جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

(۵۸۶۸) حکم تأخیر در فرزندآوری به دلیل ادامه تحصیل

(۵۸۶۸) سوال: زن و شوهر به توافق رسیدند که به مدت یکسال یا بیشتر، داشتن فرزند را به ـخیر اندازند تا زن تحصیلش را به اتمام رساند، آیا این کارشان ایراد و گناه دارد؟

جواب:

بهتر است که زن و شوهر، فرزندان زیادی به دنیا آورند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «تزوجوا الودود الولود». (با زنی که همسرش را بسیار دوست دارد و فرزند زیاد به دنیا می‌آورد ازدواج کنید. ) پیامبر مسلمانان را به ازدواج با زنی تشویق نمود که فرزند زیاد به دنیا می‌آورد تا تعداد فرزندان زیاد باشد و زیاد بودن فرزند موجب عزت و قدرت امت اسلامی است؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ از زبان شعیب به قومش می‌فرماید: {وَاذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلِيلاً فَكَثَّرَكُمْ} [اعراف: ۸۶]. (و زمانی را به یادآورید که کم بودید و شما را زیاد نمود. ) الله جَلَّ‌جَلَالُهُ درباره‌ی منت و لطف خویش بر بنی اسرائیل می‌فرماید: {وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً} [إسراء: ۶]. (و تعداد شما را بیشتر قرار دادیم. ) هر چه تعداد فرزندان بیشتر باشد، برای مرد و زن بهتر است و اگر شرایط و ضرورت موجب شد که زن به خاطر ضعف و ناتوانی قادر به براداری نباشد، اشکالی ندارد که زن و شوهر توافق نمایند که داشتن فرزند را برای مدت مشخصی به تأخیر اندازند، دلیل این حکم، حديث جابر است که می‌گفت در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برخی از اصحاب گوشه‌نشینی می‌کردند و آیه‌ای در نهی از این کار نازل نشد. [۱] اما جلوگیری دائمی از بارداری، مانند برداشتن رحم، تنها در صورتی جایز است که ضرورت باشد و مثلاً برای رحم اتفاقی بیفتد که برای مادر خطرآفرین و موجب هلاکت شود؛ در این صورت برداشتن رحم ایرادی ندارد.


[۱] تخیجش بیان شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: زوجان اتفقا على أن يؤجلا إنجاب الأولاد لمدة سنة أو أكثر؛ وذلك لأن الزوجة تود أن تكمل تعليمها، فهل عليهما شيء في ذلك:

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الأفضل للزوجين أن يكثرا الإنجاب؛ لأن النبي- صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ»، أي أي كثيرة الولادة، وإنما حث على تزوج كثيرة الولادة من أجل كثرة الأولاد، وكثرة الأولاد عز للأمة كما قال الله تعالى عن شعيب: ﴿وَاذْكُرُوا إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًا فَكَتَرَكُمْ﴾ [الأعراف: ٨٦]، قاله لقومه، وقال الله تعالى ممتنا على بني إسرائيل: ﴿وَجَعَلْنَكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا﴾ [الإسراء: ٦]، فكلما كثر الأولاد فهو أفضل للرجل وللمرأة، فإن دعت الحاجة إلى تقليل الأولاد لكون المرأة ضعيفة في الجسم لا تتحمل فلا حَرَجَ أن يتفق الزوجان على تأجيل الحمل لمدة معينة، ودليل ذلك حديث جابر أن الصحابة كانوا يعزلون في عهد النبي- صلى الله عليه وعلى آله وسلم – ولم ينزل القرآن بالنهي عن ذلك.

وأما قطع النسل بالكلية كاستئصال الرحم مثلا فإنه لا يجوز، إلا إذا كان هناك ضرورة بأن حدث في الرحم أورام تؤدي إلى الهلاك مثلا، فلا بأس باستئصاله حينئذ.

مطالب مرتبط:

(۵۸۵۹) حکم شرع درباره‌ی تنظیم جمعیت خانواده چیست؟

تفکر تنظیم جمعیت خانواده و فرزند کم، از اندیشه‌های مخالف با اسلام و در تضاد با فرمایش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که مسلمانان را به ازدواج با زنان مهربان و زنانی که فرزند زیاد به دنیا می‌آورند تشویق می‌نمود و خبر داده است که در روز قیامت، در مقابل پیامبران به تعداد زیاد امتش افتخار می‌کند....

ادامه مطلب …

(۵۸۶۷) حکم استفاده از قرص‌های ضد بارداری برای اتمام دوره‌ی شیردهی

برخی از زنان تصور می‌کنند که اگر تعداد فرزندان زیاد شود، سختی و مشقت بیشتری در تربیت آنها خواهد بود و روزی آنها تنگ خواهد شد، این تصور غلط است و حقیقت ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۸۶۲) حکم استفاده از وسایل جلوگیری از بارداری در صورت ضعف جسمانی

اگر شوهر مشاهده کند که زن در دوران بارداری به طرز غیرعادیی تحت تأثیر قرار می‌گیرد، باید به او اجازه‌ی استفاده از روش‌های جلوگیری از بارداری بدهد یا خودش از این روش‌ها استفاده کند، این کار به احترام و شفقت نسبت به زن است تا وقتی که قوی شود و بتواند این کار را انجام دهد.....

ادامه مطلب …

(۵۸۷۳) آیا عقیم بودن درمان دارد؟

کسی‌که الله حکم عقیم بودنش را داده، امکان ندارد که فرزند داشته باشد و کسی‌را که الله دیرتر به او فرزند می‌دهد، چه بسا با دعا و دارو فرزند آورده است....

ادامه مطلب …

(۵۸۶۳) حکم جلوگیری دائمی از بارداری به دلیل ترس از بارداری

دو شرط باید مدّنظر قرار گیرد: شرط اول: موافقت شوهر. شرط دوم: در اثر بارداری، آسیب غیر عادی ببیند...

ادامه مطلب …

(۵۸۷۴) جواز استفاده طولانی‌مدت از قرص‌های ضدبارداری

برای داشتن فرزندان کم، از وسایل جلوگیری استفاده نکند، چون رزق و روزی فرزندانش با الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است و هر چه تعداد فرزندانش بیشتر باشد، دروازه‌های بیشتری از روزی و نعمت برایش گشوده می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه