخی دیگر مقدم شود مخصوصا هنگامی که نیاز به آن باشد اشکالی ندارد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روز از تقدیم و تأخیر از ایشان سوال شد و از هیچ چیزی از این که تقدیم و تأخیر شده بود پرسیده نشد بود مگر آن‌که فرمود: «افعل و لا حرج»[۱] : (انجام بده و اشکالی نداشد): لذا فعل ایشان موافق رخصت بوده است و موافق افضل نبوده است و چیزی بر گردن ایشان نیست و قربانی نیز بر ایشان لازم نمی‌باشد.

[۱] رواه البخاری (۸۳) و مسلم (۱۳۰۶).

تعداد بازدید: 23

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حججت، وبعد انصرافي أنا ومن معي من مُزْدَلِفَةَ ذهبنا إلى الْحَرَمِ، ولم نرم جَهْرَةَ الْعَقَبَةِ، ثم عُدْنَا إِلى مِنِّي ونَحَرْنَا، وحلقنا، واسترحنا إلى العصر، ثم ذهبنا للجمرة ورميناها، هل فعلنا هذا موافق للشريعة الإسلامية أو علينا شيء في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا الفعل، وهو أنهم عندما ما نزلوا من مزدلفة ذهبوا إلى المسجد الْحَرَامِ، فطافوا طَوَافَ الْإِفَاضَةِ، ثم رجعوا إلى مِنّى، ونحروا، ثم حلقوا، واستراحوا، وفي آخر النهار رموا جَمرَةَ الْعَقَبَةِ، فعلهم هذا موافق للرخصة، وليس موافقا للأفضل، وذلك أن الأفضل في يوم العيد أن يفعل الإنسان كما يلي: إذا وصل إلى مِنّى بعد طلوع الشمس بدأ برمي جَمرَةِ الْعَقَبَةِ، فرماها بسبع حصيات، ثم ذبح هَدْيَهُ، ثم حلق رأسه أو قصَّرَهُ، والحلق أفضل، وبهذا يحل التحلل الأول، ثم ينزل إلى البيت ويطوف طَوَافَ الْإِفَاضَةِ، ويسعي بين الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، إن كان متمتعًا، أو كان فَارِنّا، أو مُفْرِدًا، ولم يكن سعى مع طَوافِ الْقُدُومِ، وبهذا يحل التحلل كله، ثم يرجع إلى مني، هذه أربعة أشياء يفعلها مرتبة كالتالي: رمي جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ، ثم ذبح الْهَدْي، ثم الحلق أو التقصير، ثم الطَّوَافُ مع الشعي، هذا هو الأفضل، ولكن إن قدم بعضها على بعض لا سيما عند الحاجة فلا حرج عليه، لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يُسْأَلُ يوم العيد عن التقديم والتأخير، فما سئل عن شيء قدم ولا أخر إلا قال: «افْعَلْ ولا حَرَجَ»، ففعلهم هذا موافق للرخصة، وليس موافقًا للأفضل، ولا شيء عليهم، ولا دم عليهم.