یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۳۶۳) حکم خاکبرداری از زمین دارای قبور قدیمی

(۳۳۶۳) سوال: ما در مجال پیمانکاری معماری کار می‌کنیم و هنگام شروع کارمان در خاکبرداری پی یکی از ساختمان‌ها، هنگامی که آن را کندیم آثاری از قبرهای خیلی قدیمی یافتیم و زمانی که به صاحب عمارت در این مورد خبر دادیم گفت به کارتان ادامه دهید و استخوان‌هایی را که یافتید در دره‌ای پرت کنید و ما این کار را انجام دادیم، آیا بر ما و بر آن شخص گناهی در این مورد هست؟ و چه چیزی بر ما و بر آن شخص انجام دادن آن الان واجب است؟

جواب:

این قبرها قبرهای مسلمانان است و کار شما حرام است و جایز نیست که این کار را انجام دهید و در این حالت بر شما واجب است که به والیان امر مراجعه نمایید یعنی اگر کسی در مکانی قصد ساختن خانه یا مثل آن را داشت و خاکبرداری نمود و آثار قبرهایی را دید بر او واجب است که از کارش دست بردارد و در این مورد به والیان امر  برای پیگیری این قبرها و سالم ماندن اهل آن، مراجعه نماید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائلان: نحن نعمل في مجال المقاولات المعمارية، وعند بداية عملنا في حفر أساس لإحدى العمائر، وعندما حفرنا وجدنا آثار مقابر قديمة جدا، وعندما أخبرنا صاحب العمارة في ذلك قال: احفروا وارموا بالعظام التي وجدتموها في الشعب. وقد نَفَّذنا ما أمرنا به، فهل علينا وعليه الإثم في ذلك؟ وماذا يجب علينا وعليه فعله الآن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كانت هذه المقابر مقابر مسلمين فإن عملكم هذا مُحرَّم، ولا يجوز لكم أن تفعلوا ذلك، وفي مثل هذه الحال الواجب مراجعة ولاة الأمور، يعني: إذا حَفَرَ أحدٌ في مكان يريد أن يُؤَسِّسَ فيه بيتا أو نحوه ووجد آثار مقابر، فإنه يجب عليه أن يكف عن العمل، وأن يَرْجِعَ في ذلك إلى ولاة الأمر من أجل التحقق من هذه المقابر وعصمة أهلها.

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۹) حکم نوشتن نام و مشخصات متوفی بر روی قبر

قبرستان جایگاه مردگان است نه جایگاه انسان‌های زنده که  تزیین و آرایش شود و سیمان کاری بشود و بر روی آن جملات مرثیه و مداحی نوشته شود اما واجب است که منزل مردگان بر حالت خودش باقی بماند تا انسانی که از آن عبور می‌کند را بیدار سازد ....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۵) حکم تلقین میت بعد از دفن

تلقین میت بعد از دفن وی مشروعیت ندارد و این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست نه در مورد فرزندش و نه در مورد دیگران.....

ادامه مطلب …

(۳۳۷۴) آیا دفن کردن بیش از یک نفر در یک قبر جایز است؟

مشروع آن است که هر انسانی به تنهایی در یک قبر دفن شود همان گونه که در قدیم و امروزه سنت بر آن بوده است اما اگر حاجت یا ضرورت اقتضا کند دو نفر یا بیشتر در یک قبر جمع شوند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۲) حکم دعا کردن دسته‌جمعی پس از دفن میت

این کار از جمله بدعت‌ها است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این کار دستور نداده و خودش نیز انجام نداده است و چنین نبوده که وی دعا کند و دیگران آمین بگویند و چنین دستوری نیز نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۹) حکم موعظه نزد قبر یا هنگام دفن

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی این کار را انجام می‌داد اما به روش خطبه نبود بدین صورت که بایستد و با صدای بلند مردم را پند دهد. ...نصیحت

ادامه مطلب …

(۳۳۴۳) قرین چیست؟

قرین همان شیطان است که به اجازه‌ی الله بر انسان مسلط شده که او را به بدی‌ها دستور داده و از خوبی‌ها باز می‌دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه