جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۳۲۶۲) حکم توبه در لحظات آخر عمر و گفتن «لا اله الا الله»

(۲۳۶۲) سوال: قول شما چیست در مورد انسانی که در هنگام مرگش لا اله الا الله می‌گوید اما در زندگی‌اش بر طریق هدایت نبوده است و فقط زمانی که در این حالت قرار گرفته است، اعمالش که منافی اسلام بوده است را به یاد می‌آورد و می‌خواهد توبه بکند و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روی آورد بعد از آن‌که مرگ را دیده است؟

جواب:

هنگامی که مرگ را دید و از قبل هیچ عمل صالحی انجام نداده است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ} [سوره النساء: ۱۸]: (و برای کسانی‌ که کارهای بد مرتکب می‌شوند تا وقتی که مرگ یکی از ایشان فرا رسد؛ می‌گوید: «اکنون توبه کردم» توبه نیست) پس این ایمانش که بعد از مشاهده‌ی مرگ است فایده‌ای برای او ندارد به این خاطر که ایمانش از مشاهده بوده است ولی مقصود این است هنگامی که انسان از قبل در نزدش ایمان و گناه بوده است سپس در هنگام مرگ این را می‌گوید و آن را نیز فقط از روی اخلاص می‌گوید، پس قطعاً آن گناهان قبلش را محو می‌سازد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما قولكم في إنسان قال: لا إله إلا الله، عند موته، لكنه كان على غير سبيل الهدى في حياته الدنيا، وإنما لو أوقف في هذا الموقف تذكر أعماله المنافية للإسلام وأراد أن يتوب وأن يقبل على الله -عز وجل- بعد ما رأى الموت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هو إذا رأى الموت ولم يكن له عمل صالح من قبل فقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْتَنَ ﴾ [النساء: ١٨]، فهذا لا ينفعه إيمانه بعد أن يشاهد الموت؛ لأنه صار إيمانًا عن مشاهدة، لكن المقصود إذا كان الإنسان عنده إيمان وعنده سيئات من قبل، ثم قال هذا عند موته، ولا يقولها إلا مخلصًا، فإنها تمحو السيئات التي سبقت منه.

مطالب مرتبط:

(۳۲۶۴) آیا برای خانواده میت جایز است که از لباس‌های او استفاده کنند؟

بله، هنگامی که میت وفات نمود، هرآنچه ملک میت بوده است دیگر ملک ورثه می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۲۳۳) حکم برداشتن خال‌های صورت برای بهبود ظاهر

تغییر خلقت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  بر دو نوع است: نوعی که هدف از آن زیبایی است و نوعی که هدف از آن از بین بردن زشتی است....

ادامه مطلب …

(۳۲۱۶) حکم جلوگیری از بارداری در دوران شیرخوارگی

این آیه بر استفاده از از قرص‌های جلوگیری از بارداری در این مدت دلالت ندارد؛ زیرا استفاده از قرص جلوگیری شایسته نیست چرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ازدواج با زنی که به شوهرش بسیار محبت می‌کند و زیاد فرزند می‌آورد توصیه نموده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۲۳۱) حکم آشکار کردن عورت زنان مسلمان نزد پرستاران غیرمسلمان

در هنگام حاجت همان‌طور که گفتیم اشکالی ندارد اما شرط دومی را به آن اضافه می‌کنیم و آن این است که به امانت داری آن‌ها اعتماد داشته باشیم و کافر در برخی اوقات در این امور به او اعتماد می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۲۶۳) روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زیارت کردن از مریض

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بیماران عیادت می‌نمودند و به آنها آرامش می‌دادند و با عیادت کردن، آنها را خوشحال‌ می‌ساخت....

ادامه مطلب …

(۳۲۶۰) آیا مرگ در روز جمعه از نشانه‌های حسن خاتمه می‌باشد؟

خیر، مرگ در تمام روزها یکسان است و اگر مزیتی برای روزی بود، روز دوشنبه اولی‌تر بود چون در آن روز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وفات نمودند.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه