دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۴۱۵۷) حکم عمره بدون احرام از میقات

(۴۱۵۷) سوال: دو مرتبه برای ادای عمره آمدم و از میقات نیت احرام نکردم؛ چه چیزی بر من واجب است؟

جواب:

برای انسان جایز نیست در صورتی که قصد حج یا عمره دارد اگر به میقاتی گذر کرد بدون این که نیت احرام نماید از آن عبور کند زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این میقات­ها را فرض نمود و فرمود: «هن لهن و لمن أتی عليهن من غير أهلهن ممن يريد الحج و العمرة»[۱]: (این میقات­ها برای کسانی که نام برده شده و دیگرانی که قصد حج و عمره را دارند و از آن­ها عبور می­کنند است) لذا اگر از میقات بدون احرام عبور کرد و بعد از میقات نیت احرام نمود اهل علم می­گویند: بر او فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح نموده و بین فقرا تقسیم می­کند و چیزی از آن را نمی­خورد.

به این مناسبت دوست دارم برادرانمان را از سهل انگاری در این امر گوشزد کنم زیرا برخی از مردم سهل انگاری می­کنند به خصوص کسانی که به مکه از طریق هوا می­آیند برخی از آن­ها سهل­ انگاری نموده و در جده نیت احرام می­کنند در حالی که اشتباه است زیرا قرار گرفتن در موازات میقات از بالا همانند گذر از آن از زیر است به همین هنگامی که اهل عراق نزد امیر المؤمنین عمر بن خطاب شکایت نمودند که قرن المنازل از مسیر آن­ها دور است گفت: (به موازات آن در مسیر خود نگاه کنید)[۲]و این مبدأ موازات است لذا بر کسی که قصد حج یا عمره را دارد واجب است از میقات عبور نکند چه میقات او یا میقات شهری که از آن عبور  می­کند باشد اگر در نظر گرفته شود که شخصی به نیت عمره از فرودگاه قصیم پرواز کند بر او واجب است هنگامی که در موازات میقات اهل مدینه قرار گرفت نیت احرام کند و از آن عبور نکند و اگر می­ترسد که از میقات نیت احرام کند قبل از آن نیت کند و اشکالی ندارد زیرا نیت احرام نمودن قبل از میقات اشکالی ندارد اما به تأخیز انداختن احرام تا بعد از گذر از میقات اشکال دارد لذا بر انسان شایسته است به این امر توجه کند تا دچار اشتباه نشود همچنین اگر از راه زمینی به مدینه آمد بر او واجب است از ذی الحلیفه نیت احرام کند و جایز نیست احرام را تا بعد از آن به تأخیر بیندازد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أتيت إلى الْعُمْرَةِ مرتين، ولم أَحْرَمْ من الْمِيقَاتِ فماذا يلزمني؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للإنسان إذا مَرَّ بِالْمِيقَاتِ، وهو يريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ أن يتجاوزه إلا بإحْرَام لأن النبي صلى الله عليه وسلم فَرَضَ هذه الْمَوَاقِيت، فقال: «هُنَّ هُنَّ، وَلَنْ أتى عَلَيْهِنَّ مَن غَيْرِ أَهْلِهِنَّ مَمَن يريد الْحَجَّ أَوِ الْعُمْرَةَ»، فإن تجاوز الْمِيقَاتِ بدون إِحْرَامِ وأَحْرَمَ من دونه، فإن أهل العلم يقولون: إن عليه فِدْيَةٌ يذبحها في مَكَّةَ ويوزعها على الفقراء، ولا يأكل منها شيئا.

وعلى هذا فيلزم السائل فديتان عن كل عُمْرَةَ فِدْيَةٌ، تذبحان في مَكَّةَ وتوزعان على الفقراء، ولا يأكل منهما شيئا.

ثم إنني بهذه المناسبة أود أن أُحَذِّرُ إخواننا من التهاون بهذا الأمر، لأن بعض الناس يتهاون – ولا سِيَّما الذين يقدمون مَكَّةَ عن طريق الجو-، فإن منهم من يتهاون ولا يُخْرِمُ إلا من جُدَّةَ، وهذا غلط لأن محاذاة الْمِيقَاتِ من فوق كالمرور به من تحت ولهذا لما شكى أهل العراق إلى أمير المؤمنين عمر بن الخطاب رضي الله عنه أن قَرْنَ المنازلِ جَوْرٌ عن طريقهم أي: بعيد عن طريقهم، قال: «انظروا إلى حَذْوِهَا من طَرِيقِكُمْ»، وهذا مبدأ المحاذاة، فالواجب على من أراد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ أَلا يتجاوز الميقات حتى يُحْرِمَ، سواء كان ميقاته أو مِيقَاتُ البلد الذي مَرَّ به، فإذا قدر أن شخصا أقلع من مطار القصيم يريد العُمْرَةَ فإن الواجب عليه أن يُحْرِمَ إذا حَاذَى مِيقَات أهل الْمَدِينَةِ ولا يتجاوزه، وإذا كان يخشى من أنه لا يُخْرِمُ من الميقات، فليحرم قَبْلَهُ ولا يَضَرُّهُ، لأن الْإِحْرَامَ من قَبْلِ الْمِيقَاتِ لا يضره شيئا، لكن تأخير الإحْرَامِ بعد تجاوز الْمِيقَاتِ هو الذي يضر الإنسان، فينبغي للإنسان أن ينتبه لهذه الحال حتى لا يقع في الخطأ، وكذلك لو جاء عن طريق البر مارا بالمدينة، فإن الواجب عليه أن يُحْرِمَ من ذِي الْحُلَيْفَةِ ولا يجوز أن يُؤَخِّرَ الْإِحْرَامَ إلى ما بعدها.

مطالب مرتبط:

(۴۱۴۳) حکم احرام بستن پس از عبور از میقات به‌ سبب ناآگاهی

چیزی بر شما از فدیه و ... واجب نیست اما بر شما واجب است چنین کاری را دوباره انجام ندهید و در موازات میقات در حالی که در هواپیما هستید نیت احرام نمایید.....

ادامه مطلب …

(۴۱۳۰) حکم وارد شدن به مکه بدون احرام پس از انجام عمره

کسی که به مدینه می­رود شایسته است نیت سفر نمودن به مسجد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۹) توضیح معنای حدیثی درباره میقات‌های حج

معنای آن این است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص کرده ­اند و میقات اهل مدینه را ذو الحلیفه، اهل شام را جحفه، اهل یمن را یلملم و اهل نجد را قرن المنازل قرار دادند ...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۸) حکم عمره بدون احرام از میقات به علت فراموشی

ادامی که به میقات برگشتی در حالی که مُحرم نبودی سپس در میقات نیت احرام کردی چیزی بر تو واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۱) حکم احرام بستن از میقات برای مقیم مکه هنگام بازگشت از سفر به قصد عمره

هرگاه انسان از کشورش به مکه برگشت در حالی که عمره را ادا کرده بر او احرام بستن برای ادای عمره­ ی دوم لازم نیست زیرا عمره مانند حج بیش از یک بار در عمر واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۶) میقات اهل مکه

برای هیچ کسی چه اهل مکه و چه غیر از اهل مکه جایز نیست مگر برای حج از مکه نیت احرام کنند اما برای عمره باید به مسجد تنعیم یا جایی دیگر خارج از حرم بروند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه