یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۱۴۸) حکم احرام از جعرانه پس از عبور ناآگاهانه از میقات در مسیر مدینه به مکه

(۴۱۴۸) سوال: : از مدینه­ی منوره به قصد عمره به مکه­ی مکرمه آمدیم و از میقات به خاطر ندانستن مکان آن گذر کردیم و مردم مگر بعد از این که صد و پنجاه کیلومتر به ما نگفتند اما بر نگشتیم بلکه به جعرانه رفتیم و از آن جا احرام بستیم؛ آیا عمره­ی ما درست است و اگر درست نیست چه چیزی بر ما واجب است؟

جواب:

جواب ما بر این سؤال این است که عمره درست است زیرا ارکان آن را کامل ادا کردید؛ احرام، طواف، سعی را انجام دادید اما نزد اهل علم بر شما فدیه لازم است که گوسفندی است که آن را در مکه ذبح نموده و بین فقرا تقسیم می­کنید زیرا از میقات نیت نیت احرام نکرده­اید و نیت احرام از میقات از واجبات است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این میقات­ها را تعیین نموده و فرمود: «يهل أهل المدينة من ذي الحليفة»[۱]: (اهل مدینه از ذی الحلیفه احرام می­بندند) فرمود: «یهل» و این خبر به معنای امر است و اصل در امر واجب بودن است.

بنابراین واجبی را ترک نموده­اید اما با توجه به این که معذور بودید و نمی­دانستید گناه از شما ساقط می­شود اما به جای این واجب نزد اهل علم باید فدیه داده و گوسفندی را ذبح نموده و در مکه تقسیم می­کنید بنابراین عمره درست است و همان­طور که اهل علم می­گویند بر شما خون لازم است.


[۱] بخاري: كتاب الحج، باب ميقات، شماره­ى (۱۵۲۵)، مسلم: كتاب الحج، باب مواقيت الحج و العمرة، شماره­ى (۱۱۸۲).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: توجهنا من الْمَدِينَةِ المنورة إلى مَكَّه الْمُكَرَّمَةِ نريد الْعُمْرَةَ، فَجَوَزْنَا الْمِيقَاتِ لجهلنا بمكانه، ولم يُنبهنا الناس إلا على بعد مائة وخمسين كيلو متر، ولكننا لم نَعُد وإنما توجهنا إلى الْجِعْرَانَةَ وأحرمنا منها، فهل عمر تنا صحيحة، وإذا لم تكن كذلك فماذا يجب علينا فعله؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: جوابنا على هذا السؤال أن الْعُمْرَةَ صحيحة، لأنكم أتيتم بأركانها تامة، أتيتم بالإحْرَامِ، والطواف، والسعي، ولكن عليكم عند أهل العلم فديَة وهي: شاةٌ تذبحونها في مَكَّةَ وتوزعونها على الفقراء، وذلك لأنكم تركتم الْإِحْرَامَ من الْمِيقَاتِ، والْإِحْرَامُ من الْمِيقَاتِ من الواجبات لأن النبي – عليه الصلاة والسلام – وَقَتَ هذه الْمَوَاقِيتَ وقال: «يُهل أهل الْمَدِينَةِ من ذِي الْحُلَيْفَةِ» قال «يُهِلَّ» وهي خبر بمعنى الأمر، والأصل في الأمر الوجوب.

وعلى هذا فقد تركتم واجبًا، لكن نظرًا لكونكم معذورين بالجهل يسقط عنكم الإثم، ولكن بدل هذا الواجب وهو الفِدْيَةُ شَاة تذبحونها توزعونها بمكة، لا بدَّ منه عند أهل العلم فعلى هذا تكون العُمْرَةُ صحيحة ويلزمكم الدم كما قال ذلك العلماء.

مطالب مرتبط:

(۴۱۵۹) حکم حج بدون احرام از میقات به دلیل ناآگاهی

حج او درست است اما بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا تقسیم می­شود ....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۶) میقات اهل مکه

برای هیچ کسی چه اهل مکه و چه غیر از اهل مکه جایز نیست مگر برای حج از مکه نیت احرام کنند اما برای عمره باید به مسجد تنعیم یا جایی دیگر خارج از حرم بروند...

ادامه مطلب …

(۴۱۳۳) حکم عمره پس از احرام از مسجد تنعیم به‌ جای میقات اصلی به‌ سبب ناآگاهی

عمره درست است زیرا ارکان آن را انجام داده­­ای، لباس احرام را پوشیدی، طواف کردی، بین صفا و مروه سعی را انجام دادی و یا موهایت را کوتا و یا تراشیدی اما بر تو فدیه واجب است زیرا واجبی را ترک کرده ­ای....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۷) حکم احرام از فرودگاه جده به‌ جای میقات در عمره

بدان کسی که در هواپیما است و قصد حج یا عمره را دارد بر او واجب است هنگامی که در موازات یعنی بالای میقات قرار گرفت نیت کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۷) حکم عمره بدون احرام از میقات

برای انسان جایز نیست در صورتی که قصد حج یا عمره دارد اگر به میقاتی گذر کرد بدون این که نیت احرام نماید از آن عبور کند ...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۴) حکم اشتباه در تشخیص میقات

اگر این کار را از روی جهل انجام دهد همان­طور که سؤال کننده می­گوید گناهی بر او نیست زیرا به خاطر جهلش معذور است اما برای جبران نقصی که در احرام او به وجود آمده بر او فدیه لازم است که گوسفندی را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه