شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۳۴۳) قرین چیست؟

(۳۳۴۳) سوال: قرین چیست؟ آیا در قبر نیز با میت همراهی می‌کند؟

جواب:

قرین همان شیطان است که به اجازه‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر انسان مسلط شده که او را به بدی‌ها دستور داده و از خوبی‌ها باز می‌دارد همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ} ترجمه: [البَقَرَةِ: ٢٦٨] ترجمه: (شیطان شما را وعده‌ی تهی دستی می‌دهد و شما را به زشتی‌ها امر می‌کند) اما اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با دادن قلبی سالم و راستین که هدفش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، آخرت را بخواهد و آن را بر دنیا ترجیح دهد بر بنده منت بگذارد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز وی را در مقابل این قرین یاری می‌دهد تا این که از گمراه کردن او عاجز شود لذا همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دستور داده بر انسان شایسته است هرگاه شیطان او را وسوسه کرد از شیطانِ رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ  إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ} ترجمه: [الأَعرَافِ: ٢٠٠] ترجمه: (اگر از سوی شیطان وسوسه‌ای به تو رسد به الله پناه ببر، بی‌گمان او شنوا و بسیار دانا است) منظور از وسوسه‌ی شیطان این است که تو را به ترک طاعت یا انجام معصیت دستور دهد. لذا اگر احساس کردی به ترک طاعت یا انجام معصیت میل داری این از جانب شیطان است. در این صورت به پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان مبادرت بورز که تو را پناه می‌دهد.

اما این که وجود این قرین ادامه داشته باشد تا این که همراه انسان در قبرش باشد چنین نیست زیرا ظاهراً -والله اعلم- با مرگ انسان وی را ترک می‌کند زیرا هدفی که به خاطر آن مسخر شده پایان یافته است زیرا هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می‌شود همان‌گونه که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است: {إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ}[أخرجه مسلم: كِتَابُ الهبات، باب ما يلحق الإنسان من الثواب بعد وفاته، رقم ١٦٣١] یعنی: (مگر از سه چیز: صدقه‌ی جاریه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالحی که برایش دعا کند).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائ: ما القرين؟ وهل يرافق الميت حتى في قبره؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: القرين هو شيطان مُسَلَّطٌ على الإنسان بإذن الله -عز وجل – يأمره بالفحشاء وينهاه عن المعروف، كما قال الله -عز وجل-: ﴿ الشَّيْطَنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاء ﴾ [البقرة: ٢٦٨]. ولكن إذا من الله على العبد بقلب سليم صادق مُتَّجه إلى الله -عز وجل- مريد للآخرة مؤثر لها على الدنيا فإن الله – تعالى – يُعينه على هذا القرين حتى يعجز عن إغوائه؛ ولذلك ينبغي للإنسان كلما نزعه من الشيطان نزغ أن يستعيذ بالله من الشيطان الرجيم كما أمر الله قال الله تعالى-: ﴿ وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴾ [الأعراف: ٢٠٠]. والمراد بنزغ الشيطان أن يأمرك بترك الطاعة أو يأمرك بفعل المعصية، فإذا أحسست من نفسك الميل إلى ترك الطاعة فهذا من الشيطان أو الميل إلى فعل المعصية فهذا من الشيطان، فبادر بالاستعاذة منه يُعِذْكَ الله -عز وجل-.

وأما كونه أي هذا القرين يمتد إلى أن يكون مع الإنسان في قبره: فلا، فالظاهر والله أعلم أنه بموت الإنسان يفارقه؛ لأن مهمته التي كان مُسَخَّرًا لها قد انتهت؛ إذ إن الإنسان إذا مات انقطع عمله كما جاء عن النبي صلى الله عليه وسلم «إِلا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۶) حکم شرعی دفن دو میت در یک قبر

مشروع آن است که هر میت به تنهایی در یک قبر دفن شود این همان سنتی است که مسلمانان از زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تا امروز بدان عمل کرده‌اند اما اگر حاجت اقتضا کند که دو نفر یا بیش‌تر در یک قبر دفن شوند اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۱) حکم قرار دادن نشانه‌ی کوچک بر قبر

قرار دادن نشانه بر روی قبر به این علت که زیارت کننده آن را پیدا کند، اشکالی ندارد اما به این شرط که آن قبر با آن علامت، مشهور نشود....

ادامه مطلب …

(۳۳۳۴) آیا انسان در همان مکانی که از آن خلقت شده، دفن می‌شود؟

پیرامون این مسئله اصلی از قرآن و سنت نمی‌دانم که انسان در همان مکانی که از آن خلقت شده، دفن می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۳۳۵) حکم قرائت قرآن بر میت، قبل و بعد از دفن

قرائت بر میت بدعتی است که طبق آنچه می‌دانیم اصلی از سنت و عمل خلفای راشدین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ندارد و بعد از مرگ میت فقط برایش دعا می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۴) حکم وجود قبر ناشناس در زمین شخصی

بر شما واجب است که به یکی از دادگاه‌های شرعی در این امور مراجعه نمایید تا اینکه در این امر بنگرند سپس بر اساس آنچه الله می‌خواهد حکم نمایند....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۵) حکم شرعی نشستن و عبور از روی قبرستان

جایز نیست که قبرستان مسلمانان به عنوان راهی قرار داده شود که مردم از آن عبور کنند و بر آن‌ها بنشینند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نشستن بر روی قبر نهی نموده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه