سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۳۳۸) آیا برای مسلمان جایز است در وصیتش مکان دفنش را بنویسد؟

(۳۳۳۸) سوال: آیا برای مسلمان جایز است در وصیتش مکان دفنش را بنویسد؟

جواب:

بله، جایز است مسلمان وصیت کند در مکان معینی دفن شود اما شایسته نیست  چنین کاری انجام دهد زیرا بازماندگان را به زحمت و سختی می‌اندازد در حالی که زمین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همه‌اش یکی است؛ لذا بهتر است انسان این کار را ترک کند تا برای بازماندگانش آسان شود هر جا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای دفن وی مقدر نماید وی را همراه مسلمانان دفن کنند زیرا «إنما القبرُ روضَةٌ من رياضِ الجنَّةِ أو حفرةٌ من حُفَرِ النَّارِ»[۱]: (قبر باغی از باغ‌های بهشت یا گودالی از دو دال‌های آتش خواهد بود) در در هر مکانی که انسان دفع می‌شود.


[۱] سنن ترمذي: كتاب صفة القيامة و الرقائق و الورع، رقم (٢٤٦٠) وقال: هذا حديث غريب لانعرفه إلا من هذا الوجه.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل يجوز للمسلم أن يكتب في وصيته مكان دفنه أم لا يا شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يجوز للمسلم أن يُوصِي بدفنه في مكانٍ معين، ولكن لا ينبغي للمسلم أن يفعل ذلك؛ لما فيه من إرهاق من بعده والتعب عليهم، وأرض الله سبحانه وتعالى كلها واحدة، فالأولى للإنسان أن يَدَعَ هذا الأمر إلى ما يتيسر لمن بعده في أن يُدْفَنَ في المحل الذي يُقَدِّرُ الله -عز وجل – أن يُدْفَنَ فيه، ويُدْفَنُ مع المسلمين ، ف«إِنَّمَا القَبْرُ رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ أَوْ حُفْرَةٌ مِنْ حُفَرِ النَّارِ»، في أي مكانٍ دُفِنَ الإنسان.

مطالب مرتبط:

(۳۳۶۴) حکم وجود قبر ناشناس در زمین شخصی

بر شما واجب است که به یکی از دادگاه‌های شرعی در این امور مراجعه نمایید تا اینکه در این امر بنگرند سپس بر اساس آنچه الله می‌خواهد حکم نمایند....

ادامه مطلب …

(۳۳۷۳) حکم شرعی دفن اموات در بناهای آجری

سنت در مورد قبر این است که گودالی برای میت در زمین کنده شود سپس لحدی برایش قرار داده شود بدین صورت که گودال دیگری در گوشه‌ی قبر به سمت قبله حفر شود سپس میت آن جا قرار داده شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۴) آیا دفن کردن بیش از یک نفر در یک قبر جایز است؟

مشروع آن است که هر انسانی به تنهایی در یک قبر دفن شود همان گونه که در قدیم و امروزه سنت بر آن بوده است اما اگر حاجت یا ضرورت اقتضا کند دو نفر یا بیشتر در یک قبر جمع شوند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۶) حکم شرعی دفن دو میت در یک قبر

مشروع آن است که هر میت به تنهایی در یک قبر دفن شود این همان سنتی است که مسلمانان از زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تا امروز بدان عمل کرده‌اند اما اگر حاجت اقتضا کند که دو نفر یا بیش‌تر در یک قبر دفن شوند اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۳) حکم خاکبرداری از زمین دارای قبور قدیمی

اگر کسی در مکانی قصد ساختن خانه یا مثل آن را داشت و خاکبرداری نمود و آثار قبرهایی را دید بر او واجب است که از کارش دست بردارد و در این مورد به والیان امر  برای پیگیری این قبرها و سالم ماندن اهل آن، مراجعه نماید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه