(۳۴۱۰) بهترین صدقه برای میت چیست؟

(۳۴۱۰) سوال: بهترین صدقه برای میت چیست و چگونه به او می‌رسد؟

جواب:

بهتر این است که انسان برای میت دعا کند نه این که برای وی صدقه دهد. یعنی اگر سؤال کننده از ما بپرسد: بهتر است برای پدرم دعای مغفرت و رحمت کنم یا هزار ریال به جای وی صدقه کنم؟ می‌گوییم: بهتر است برایش دعای مغفرت و رحمت کنی. اما اگر انسان بخواهد به نیابت از میت صدقه کند مانعی ندارد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سعد به عُباده رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را هنگامی که خواست باغش را به نیابت از مادرش صدقه کند تأیید نمود اما کسی را به این کار امر نمی‌کنیم و نمی‌گوییم: به نیابت از والدین خویش صدقه کن، همان طور که نمی‌گوییم: برایشان دو رکعت نماز بخوان یا برای آن‌ها یک روز روزه بگیر یا به نیابت از آن‌ها حج یا عمره انجام بده. وی را امر نمی‌کنیم اما اگر این کار را انجام داد او را نهی نیز نمی‌کنیم زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که از همگان نسبت به شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ داناتر است و بر خلق از خودشان نیز خیرخواه‌تر است ما را ارشاد نموده که برای میت دعا کنیم نه این که برایش عمل صالحی انجام دهیم.

سؤال کننده می‌گوید: شیخ بزرگوار! چرا مردم از دعا کردن روی‌گردان شده و مثلاً به صدقه و حج اهمیت می‌دهند؟

شیخ رَحِمَهُ‌الله پاسخ داد: این کار را به دو سبب انجام می‌دهند:

اول: جهل؛ زیرا حدیثی که یاد کردم را نمی‌دانند و بدان توجه نمی‌کنند.

دوم: عاطفه؛ گمان می‌کنند اگر به نیابت از میت صدقه کنیم گویا خودش صدقه کرده است. با وجود این که شاید در حال زندگانی‌اش بخیل بوده و هیچ‌گاه صدقه نکرده است. بدین خاطر است که عاطفه‌ای در مردم به نسبت مردگانشان ایجاد شده و آنان را وادار به عمل کردن برای آنان می‌کند.

تعداد بازدید: 81

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما أحسن الصدقات للميت؟ وكيف تصل إليه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إن الأفضل أن يدعو الإنسان للميت دون أن يتصدق عنه، أي لو جاءنا سائل يقول: هل الأفضل أن أدعو لأبي بالمغفرة والرحمة، أو أن أتصدق له بألف ريال؟ قلنا الأفضل أن تَدْعُو له بالمغفرة والرحمة، ولكن إذا أراد الإنسان أن يتصدق عن الميت فلا يمنع؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم أقر سعد بن عبادة حينما تصدق عن أمه بِمِخْرَافِهِ – أي: بستانه – لكننا لا نأمر الإنسان بهذا، فلا نقول: تصدق عن والديك، ولا نقول: صل لهما ركعتين، ولا صم لهما يوما، ولا حُجَّ عنهما، ولا اعتمر عنهما، لا نأمره، ولكن لو فعل لا ننهاه؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم أرشدنا – وهو أَعْلَمُ بشريعة الله من غيره، وأَنْصَحُ الخلق للخلق – إلى أن نَدْعُو للميت، لا أن نعمل له عملا صالحا.

يقول السائل: فضيلة الشيخ: لماذا ينصرف الناس عن الدعاء، ويهتمون مثلا بالصدقات والحج؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يفعلون ذلك لسببين:

الأول: الجهل؛ لأنهم لا يعلمون بهذا الحديث الذي ذكرت ولا ينتبهون له.

الثاني: العاطفة، يظنون أننا إذا تصدقنا عن الميت فكأنما هو نفسه تصدق مع أنه قد يكون في حال حياته بخيلا لا يتصدق أبدا، فمن أجل هذا صار الناس فيهم عاطفة على أمواتهم تدفعهم إلى العمل لهم.