دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۴۲۹۲) چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟

(۴۲۹۲) سوال: چه دعاهایی برای روز عرفه وارد شده است؟ لطفاً مرا راهنمایی کنید بارک الله فیکم.

جواب:

از دعاهایی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای روز عرفه وارد شده است این می‌باشد: «خَيْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَيْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»[۱] : (بهترين دعاها دعاي روز عرفه است، و بهترين چيزي كه من و انبیاء قبل از من مى‌گفتند: لا إله إلاَّ الله وحده لا شريك له، له الملك، وله الحمد، وهو علي كل شيء قدير است): و دعاهایی که دیگری نیز وجود دارد که می‌توانید به کتاب‌های حدیثی و فقهی مراجعه کنید.

مهم این است که انسان در هنگام دعا قلبش حاضر، عجز و نیازش به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد گمانش به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیک باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌۖ أُجِیبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِ} [سوره البقرة: ۱۸۶] : (و چون بندگانم، از تو درباره من بپرسند، بگو: به راستی که من نزدیکم، دعای دعاکننده را هنگامی‌که مرا بخواند؛ اجابت می‌کنم).

و شایسته است که در هنگام دعا کردن رو به قبله باشد اگر چه کوه در پشتش قرار بگیرد و دستش را نیز بالا ببرد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که در نزد صخره‌ها ایستاده بود و فرمود: «وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ» تخریج آن گذشت.: (عرفه به تمامی، موقف است): پس شایسته نیست که انسان خودش را خسته کند که در آن موقفی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایستاده بایستاد با وجود شدت گرما و دوری مسافت و اختلاف مکان‌ها، چه بسا راه را  گم کند و به او عطش و خستگی دست دهد و به او ضرر برسد در صورتی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۲] : (عرفه به تمامی، موقف است): انگار دارد اشاره می‌کند در صورتی که در رسیدن به آن موقفی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایستاده سخت و دشوار می‌باشد، در مکان خودش بایستاد.


[۱] رواه الترمذی (۳۵۸۵).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما هي الأدعية الواردة في يوم عَرَفَةَ؟ أفيدوني بذلك بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأدعية الواردة في يوم عَرَفَةَ منها ما قاله النبي – عليه الصلاة والسلام -: «خيرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يومٍ عَرَفَةَ، وخير ما قلت أنا والنَّبِيُّونُ مِنْ قَبْلي: لا إله إلا الله وحده لا شريك له، لَهُ الْمُلْكُ، وله الحمد، وهو عَلَى كُلِّ  شي ء قدير»، وفيه أدعية أخرى يمكن الرجوع إليها في كتب الحديث وأهل الفقه.

المهم أن يكون الإنسان حين الدعاء والذِّكْرِ حاضر القلب مستحضرا عَجْزَهُ وفَقْرَهُ إلى الله -تبارك وتعالى، مُحْسِنُ الظن بالله، فإن الله تعالى يقول: ﴿ وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ﴾ [البقرة:186].

وينبغي أن يكون في حال دعائه مستقبلا القبلة، ولو كان الجبل خلف ظهره، وأن يكون رافعا يديه، وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه وقف عند الصخرات وقال: «وعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، ولا ينبغي للإنسان أن يُتعب نفسه في الذهاب إلى الموقف الذي وقف فيه الرسول صلى الله عليه وسلم، و مع شدة الحرّ، وبعد المسافة، واختلاف الأماكن، فربما يلحقه العطش والتعب، وربما يُضل طريقه، فيحصل عليه ضرر، والنبي – عليه الصلاة والسلام – قال: «عَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، وكأنه يشير بهذا القول إلى أنه ينبغي للإنسان أن يقف في مكانه، إذا كان يحصل عليه تَعَب ومشقة في الذهاب إلى الموقف الذي وقف فيه النبي صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۳۱۹) حکم کوتاه کردن قسمتی از مو پس از سعی عمره (برای مردان)

باید در حج و عمره کل موهای سر کوتاه شود نه اینکه هر مویی کوتاه شود همان‌گونه که بعضی از مردم زمانی که از مروه بیرون آمده اند ۳ یا ۴ تار مو را کوتاه می کنند در صورتی که به هیچ عنوان این کفایت نمی کند ...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۱) در روز وقوف در عرفه چه فعلی مشروع است؟

بهتر این است که با چیزی دعا کند که معنای آن را بداند و آنچه برخی مردم انجام می‌دهند که کتابی که در آن ادعیه وجود دارد و معنای آن را نیز نمی‌دانند حمل می‌کنند و در این فائده‌ی خیلی کمی است ولی شایسته است که قرائت یا دعایی را انجام دهد که معنای آن را بداند تا این که بفهمد چه از پروردگارش می‌خواهد.....

ادامه مطلب …

(۴۳۸۷) آیا عمره در رمضان ثواب حج دارد؟

بله در صحیح مسلم از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: (ثواب) يک عمره در آن (رمضان) برابر با يک حج است): لذا عمره در رمضان برابر حج می‌باشد همانطور که در حدیث آمده است ولی این معنی را نمی‌دهد که او را حج را به جا آورده و دیگر نیازی به آن ندارد از این جهت که کسی که در رمضان عمره کند، فریضه‌ی حج را به جا نیاوردن است که از او ساقط شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۴) حکم ترک عمره بعد از حج افراد برای حجاجی که اولین بار حج گزارده‌اند

حج ایشان کامل است مادامی که آن را بر وجه مشروع به جا آوردند و ادای عمره از شروط حج نیست ولی مادامی که از قبل عمره نکردند عمره نیز بر ایشان واجب است....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۷) حکم تأخیر خروج از مکه پس از طواف وداع به دلیل شرایط خانوادگی

برای کسی که می‌خواهد از مکه بعد از حج یا عمره‌اش سفر کند واجب است که آخرین کارش طواف باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۴) حکم بازگشت حاجی به منی بعد از غروب آفتاب در روز دوم تشریق

مادامی که تعجیل کرده و از منی خارج شده بعد  از آن که رمی جمرات را بعد از زوال انجام داده به نیت اینکه نسکش را به پایان برساند پس نسکش به پایان رسیده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه