چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

(۳۵۳۱) سوال: لطفا راهنمایی کنید که بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟ و آیا برای میت یک یا سه روز گرفته می‌شود؟ از راهنمایی شما ممنونیم.

جواب:

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند چون که در آن ضایع کردن مال و اتلاف وقت است چه بسا در آن منکرهای نوحه‌خوانی اتفاق بیافتد که وارد دایره‌ی لعنت شود، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: {لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّائِحَةَ وَالْمُسْتَمِعَةَ}[۱] (رسول الله کسی که زن نوحه خوان و کسی که به آن گوش می‌دهد را لعنت کرد) یعنی این که کسی نوحه‌خوانی کند و همچنین کسی که به آن گوش فرا می‌دهد.

و اگر آن از یک سوم مال میت بود که جنایت بر او می‌باشد چون در غیر طاعت به کار برده‌اند و اگر از اموال ورثه‌ای است که در آن فرزندان کوچک و کسانی که صلاحیت مالی ندارند باشند که تصرف در آن مال جنایت بر ایشان محسوب می‌شود چون انسان امان دار اموالش می‌باشد و آن را خرج نمی‌کند مگر در چیزی که به آن نفع برساند و اگر برای کسانی است که بالغ و عاقل هستند باز در حقیقت نادان و کم عقل هستند چون صرف مال در چیزی که ایشان را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک نمی‌کند یا نفعی در دنیا به او نمی‌رساند، ضایع کردن مال است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده‌اند: {إنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ ثَلَاثًا: قيلَ وَقالَ، وإضَاعَةَ المَالِ، وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ}[۲] (الله سه چیز را برای شما ناپسند دانست: قیل و قال، ضایع کردن مال و سوال کردن زیادی(


[۱] [تخريج آن گذشت]

[۲]  [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نرجو إفادتنا عن بِدَع المآتم مما يقام للميت في الليلة الخامسة عشرة والليلة الأربعين، هل هو صحيح أم لا؟ وهل ينصب للميت يوم أم ثلاثة؟ الرجاء إفادتنا وشكرا.

فأجاب رحمه الله تعالى: المآتم كلها بدعة، سواء كانت ثلاثة أيام أو على أسبوع أو على أربعين يومًا؛ لأنها لم ترد عن السَّلَف الصالح رضي الله عنهم، ولو كان خيررًا لسبقونا إليه، ولأنها إضاعة مال وإتلاف وقت، وربما يحصل فيها من المنكرات من الندب والنياحة ما يدخل في اللعن؛ فقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم «أَنَّهُ لَعَنَ النَّائِحَةَ وَالْمُسْتَمِعَةَ» أي : التي تنوح والتي تستمع إليها.

ثم إنه إن كان من مال الميت من الثلث، فإنه جناية عليه؛ لأنه صرف له في غير طاعة، وإن كان من أموال الورثة فإن كان فيهم صغار أو سفهاء لا يحسنون التصرف فهو جناية عليهم أيضًا؛ لأن الإنسان مؤتمن على أموالهم، فلا يصرفها إلا فيما ينفعهم، وإن كان لعقلاء بالغين راشدين فهو أيضًا سَفَهُ؛ لأن بذل الأموال فيما لا يُقَرِّبُ إلى الله أو لا ينتفع المرء به في دنياه من الأمور التي تُعتبر سفها ويُعتبر بذل المال فيها إضاعة له، وقد نهى النبي صلى الله عليه وسلم عن إضاعة المال، فقال: «إِنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ ثَلَاثًا: قِيلَ وَقَالَ، وَإِضَاعَةَ الْمَالِ، وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ».

مطالب مرتبط:

(۳۵۴۰) حکم موعظه برای اهل میت در تعزیه

اینکه شخصی در مجلس  تعزیه برای اهل میت و حاضرین موعظه کند، از سنت نمی‌باشد بلکه جمع شدن برای تعزیه مکروه است همانگونه که بسیاری از علما به آن تصریح نموده‌اند و برخی دیگر بدعت را به آن اطلاق کرده‌اند لذا برادرانمان را تشویق می‌کنیم که برای مراسم تعزیه نشینند و به استقبال مردم نروند....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۳) حکم نوحه‌سرایی، عزاداری‌های افراطی و مراسم چهلم برای میت

این رسم رسمی منکر و بدعتی گمراه است. بر مسلمان واجب است هنگام ابتلا به مصیبت به قضا و قدر الله راضی باشد و بداند هر کاری انجام دهد این مصیبت ناگزیر اتفاق می‌افتد زیرا تقدیر نوشته شده....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۳) حکم قرائت قرآن و جمع شدن برای تعزیه در روز چهلم برای متوفی

این بدعتی است که بعضی از مردم آن را ساخته‌اند و هنگامی که چهل روز از مرگ شخص گذشت در خانه‌ی او جمع می‌شوند و قرآن قرائت می‌کنند و آنجا را چراغانی می‌کنند اما در حقیقت این من باب تجدید غم و اندوه است که نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۸) حکم ذبح حیوانات، اطعام و سوگواری در مراسم عزاء

ما اینها را منکر می‌دانیم و این را ضایع کردن مال می‌بینم و همچنین این اجتماع با حال مرگ و ناراحتی از دو جهت منافات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۰) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

تعزیه بدین معنا است که سخنی بگوییم که با آن تقویت شده و از آن برای صبر کردن در مقابل مصیبت کمک جوید. بهترین تعزیه همان است که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده که به یکی از دخترانش در حالی که بچه‌اش در حال جان کندن بود فرمود....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۰) حکم اجتماع برای قرائت قرآن در خانه‌ی میت پس از دفن

اجتماع برای قرائت قرآن بعد از دفن میت در خانه‌ی میت یا مسجد یا خانه‌ی کسی دیگر، بدعت است و صحابه چنین کاری را نکرده‌اند بلکه اجتماع اهل میت برای ملاقات با تعزیه کنندگان، نزد اهل علم مکروه می‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه