چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۴۳۲۲) زمان صحیح ذبح فدیه در حج

(۴۳۲۲) سوال: در سال‌های متعدد شاهد این بودیم که بسیاری از گوشت‌ها در منی هدر می‌رود لذا جایز است که من در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورم و طواف کنم و سرم را بتراشم و از احرام خارج گشته و لباسم را بپوشم و در روز سوم یا دوم فدیه‌ام را ذبح کنم تا که چیزی از آن را بخورم و کسی را پیدا کنم که بخورد یا این که باید ذبح قبل از تحلل باشد؟

جواب:

اشکالی ندارد که انسان بعد از تحلل قربانی‌اش را ذبح کند و در مناسبت دوست دارم که نسکی را در روز عید انجام می‌گیرد واضح سازم: رمی جمره‌ی عقبه سپس ذبح قربانی سپس تراشیدن یا کوتاه کردن سر سپس طواف و سعی، انجام این‌ها به ترتیب مشروع است همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورده سپس اکثر قربانی‌اش را با دست خودش ذبح نمود سپس سرش را تراشیده سپس طواف را به جا آورده اما اگر بعضی زودتر از بعضی دیگر انجام گیرد مخصوصا هنگام نیاز اشکالی ندارد زیرا در مورد تقدیم و تأخیز در روز عید از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال می‌شد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هیچ چیزی از این که تقدیم و تأخیر شده بود پرسیده نشده بود مگر آن‌که فرمود: «افعل و لا حرج»[۱] : (انجام بده و اشکالی ندارد).

و مسئله‌ی این سوال کننده نیز بر این حکم تطبیق دارد یعنی جایز است که او ذبح را تا روز دوم از ایام عید به تأخیز بیاندازد و قبل از آن از احرام بیرون بیاید زیرا تحلل ربطی به ذبح قربانی ندارد و تحلل با رمی جمره‌ی عقبه و تراشیدن سر و طواف می‌باشد و با رمی و تراشیدن سر تحلل اول صورت می‌گیرد و هنگامی که طواف و سعی را نیز به جا آورد تحلل دوم صورت می‌پذیرد اما ذبح قربانی ربطی به تحلل ندارد.


[۱] رواه البخاری (۸۳) و مسلم (۱۳۰۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نشاهد في سنوات عديدة كثيرًا من اللحوم تذهب هدرًا في مِنّى، فهل يجوز لي في يوم العيد أن أَرْمِي جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، وأطوف بالبيت، وأحلق رأسي وأتحلل وألبس ثيابي وفي اليوم الثالث أو الثاني أذبح فديتي لكي أكل منها، وأجد من يأكلها أيضًا، أو أنه لا بد من ذبحها قبل التحلل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس أن يذبح الإنسان هَدْيَهُ بعد التحلل، وبهذه المناسبة أحب أن أبين أن الأنساك التي تفعل يوم العيد هي كالتالي: رمى جمرة الْعَقَبَةِ، ثم ذَبَحَ الْهَدْى، ثم الْحَلْقُ أو التقصير، ثم الطَّوَافُ بالبيت، والسَّعْي، هذا هو المشروع في ترتيب هذه الأنساك الأربعة، كما فعله النبي صلى الله عليه وسلم أنه رمى جمرة الْعَقَبَةِ، ثم نَحَر أكثر بُدْنِه بيده، ثم حَلَقَ رأسه، ثم طاف، ولكن لو قدم بعضها على بعض، ولا سيما عند الحاجة، فلا بأس في ذلك، لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يُسْأَلُ يوم العيد في التقديم والتأخير، فما سُئل عن شيء قدم ولا أُخْرَ إلا قال: «افْعَلْ ولا حَرَجَ ».

قضية هذا السائل تنطبق على هذا الحكم، بمعني أنه يجوز أن يُؤَخِّرَ النحر إلى اليوم الثاني من أيام العيد، ويتحلل ،قبله، لأن التحلل لا يرتبط بذبح الهدى، وإنما التحلل يكون برمي جمرة العقبة، والْحَلْقِ، والطواف، ففي الرمي، والحلق، أو التقصير يتحلل التحلل الأول، وإذا طاف وسعى حل التحلل الثاني، أما النحر، أو ذبح الهدى فإنه لا علاقة له بالتحلل.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۲) حکم رمی جمرات خارج از وقت سنت

برای کسی که از شلوغی و خسته شدن می‌ترسد از آخر شب نحر تا طلوع فجر روز یازدهم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۶) علت تأکید بر نیت زیارت مسجد النبی پس از حج چیست؟

ما بر آن تأکید نمی‌کنیم بلکه می‌گوییم: زیارت مسجدالنبی علاقه‌ای حج ندارد و عبادتی مستقل است و از اعمال حج نیست و اگر کسی آن را انجام نداد چیزی از حج او کم نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۷) حکم وکالت در رمی جمرات برای مسافرِ غیر معذور از جهت بیماری

نظر ما این است که آن به جا نیامده است و واجبی از واجبات حج را ترک کرده...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۸) آیا زن می‌تواند در حج اول به‌ علت شلوغی رمی جمرات را وکالت دهد؟

امید دارم که چیزی برایش لازم نباشد مادامی که در آن وقت نمی‌توانسته رمی کنند و گمان کرده است که با وکیل گرفتن از جانب او به جا می‌آید و برای همین نیز وکیل گرفته است...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۰) توقف نادرست در عرفه و تأثیر آن بر صحت حج

اگر حجاج از روی خطا و اشتباه در روز هشتم و نهم در عرفه بمانند کفایتشان می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسی را بیش‌تر از توانش تکلیف نمی‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه