جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۱۴۹) حکم بازگشت به نزدیک‌ترین میقات پس از عبور از میقات اصلی بدون احرام

(۴۱۴۹) سوال: مردی از میقات گذر کرده و وارد مکه شده است و می­پرسد که چه کاری انجام دهد؟ به او گفته شد به نزدیک­ترین میقات برگردد و از آن جا نیت احرام کن و انجام داد؛ آیا این کفایت می­کند یا این که باید به میقاتی که در هنگام آمدنش از آن گذر کرده برگردد؟

جواب:

هرگاه انسان از میقاتی عبور کرد در حالی که نیت حج یا عمره دارد برای او گذر از آن درست نیست تا این که از آن جا نیت احرام بکند زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص نمود و می­فرماید: «هن لهن و لمن أتی عليهن من غير أهلهن ممن يريد الحج و العمرة»[۱]: (این میقات­ها برای کسانی که نام برده شده و دیگرانی که قصد حج و عمره را دارند و از آن­ها عبور می­کنند است).

این مسئله­ای که سؤال کننده ذکر نمود که از میقات بدون نیت احرام عبور کرده تا این که به مکه رسیده است سپس به او گفته شده به نزدیک­ترین میقات برگردد و از آن نیت احرام کن به او می­گوییم: فتوایی که داده شده درست نیست و بر او واجب است به میقاتی که از آن گذر کرده برگردد زیرا میقاتی است که نیت احرام از آن واجب است همان­طور که حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا که به آن اشاره نمودیم دلالت دارد اما اگر کسی که به او فتوا داده از اهل علم مورد اطمینان در علم و دین است و بر آن اعتماد کرده چیزی بر و نیست زیرا آن چه بر او واجب بوده از سؤال از اهل علم انجام داده و به خاطر اشتباه فتوا دهند چیزی بر او نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل تَعَدَّى مِيقَاتَهُ ودخل مكة، وسأل ماذا يصنع؟ فقيل له: ارجع إلى أقرب مِيقَاتٍ وأَحْرَمَ مِنْهُ وفعل، فهل يجزي هذا أم لا بُد الرجوع إلى ميقاته الذي جاوزه في قدومه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا مَرَّ الإنسانُ بِالْمِيقَاتِ ناويًا النسك إما حَجَّا أو عُمْرَةً، فإنه لا يحل له مجاوزته حتى يُجْرِمَ منه، لأن النبي صلى الله عليه وسلم وَفَّتَ الْمَوَاقِيتَ وقال: «هُنَّ هُنَّ ولمن أَتَى عَلَيْهِنَّ مِن غَيْرِ أَهْلِهِنَّ، ممن يريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ».

وهذا المسألة التي ذكرها السائل أنه تجاوز الْمِيقَاتَ بِلا إِحْرَامِ حتى وصل مكة، ثم قيل له ارجع إلى أقرب مِيقَاتٍ فأحرم منه. نقول له: إن هذه الفتوى التي أفتيها ليست بصواب، وأن عليه أن يذهب إلى الْمِيقَاتِ الذي مَرَّ به، لأنه الْمِيقَاتُ الذي يجب الإحْرَامُ منه كما يدل على ذلك حديث عبد الله بن عباس رضي الله عنهما الذي أشرنا إليه آنفا، ولكن إن كان الذي أفتاه من أهل العلم الموثوق بعلمهم ودينهم، واعتمد على ذلك، فإنه لا شيء عليه، لأنه فعل ما يجب من سؤال أهل العلم وخطأ المفتي ليس عليه منه شيء.

مطالب مرتبط:

(۴۱۵۹) حکم حج بدون احرام از میقات به دلیل ناآگاهی

حج او درست است اما بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا تقسیم می­شود ....

ادامه مطلب …

(۴۱۶۲) حکم نیت احرام پس از پاک شدن از حیض در خانه برای عمره

بر این زن طبق آن چه اهل علم می­گویند خون واجب است یعنی گوسفندی که آن را در مکه ذبح نموده و همه­ی گوشت آن را بین فقرا تقسیم کند و مادامی که نمی­دانسته گناه از او ساقط می­شود اما فدیه ساقط نمی­شود زیرا واجبی را ترک نموده است....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۵) حکم حجی که بدون احرام از میقات انجام شده

بر تو فدیه واجب واجب است یعنی گوسفندی را ذبح نموده و بین فقرا تقسیم کنی...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۷) حکم احرام از فرودگاه جده به‌ جای میقات در عمره

بدان کسی که در هواپیما است و قصد حج یا عمره را دارد بر او واجب است هنگامی که در موازات یعنی بالای میقات قرار گرفت نیت کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۱) حکم احرام بستن از میقات برای مقیم مکه هنگام بازگشت از سفر به قصد عمره

هرگاه انسان از کشورش به مکه برگشت در حالی که عمره را ادا کرده بر او احرام بستن برای ادای عمره­ ی دوم لازم نیست زیرا عمره مانند حج بیش از یک بار در عمر واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۸) حکم احرام از جعرانه پس از عبور ناآگاهانه از میقات در مسیر مدینه به مکه

جواب ما بر این سؤال این است که عمره درست است زیرا ارکان آن را کامل ادا کردید؛ احرام، طواف، سعی را انجام دادید اما نزد اهل علم بر شما فدیه لازم است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه