شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۱۳۹) حکم عبور حاجی تمتع از ابیار علی بدون احرام هنگام بازگشت از مدینه به مکه

(۴۱۳۹) سوال: حاجی که حج او تمتع است در مکان و زمان مشخص احرام بسته است و بعد از ادای عمره به زیارت مسجد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رفته و در مسیر برگشت به مکه به ابیار علی که بین مدینه و مکه است و مکان احرام برای کسانی که در ایام احرام از مدینه خارج می­شوند به حساب می­آید رفته ولی از آن جا  احرام نبسته­اندبه خاطر این که در مکه احرام خواهد بست زیرا قصد حج تمتع را دارد؛ حکم عدم احرام بستن هنگام عبور از ابیار علی چیست آیا بر او هدی واجب است؟ با دانستن این که حج او تمتع است و هدی (قربانی حج) را در ایام تشریق در منی ذبح خواهد نمود.

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص نموده و می­فرماید: «هن لهن و لمن مر عليهن من غير أهلهن ممن يريد الحج و العمرة»[۱]: (این میقات­ها برای کسانی که نام برده شده و دیگرانی که قصد حج و عمره را دارند و از آن­ها عبور می­کنند است) لذا هرگاه از میقاتی عبور کردی و قصد حج یا عمره داشتی بر تو واجب است که از آن نیت احرام کنی و از آن عبور نکنی.

بنابراین در حق این مرد مشروع است که در ابیار علی احرام ببندد یعنی از ذی الحلیفه هنگامی که از مدینه بر می­گردد زیرا به نیت حج برگشته بنابراین از میقات عبور می­کند در حالی که نیت حج را دارد پس بر او لازم است احرام ببندد و اگر انجام نداد نزد اهل علم مشهور است هر کسی واجبی را ترک کند بر او فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حاج متمتع أَحْرَمَ من المكان الزماني للإِحْرَامِ، وبعد أداء الْعُمْرَةِ قام بزيارة المسجد النبوي وقبر الرسول الكريم ، وفي العودة ما بين الْمَدِينَةِ ومكة رجع بِأَبَيَارِ عَلِيٌّ، وهي ما بين الْمَدِينَةِ وَمَكَّةَ، وَتُعْتَبَرُ مكان إحْرَام لمن يخرج من الْمَدِينَةِ في أيام الْإِحْرَامِ ولم يُحرم منه، على أنه سيحرم من مَكَّةَ لأنه مُتَمَتَّعُ، ما الحكم في عدم إحرامه بمروره بالأبيار، هل عليه هَدْي؟ علما أنه مُتَمَتَّع وسيذبح هدي في أيام التشريق بِمِنّى على كونه مُتَمَتِّع.

فأجاب – رحمه الله تعالى : رسول الله صلى الله عليه وسلم وَقَتَ الْمَوَاقِيتَ وَقَالَ: «هُنَّ هُنَّ ولمن مرَّ عليهن من غَيْرِ أَهْلِهِنَّ، ممن يريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ»، فإذا مررت بِمِيقَاتٍ وأنت تريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ فإن الواجب عليك أن تُحرم منه وأن لا تتجاوزه.

وبناء على هذا فإن المشروع في حق هذا الرجل أن يُحْرِمَ من أَبْيَارِ عَلَيَّ، أي من ذي الْحُلَيْفَةِ حين رجع من الْمَدِينَة، لأنه راجع بِنِيَّةِ الْحَجِّ، فيكون مارا بميقات وهو يريد الْحَجَّ، فيلزمه الْإِحْرَامَ فإذا لم يفعل فالمعروف عند أهل العلم أنه من ترك واجبًا من واجبات الْحَجّ فعليه فِدْيَةٌ يذبحها في مَكَّةَ، ويوزعها على الفقراء.

مطالب مرتبط:

(۴۱۳۸) آیا هنگام رفتن به مدینه برای حج، باید از ریاض مُحرم شد یا مدینه؟

اگر می­خواهد از مسیر ریاض-طائف برود از قرن المنازل که میقات اهل طائف و اهل نجد است نیت احرام کند سپس عمره را ادا کند سپس به مدینه برود....

ادامه مطلب …

(۴۱۶۰) حکم پوشیدن شلوار کوتاه در حال احرام و ترک میقات عمره

بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند و چیزی از آن را نمی­خورد به خاطر جبران آن چه از واجب احرام ترک کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۱۳۱) حکم احرام قبل یا بعد از میقات یلملم

تقدیم نمودن احرام قبل از میثات شایسته نیست اما اگر انسان نمی­داند یا می­خواهد احتیاط کند از این جهت که نمی­داند این مکان مشخص شده میقات است لذا از ترس این که قبل از بستن احرام میقات از او فوت شود احتیاط می­کند این کار اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۴) حکم عبور از میقات بدون احرام پس از انجام عمره در شوال

اگر عمره­اش در شوال به نیت حج امسال بوده حج او تمتع محسوب می­شود زیرا اعمال عمره را برای حج انجام داده در این صورت اگر به تبوک برود سپس برگردد از میقات نمی­گذرد مگر این که مُحرم باشد اما مادامی که نیت او این بوده که برگردد به خاطر عذر یا کاری به تبوک رفته اشکالی ندارد که وارد مکه شود و تا روز هشتم ذی الحجة منتظر بماند و از همان­ جا نیت احرام کند.....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۹) حکم حج بدون احرام از میقات به دلیل ناآگاهی

حج او درست است اما بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا تقسیم می­شود ....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۰) حکم هدی برای عمره به دلیل تأخیر در احرام

اگر انسان به مقصد مکه به نیت عمره را حج می­رود بر او واجب است که تا زمانی که نیت احرام نکرده از مکه خارج نشود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه