چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۶۱۱۹) هرگاه شخصی در حالت خواب نذر کند آیا وفای به آن نذر برای او واجب است؟

(۶۱۱۹) سوال: هرگاه شخصی در حالت خواب نذر کند آیا وفای به آن نذر برای او واجب است؟

جواب:

نذر کسی که خواب است چیزی نیست، زیرا اقرار شخص خوابیده چیزی حساب نمی‌‌شود. تمام تصرفات کسی که خوابیده چیزی نیست و به شخصی که خوابیده چیزی نسبت داده نمی‌‌شود حتی اگر همسرش را در حالت خواب طلاق دهد، طلاق واقع نمی‌‌شود، اگر مال خود را در حالت خواب وقف کند، وقف نمی‌‌شود، اگر با همسر خود مظاهره کند حکم ظهار در حق او ثابت نمی‌‌شود، زیرا حکمی به تصرفات شخصی که خوابیده تعلق نمی‌‌گیرد مگر در یک مسئله و آن فعلش است که شخص جاهل در آن معذور نیست. مانند اینکه در خواب تغییر حالت داده و بر روی شخصی که کنار او است قرار گیرد و او را بکشد. در این صورت ضامن است. مانند مادر زمانی که بر روی نوزاد خود قرار گیرد تا اینکه بمیرد. آنچه دلالت می‌‌دهد که فعل شخص خوابیده به او نسبت داده نمی‌‌شود، فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد اصحاب کهف است: {وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖ}[الکهف: ۱۸]: (و (اگر به آنها نگاه می‌‌کردی) می‌‌پنداشتی بیدارند در حالی که آنها خفته بودند و ما آنها را به سمت راست و چپ می‌‌گرداندیم) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چرخیدن آن‌‌ها به چپ و راست را به آن‌‌ها نسبت نداد بلکه به خود نسبت داد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا نذر الشخص وهو نائم هل يجب عليه أنْ يَفِيَ بما نذر أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نذر النائم ليس بشيء؛ لأن إقرار النائم ليس بشيء، فجميع تصرفات النائم ليست بشيء، النائم لا ينسب إليه الفعل، حتى لو طلق زوجته وهو نائم لم تطلق، ولو أوقف ماله وهو نائم لم يكن وقفًا، ولو ظاهر من زوجته وهو نائم لم يثبت حكم الظهار في حقه؛ لأن النائم لا حكم لتصرفه إلا في مسألة واحدة وهي فعله الذي لا يعذر فيه الجاهل، مثل أن ينقلب على شخص إلى جنبه يقتله، فهذا عليه الضمان، كما لو انقلبت الأم على طفلها وضمته حتى مات، فإنها تضمنه، ويدل على أن فعل النائم لا ينسب إليه قول الله -تبارك وتعالى في أصحاب الكهف: ﴿وَتَحْسَبُهُمْ أَيْفَاظَا وَهُمْ رُقُودٌ وَنُقَلِبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ﴾ [الكهف: ١٨] فجعل الله تعالى تقلبهم ذات اليمين وذات الشمال غير منسوب إليهم، بل من فعله تبارك وتعالى.

مطالب مرتبط:

(۶۱۵۲) حکم ترک نذر روزه و کفاره‌‌ی آن برای بیماری شفا یافته

نذر ملزم نمودن نفس به آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به آن ملزم نکرده و مکلف نمودن آن به چیزی است که به آن مکلف نیست. بسیاری از مردم بعد از آن، وفای به نذر بر آنها سخت شده و چه بسا سهل انگاری نموده و آن را ترک کنند در حالی که این اشتباه بزرگی است .....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۸) حکم نذر معلق بر وقوع یک شرط

در ابتدا برادران خود، چه سؤال کننده و چه دیگر شنوندگان را نصیحت نموده که از نذر پرهیز کنند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۲) حکم نذر ذبح حیوانات و نحوه توزیع آن

در این حالت از نیت او پرسیده می‌‌شود. امکان دارد نیت این مرد از نذر فقط اظهار شادی باشد همان‌‌طور که شادی خود را به نسبت آمدن کسی از سفر اظهار نموده و برای او ذبح می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۰) حکم تأخیر در وفای به نذر روزه و لزوم قضای آن

گفته‌‌اش: از الله خواستم؛ احتمال دارد به این معنا باشد که نذر نموده روز دوشنبه و پنجشنبه را روزه بگیرد و احتمال دارد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواسته یعنی از او خواسته  بر این کار او را یاری کند. اگر دومی باشد یعنی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواسته او را بر این کار یاری کند، چیزی بر او او نیست....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۲) چه زمانی وفای به نذر واجب است؟

نذر دو قسمت است: مطلق و معلق. مطلق یعنی نذر کننده بگوید: به خاطر الله نذر می‌‌کنم سه روز روزه بگیرم، لذا بر او واجب بوده در روزه گرفتن بشتابد، زیرا اصل در واجب بر فوری بودن آن است....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۵) حکم فراموشی نذر و قضای آن

آنچه به وسیله‌‌ی نذر واجب شده باید با آن همان‌‌طور که با مسائلی که با اصل شریعت واجب شده تعامل شود اما اگر آن را از روی عمد تا روز دوم ترک کنی گناهکار می‌‌شوی، زیرا نذر خود را انجام ندادی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه