(۳۵۰۲) سوال: آیا در تعزیه مصافحه کردن (دست دادن) بدون بوسیدن کافی است؟

جواب:

تعزیه همان چیزی است که به شخص مصیبت دیده گفته می‌شود. هر سخنی که او را در مقابل مصیبت تقویت کند و اجر صبر و امید داشتن به اجر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را برایش بیان کند که شامل مصافحه و بوسیدن نمی‌شود و این کار در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شناخته‌شده نبوده است.

همچنین تعزیه فقط سخنان معروف نزد مردم نیست که می‌گویند: “أعظم الله أجرك، و أحسن عزاءك، و غفر لميتك” : (الله اجرتان را بزرگ کند، عزایتان را نیکو بدارد و میتتان را بیامرزد.) بلکه تعزیه همان است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به یکی از دخترانش فرمود هنگامی که فرستاده ای را به سوی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرستاد تا به او خبر دهد که کودکش در حال جان کندن است و از او خواست حضور پیدا کند. پیامبر به فرستاده‌ای که یکی از دخترانش فرستاده بود فرمود: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ ، وَلَهُ مَا أَعْطَى ، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى ، فَلْتَصْبِرْ وَ لْتَحْتَسِبْ»[۱]  : (برای الله است هر آنچه می‌گیرد و هر آنچه عطا می‌کند و هر کسی نزد او اجل و سرآمدی معین دارد، پس حتماً صبر کن و و حتماً از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امید اجر داشته باش). این سخنان شامل تعزیه‌ای بزرگ است زیرا سخنان جامع  و سودمندی هستند که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ایشان را با دلایل آشکار و هدایت مبعوث نموده صادر شده‌اند.

همچنین واجب است هنگام تعزیه از نوحه‌سرایی خودداری شود. نوحه سرایی گریه کردن همراه با صدا است همان‌گونه که کبوتر گریه کرده و نوحه می‌سراید. زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که ایشان  نوحه‌سرا و شنونده‌ی آن را لعنت نموده[۲] و فرموده‌اند: «النَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا ، تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَيْهَا سِرْبَالٌ مِنْ قَطِرَانٍ ، وَ دِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ»[۳]: (شخصی که نوحه‌سرایی می‌کند اگر قبل از مرگش توبه نکند روز قیامت در حالی برانگیخته می‌شود که شلواری از مس مذاب و پیراهنی از بیماری پیسی به تن دارد). پناه بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ . بدین خاطر است که اهل علم مکروه و ناپسند دانسته‌اند خانواده‌ی میت غذایی پخته و مردم را برای اجتماع فرا بخوانند زیرا این کار درِ نوحه‌سرایی را گشوده و اثر مصیبت را باقی می‌گذارد تا به فراموشی سپرده نشود.

اما بر شخص مصیبت دیده واجب است از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  امید اجر داشته باشد و صبر و شکیبایی اختیار نماید. همچنین بداند آنچه از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مقدر شده ناگزیر رخ می‌دهد و تقدیر کننده همان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که ملکوت و پادشاهی آسمان‌ها و زمین به دست او است، هرآنچه بگیرد و باقی بگذارد برای او است و هر چیزی نزد او سرآمد مشخصی دارد.

۱[تخريج آن گذشت]

۲[تخريج آن گذشت]

۳[تخريج آن گذشت]