چهارشنبه 12 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
23 سپتامبر 2026

(۳۲۶۲) حکم توبه در لحظات آخر عمر و گفتن «لا اله الا الله»

(۲۳۶۲) سوال: قول شما چیست در مورد انسانی که در هنگام مرگش لا اله الا الله می‌گوید اما در زندگی‌اش بر طریق هدایت نبوده است و فقط زمانی که در این حالت قرار گرفته است، اعمالش که منافی اسلام بوده است را به یاد می‌آورد و می‌خواهد توبه بکند و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روی آورد بعد از آن‌که مرگ را دیده است؟

جواب:

هنگامی که مرگ را دید و از قبل هیچ عمل صالحی انجام نداده است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ} [سوره النساء: ۱۸]: (و برای کسانی‌ که کارهای بد مرتکب می‌شوند تا وقتی که مرگ یکی از ایشان فرا رسد؛ می‌گوید: «اکنون توبه کردم» توبه نیست) پس این ایمانش که بعد از مشاهده‌ی مرگ است فایده‌ای برای او ندارد به این خاطر که ایمانش از مشاهده بوده است ولی مقصود این است هنگامی که انسان از قبل در نزدش ایمان و گناه بوده است سپس در هنگام مرگ این را می‌گوید و آن را نیز فقط از روی اخلاص می‌گوید، پس قطعاً آن گناهان قبلش را محو می‌سازد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما قولكم في إنسان قال: لا إله إلا الله، عند موته، لكنه كان على غير سبيل الهدى في حياته الدنيا، وإنما لو أوقف في هذا الموقف تذكر أعماله المنافية للإسلام وأراد أن يتوب وأن يقبل على الله -عز وجل- بعد ما رأى الموت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هو إذا رأى الموت ولم يكن له عمل صالح من قبل فقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْتَنَ ﴾ [النساء: ١٨]، فهذا لا ينفعه إيمانه بعد أن يشاهد الموت؛ لأنه صار إيمانًا عن مشاهدة، لكن المقصود إذا كان الإنسان عنده إيمان وعنده سيئات من قبل، ثم قال هذا عند موته، ولا يقولها إلا مخلصًا، فإنها تمحو السيئات التي سبقت منه.

مطالب مرتبط:

(۳۲۳۲) حکم شرعی کوتاه کردن دندان بلند برای اصلاح

اگر به خاطر بلندتر بودن آن درد می‌کشد اشکالی ندارد که مقدار اضافی آن را قطع کند تا اینکه این ضرر از بین برود وگرنه آن را بر حال خودش رها می‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۲۶۳) روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زیارت کردن از مریض

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بیماران عیادت می‌نمودند و به آنها آرامش می‌دادند و با عیادت کردن، آنها را خوشحال‌ می‌ساخت....

ادامه مطلب …

(۳۲۲۷) حکم شرعی جراحی برای حذف انگشت اضافی در کودک

بله قطع کردن این انگشت از دست یا پا با عمل جراحی به شرط اینکه از خطر در امان باشد اشکالی ندارد..

ادامه مطلب …

(۳۲۴۳) حکم برداشت جزئی از کالبد بیمار یا میّت برای اهداف علمی

اگر هدف از این کار مصلحتی خارجی باشد که تعلقی به میت ندارد، جایز نیست زیرا میّت احترام دارد....

ادامه مطلب …

(۳۲۵۹) وقت تلقین چه زمانی است؟

تلقین فقط در هنگام احتضار یا همان حالت مرگ می‌باشد که با لا اله الا الله تلقین می‌شود همان گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هنگام مرگ عمویش ابوطالب که در حالت احتضار بود انجام داد ....

ادامه مطلب …

(۳۲۵۶) نقش روح در حیات انسان

دانستن کیفیت روح برای ما ممکن نیست زیرا کیفیت چیزی را فقط زمانی می‌دانیم که آن چیز یا نظیر آن را مشاهده کنیم یا خبر راستینی پیرامون آن به ما برسد که به نسبت روح، هیچ کدام از این امور سه‌گانه برایمان حاصل نشده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه