(۳۵۲۱) سوال: پیش ما در مصر وقتی زنی یا مردی فوت می‌کند زنان گریه می‌کنند و با خاک و گل و لای بر خود می‌زنند و می‌گویند جدایی خیلی سخت است. آیا این درست است یا اشتباه؟ لطفا رهنمایی کنید.

جواب:

این اشتباه خیلی بزرگی است بلکه برای شخص واجب است که به پرودگار بودن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ راضی باشد و به قضا و قدر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز راضی باشد و کاری که دلالت بر ناراحتی و عصبانی بودن آن می‌دهد را انجام ندهد و زدن خاک و گل و لای بر خود به سبب این مصیبت و این که بگوید جدایی سخت است همه‌ی این امور متضمن اعتراض او بر تقدیر الله است و عدم رضایتش به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد و شبیه چاک دادن گریبان و سیلی زدن بر صورت می‌باشد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد فاعل آن می‌فرماید: «لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَطَمَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ»[۱] یعنی: (از ما نیست کسی که بر صورت خود سیلی بزند و گریبان چاک کند و مرده را به نامهایی بخواند که در دوران جاهلیت می‌خواندند). و انسان عاقل می‌داند که این عصبانیت او هیچ فایده‌ای ندارد مگر این که ضرری بر دینش داشته باشد بدون این که نفعی برای او در دنیا داشته باشد زیرا که مصیبت را از بین نمی‌برد بلکه آن را بیشتر می‌کند برای همین بعضی از سلف رَحِمَهُمُ‌الله گفته‌اند: “یا مثل بزرگان صبر کن یا مثل حیوانات به فراموشی سپار” و انسان به ناچار با گذر زمان این مصیبت را فراموش می‌کند و تا فراموشی آن مثل بزرگان صبوری کند که باعث کسب پاداش گردد برای او بهتر است از این که نالان و عصبانی باشد و در نهایت مثل حیوانات فراموش کند.

[۱]  [رواه البخاری (۱۲۹۴) و مسلم (۱۰۳)]