یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۱۱۹) هرگاه شخصی در حالت خواب نذر کند آیا وفای به آن نذر برای او واجب است؟

(۶۱۱۹) سوال: هرگاه شخصی در حالت خواب نذر کند آیا وفای به آن نذر برای او واجب است؟

جواب:

نذر کسی که خواب است چیزی نیست، زیرا اقرار شخص خوابیده چیزی حساب نمی‌‌شود. تمام تصرفات کسی که خوابیده چیزی نیست و به شخصی که خوابیده چیزی نسبت داده نمی‌‌شود حتی اگر همسرش را در حالت خواب طلاق دهد، طلاق واقع نمی‌‌شود، اگر مال خود را در حالت خواب وقف کند، وقف نمی‌‌شود، اگر با همسر خود مظاهره کند حکم ظهار در حق او ثابت نمی‌‌شود، زیرا حکمی به تصرفات شخصی که خوابیده تعلق نمی‌‌گیرد مگر در یک مسئله و آن فعلش است که شخص جاهل در آن معذور نیست. مانند اینکه در خواب تغییر حالت داده و بر روی شخصی که کنار او است قرار گیرد و او را بکشد. در این صورت ضامن است. مانند مادر زمانی که بر روی نوزاد خود قرار گیرد تا اینکه بمیرد. آنچه دلالت می‌‌دهد که فعل شخص خوابیده به او نسبت داده نمی‌‌شود، فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد اصحاب کهف است: {وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖ}[الکهف: ۱۸]: (و (اگر به آنها نگاه می‌‌کردی) می‌‌پنداشتی بیدارند در حالی که آنها خفته بودند و ما آنها را به سمت راست و چپ می‌‌گرداندیم) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چرخیدن آن‌‌ها به چپ و راست را به آن‌‌ها نسبت نداد بلکه به خود نسبت داد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا نذر الشخص وهو نائم هل يجب عليه أنْ يَفِيَ بما نذر أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نذر النائم ليس بشيء؛ لأن إقرار النائم ليس بشيء، فجميع تصرفات النائم ليست بشيء، النائم لا ينسب إليه الفعل، حتى لو طلق زوجته وهو نائم لم تطلق، ولو أوقف ماله وهو نائم لم يكن وقفًا، ولو ظاهر من زوجته وهو نائم لم يثبت حكم الظهار في حقه؛ لأن النائم لا حكم لتصرفه إلا في مسألة واحدة وهي فعله الذي لا يعذر فيه الجاهل، مثل أن ينقلب على شخص إلى جنبه يقتله، فهذا عليه الضمان، كما لو انقلبت الأم على طفلها وضمته حتى مات، فإنها تضمنه، ويدل على أن فعل النائم لا ينسب إليه قول الله -تبارك وتعالى في أصحاب الكهف: ﴿وَتَحْسَبُهُمْ أَيْفَاظَا وَهُمْ رُقُودٌ وَنُقَلِبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ﴾ [الكهف: ١٨] فجعل الله تعالى تقلبهم ذات اليمين وذات الشمال غير منسوب إليهم، بل من فعله تبارك وتعالى.

مطالب مرتبط:

(۶۱۲۸) عذاب کسی که به نذر خود وفا نکند چیست؟

عقوبت کسی که نذر کند ولی به آن وفا نکند، در صورتی که وفای به آن واجب باشد آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را ذکر می‌‌کند: ....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۵) حکم وفای به نذر حج و عمره به جای والدین

به نسبت پدرت واجب را ادا نمودی، زیرا هنگامی که به خاطر مرگش نتواسته حج را ادا کند به جای او حج را ادا نمودی و این‌‌گونه واجب خود را ادا کردی و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر آن شکر گزار باش! اما به نسبت مادرت باید خودش حج را ادا کند مگر اینکه به خاطری بیماری که امید به خوب شدن او نمی‌‌رود یا وفات، از ادای حج معذور باشد...

ادامه مطلب …

(۶۱۶۳) حکم نذر فراموش شده و نحوه وفای به نذر

اگر شک نمود نذر کرده یا خیر چیزی بر او نیست، زیرا اصل بر برائت ذمه است و واجبی همراه شک وجود ندارد. بنابراین به طور مطلق چیزی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۶) حکم نذر برای ساخت مسجد و کفاره در صورت عدم وفای به نذر

شایسته نیست انسان هرگاه از عالمی که به او اعتماد دارد طلب فتوا نمود، از کسی دیگر سؤال کند بلکه اهل علم مقرر نموده هرگاه انسان از شخصی که به قول و فتوای او ملتزم بوده طلب فتوا نمود؛ جایز نیست از کسی دیگر طلب فتوا کند....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۷) حکم وفای به نذر با خرید حیوان جدید با مبلغ فروش نذر شده

این گوسفندی را که نذر نمودی برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ذبح کنی؛ اگر نذر تو نذر عبادت بوده بر تو واجب است به آن وفا کنی و این گوسفند را برای نذر مشخص نمودی و فروختن آن بعد از این اشتباه و حرام است ...

ادامه مطلب …

(۶۱۱۸) حکم نذر معلق بر وقوع یک شرط

در ابتدا برادران خود، چه سؤال کننده و چه دیگر شنوندگان را نصیحت نموده که از نذر پرهیز کنند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه