(۳۳۵۴) سوال: : برخی از مردم بعد از اینکه میت دفن شد زمانی را در کنار قبر باقی می‌مانند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب استغفار می‌کنند و او را یاد می‌کنند و همچنین با میت صحبت می‌کنند و به قصه عمرو بن عاص رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ زمانی که از کسانی که او را تشییع می‌کنند طلب نمود که به اندازه‌‌ی نحر نمودن شتر در کنار قبرش باقی بمانند، استناد می‌کنند حکم این کار چیست؟

جواب:

اما در مورد ایستادن در کنار قبر و طلب استغفار و تثبیت برای میت از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که هرگاه از دفع نمودن میت فارغ می‌شدند کنار قبر می‌ایستادند و می‌فرمودند: «استغفروا لأخيكم وسلوا له بالتثبيت فإنه الآن يسأل»[۱]یعنی: (برای برادرتان طلب استغفار و تثبیت نمایید؛ زیرا الان مورد سوال قرار می‌گیرد.)

اما آنچه که از داستان عمرو بن العاص رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ذکر نمود این از قبیل امور اجتهادی است که هدی غیر از او مخالف آن است؛ زیرا این کار را نه ابوبکر و نه عمر و نه عثمان و نه علی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم انجام نداده‌اند، و ایشان به آن افراد گفتند: «حتى أستأنس بكم، وأنظر ماذا أراجع به رسل ربي»[۲] یعنی: (تا اینکه با شما انس بگیرم و ببینم که فرستادگان پروردگام با چه چه چیزی بر می‌گردند.) یعنی فرشتگانی که از میت سوال می‌کنند و این فقط اجتهادی از ایشان است که بر آن موافقت می‌شود یا اینکه بر آن موافقت نمی‌شود و بر آن شکلی که سوال‌کننده از آن سوال نمود، نیست.

(۱⁾ [تخریج آن گذشت.]

(۲⁾ [اخرجه مسلم: كتاب الايمان، باب كون الاسلام يهدم ما قبله وكذا الهجرة والحج، شماره‌ی (۱۲۱).]