چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۳۳۷۳) حکم شرعی دفن اموات در بناهای آجری

(۳۳۷۳) سوال:  ما در سرزمین خود، مردگان را در بنایی از آجر قرمز که ابتدا در آتش پخته شده  دفن می‌کنیم که این بنا عبارت از مساحتی مستطیل شکل و بنا شده با آجر قرمز است. برخی این بنا را از زمین بلند می‌کنند که مخالف شریعت است و برخی دیگر آن را بالا نمی‌برند و در واقع، ارتفاع آب در داخل زمین مردم را مجبور به این روش کرده است. ما نیز از جمله افرادی هستیم که این کار را انجام می‌دهند. آیا دفن در این قبرها با این روش جایز است؟

جواب:

سنت در مورد قبر این است که گودالی برای میت در زمین کنده شود سپس لحدی برایش قرار داده شود بدین صورت که گودال دیگری در گوشه‌ی قبر به سمت قبله حفر شود سپس میت آن جا قرار داده شود اما آجر با آتش پخته می‌شود و بعضی از از فقها رَحِمَهُمُ‌الله گفته‌اند: قرار دادن چیزی که با آتش درست شده باشد در قبر مکروه است. بنابراین حریص باشید بر این که قبرستانی بیابید که آب به آن جا نرسد تا مردگان خود را به روش مشروع که شایسته است دفن کنید. اگر غیر از این زمین برایتان امکان‌پذیر نبود می‌توانید از سنگ استفاده کنید تا بین میت و آب فاصله بیاندازد سپس بعد از آن سنگ‌هایی را بر وی قرار دهید و او را دفن کنید که این کار نزدیکترین روش به آنچه مشروع است می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من العراق في بلدنا ندفن موتانا في بناء من الطوب الأحمر المحروق أولا في النار ، وهو عبارة عن مساحة مستطيلة الشكل مبنية بالطوب الأحمر، ومنهم من يرفع البناء على الأرض مخالفًا الشريعة، ومنهم من لا يرفعه، وارتفاع المياه في باطن الأرض ألجأ إلى هذه الطريقة السابقة، ونحن ممن يفعلون ذلك، فهل يجوز الدفن في هذه المقابر التي على تلك الصفة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: السُّنَّة في القبور أن يُحفَرَ للميت في الأرض ثم يُلْحَدَ له، بأن يحفر حفرة في جانب القبر مما يلي القبلة ثم يوضع فيها الميت، والطوب الذي ذكرت يكون مُحرَّقًا بالنار، وقد ذكر بعض الفقهاء -رحمهم الله – أنه يُكْرَهُ أَن يُجْعَلَ في القبر شيء مما مسته النار، وعلى هذا فاحرصوا على أن تجدوا مقبرة لا يلحقها الماء حتى تقبُرُوا موتاكم على الوجه المشروع الذي ينبغي، فإن لم تتمكنوا إلا من هذه الأرض فإنه بإمكانكم أن تجعلوا شيئًا من الأحجار يحول بين الميت وبين الماء، ثم بعد ذلك تضعون عليه أيضًا أحجارًا وتدفنونه، ويكون هذا أقرب شيء إلى المشروع.

مطالب مرتبط:

(۳۳۵۲) حکم دعا کردن دسته‌جمعی پس از دفن میت

این کار از جمله بدعت‌ها است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این کار دستور نداده و خودش نیز انجام نداده است و چنین نبوده که وی دعا کند و دیگران آمین بگویند و چنین دستوری نیز نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۸) حکم خارج کردن دندان‌های طلای میت پس از دفن

واجب است هرگاه میت از دنیا رفت و در در دندان‌هایش طلا وجود داشت دندان‌های طلا کنده شود زیرا دفن کردن آن همراه میت، تباه کردن مال است  در در حالی که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که از تباه کردن مال نهی نموده ...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۶) حکم شرعی دفن دو میت در یک قبر

مشروع آن است که هر میت به تنهایی در یک قبر دفن شود این همان سنتی است که مسلمانان از زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تا امروز بدان عمل کرده‌اند اما اگر حاجت اقتضا کند که دو نفر یا بیش‌تر در یک قبر دفن شوند اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۵) حکم تلقین میت بعد از دفن

تلقین میت بعد از دفن وی مشروعیت ندارد و این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست نه در مورد فرزندش و نه در مورد دیگران.....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۴) حکم وجود قبر ناشناس در زمین شخصی

بر شما واجب است که به یکی از دادگاه‌های شرعی در این امور مراجعه نمایید تا اینکه در این امر بنگرند سپس بر اساس آنچه الله می‌خواهد حکم نمایند....

ادامه مطلب …

(۳۳۷۸) حکم دفن میت جدید در قبری قدیمی پس از گذشت سال‌ها

برای شما ممکن است که با حفر کردن قبر، امتحان کنید پس اگر در آن جسد میت باقی بود قبر را به حالت اول آن بازگردانید و مکان دیگری را حفر کنید تا اینکه میت بعدی کسی در قبر، همراهش نباشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه