یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۵۳۰) حکم حضور در مراسم چهلم با اعمال نوحه‌خوانی

(۳۵۳۰) سوال: در تعزیه بعضی از عادات یافت می‌شود مثل این که بعد از گذشت چهل روز از وفات میت، اهل آن با ذبح و دعوت نزدیکان و خوردن از آن ذبیحه جمع می‌شوند با وجود این که آنهایی که به این ولیمه دعوت می‌شوند نیازی به آن ندارند و همچنین نوعی از انواع نوحه حرام می‌باشد پس آیا با حضور من در این مناسبات گناهی بر من است؟

جواب:

در ابتدا باید بدانیم که حکم این عادات چیست که می‌گوییم: این عادت بدعت و منکر است که در آن اتلاف وقت، ضایع کردن مال، عزت دادن به بدعت و وارد شدن به دایره نوحه است، جریر بن عبدالله بجلی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌فرماید: {كُنَّا نَرَى الِاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنْ النِّيَاحَة}[۱] (ما جمع شدن بر اهل میت و درست کردن غذا را نوحه خوانی حساب می‌کردیم) و واجب است که دست نگه داریم.

و حضور در آن جایز نیست و برای کسی که دعوت می‌شود واجب است که نصیحتشان کند و بگوید: در مورد خودت و میتت تقوای الهی را رعایت کن و سببی برای نوحه خوانی نباش و در مال و وقتت بهره‌ی درست بجوی و از پروردگارت خوف داشته باش که میت مُرد و رفت و بر توست ای برادر مسلمان که آگاه باشی و در دین الله سهل‌انگار نباشی و در عادت‌‌ها شریعت الله را حاکم گردانی و در مورد دین الله به کسی لطف نکن (یعنی کوتاه بیایی) بلکه حق را بگو هرچند تلخ و سخت باشد اما بر آن مفسده‌ای عظیم‌تر مترتب نشود مثل این که شخصی امر به معروف و نهی از منکر بکند ولی خود آن مترتب منکری عظیم‌تر شود پس اینجا حکمت مدارا و از بین بردن کم کم منکر به کار برده می‌شود.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد بعض العادات عند العزاء: فبعد مرور أربعين يوما من الوفاة يقوم أهل الميت بالذبح ودعوة الأقرباء والمعارف والأكل من هذه الذبيحة، مع العلم بأن هؤلاء الذين يُدْعَوْنَ إلى هذه الوليمة ليسوا في حاجة، وأيضًا يُعتبر هذا نوعا من أنواع النياحة المُحَرَّمَة، فهل عليَّ إثم عند حضور مثل هذه المناسبات؟

فأجاب رحمه الله تعالى: في البداية لا بد أن نعرف ما حكم هذه العادة، فنقول: هذه العادة بدعة منكرة، فيها مضيعة للوقت، ومَفْسَدَةٌ للمال، وإعزاز للبدعة، ودخول في النياحة، فقد قال جرير بن عبد الله البجلي رضي اله عنه: «كُنَّا نَرَى الاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنَ النِّيَاحَةِ». والواجب الكف عنها وإماتتها وطيها من الوجود.

وأما حضورها فلا يجوز حضورها والواجب على من دُعِيَ إليها أن ينصح من دعاه ويقول: اتَّقِ الله في نفسك، واتق الله في ميتك، ولا تكن سببا في تعذيبه بالبكاء عليه أو النياحة، ووفّر مالك ووفر وقتك، وخَفْ ربك، والميت مات وقد ذهب، فعليك يا أخي المسلم ألا تُدَاهِنَ في دين الله، وألا تحكم العادة في شريعة الله، وألا تحابي أحدًا في دين الله، بل قُل الحق ولو كان مُرا ما لم يترتب على هذا مَفْسَدَةٌ عظيمة أعظم بكثير، مثل: أن يأمر إنسان بمعروف أو أن ينهى عن منكر ويترتب على فعله منكر أعظم، فهنا تكون الحكمة المداراة، ومحاولة إزالة المنكر شيئًا فشيئًا.

مطالب مرتبط:

(۳۵۱۱) آیا میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود؟

بله، صحیح است که میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود زیرا این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است. اما علما پیرامون معنای این حدیث اختلاف نموده‌اند....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۷) حکم تجمع در مجالس تعزیه تا سه روز بدون تکلف

برادران مسلمانم را دعوت می‌کنم که خود را خسته نکنند، وقت و مال را ضایع نکنند و از این کار دست بکشند زیرا خیری برایشان در بر ندارد بلکه با این کار به گناه نزدیک‌تر هستند تا این که در سلامت باشند...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۷) حکم قرائت قرآن در مسجد بعد از مرگ میت

این از بدعت منکری می‌باشد که برای اهل علم واجب است که برای مردم واضح سازند و از آن بر حذر دارند چون که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن بر حذر داشته است....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۸) حکم ذبح حیوانات، اطعام و سوگواری در مراسم عزاء

ما اینها را منکر می‌دانیم و این را ضایع کردن مال می‌بینم و همچنین این اجتماع با حال مرگ و ناراحتی از دو جهت منافات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۱) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

انسان هر کجا یافته شود تعزیه گفته می‌شود: در مسجد، بازار یا قبرستان. مادامی که مصیبت را از یاد نبرده در هر جایی تعزیه گفته می‌شود اما هرگاه مصیبت را از یاد برده و اثرش از او از بین رود تکرار تعزیه فایده‌ای ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۵) حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه

قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هیچ یک از تعزیه‌های اصحابش چنین کاری نکرده‌اند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه