دوشنبه 7 محرم 1448
۱ تیر ۱۴۰۵
22 ژوئن 2026

(۴۱۱۶) حکم سفر حج برای زن بدون محرم با نیت نیکی به مادر

(۴۱۱۶) سوال: من در سعودی کار می‌‌کنم و می‌‌خواهم مادرم را به این جا برای این که حج را با هم ادا کنیم بیاورم او پنجاه و پنج سال دارد و محرمی نیست که او را از مصر همراهی کند و با این کار می‌‌خواهم به او نیکی کنم؛ حکم شریعت از دیدگاه شما در این کار چیست؟

جواب:

حکم شریعت در این مسئله این است که مادامی که محرمی نیست که همراه مادرش بیاید حج بر او واجب نیست و خود را دلتنگ نکنند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش آسان گرفته است به همین دلیل در قرآن شرط توانایی را مطرح کرده است و می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند).

بنابراین اگر زن محرمی نداشته باشد حج بر او واجب نیست زیرا جایز نیست به سفر برود مگر این که همراه محرم باشد اگر برایش میسر بود که به مصر برود و همراه او بیاید یا این که مادرش را همراه محرمی از آن جا بیاورد خوب است ولی اگر میسر نبود بر هیچ کس اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل هنا بالمملكة، وأريد أن أُحْضِرَ الوالدة لكي تحج معي، وهي تبلغ من العمر الخامسة والخمسين، ولا يوجد تحرم لها يحضرها من مصر، وأريد بهذا العمل أن أبرها، فما حكم الشرع في نظركم في هذا العمل؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: حكم الشرع في هذا أن أمه ليس عليها فَرِيضَةٌ ما دامت لا تجد محرما، ولا يَضِيقُ صَدْرُهُ ولا صَدْرُهَا، فإن الله تعالى قد يَسَّرَ للعباد، ولهذا نص الله تبارك وتعالى على شرط الاستطاعة في الْحَجِّ، فقال: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧].

والمرأة إذا لم يكن لها تحرم فإنها لا تستطيع الْحَجَّ، إذ أنه لا يجوز لها أن تسافر إلا مع ذي محرم، فإن تيسر له أن يذهب إلى مصر ويأتي بها، أو أن تأتي أمه مع محرم لها من هناك، فهذا خير ، وإن لم يتيسر فلا حرج على الجميع.

مطالب مرتبط:

(۴۱۱۳) حکم سفر زن بدون محرم و شرایط امنیت از فتنه

مادامی که حج بر کسی که محرمی ندارد واجب نیست الحمدلله در این امر وسعت وجود دارد و گناهی در آن نیست و شایسته نیست که زن خود را به خاطر آن خسته کند زیرا در این حالت به آن مکلف نیست....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۴) تکلیف شرعی حاجی در برابر درخواست‌های زیاد اطرافیان

اشکالی ندارد در صورتی که بدین وصیت‌‌هایی که تو را به آن وصیت نموده‌‌اند وفا نکنی....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۵) حکم سفر حج برای زن بدون محرم

اگر زن محرمی نداشته باشد حج بر او واجب نیست و وجوب حج به خاطر عدم توانایی رسیدن به کعبه از او ساقط می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۴۱۰۲) چه کسی مکلف به ادا کردن حج به نیابت از پدر و مادر هستند زمانی که زنده باشند؟

هیچ یک از مردم مکلف به نیابت از دیگری نیست زیرا عبادات بر شخص مکلف واجب است نه کسی دیگر و اگر عبادت کسی بر دیگری واجب می‌‌شد لازمه‌‌ی آن این بود که اگر آن را ادا نمی‌‌کرد گناهکار می‌‌شد...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۷) حکم ادا حج با مال صدقه

بله، جایز است انسان با مالی که به عنوان صدقه از جانب پدر، برادر، پسر و یا یکی از برادارانش که منتی از جانب آن‌‌ها بدو نمی‌‌رسد حج را ادا کند....

ادامه مطلب …

(۴۰۸۳) آیا می‌‌توان از مال صدقه یا زکات برای ادای حج رفت؟

بله، ادای حج با مال زکات و صدقه جایز است و برای گیرنده‌‌ی زکات جایز است آن را برای کسی که دادن زکات به او جایز نیست به شرط این که هنگام گرفتن زکات از اهل زکات باشد یعنی مستحق آن باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه