سه‌شنبه 7 رمضان 1447
۵ اسفند ۱۴۰۴
24 فوریه 2026

(۶۰۹۰) حکم جمع کفاره قسم و روزه شش روز شوال

(۶۰۹۰) سوال: قسم یاد نموده و می‌‌خواهد با سه روز روزه گرفتن کفاره‌‌اش را بدهد، آیا جایز است آن را همراه را با روزه‌‌ی شش روز شوال بگیرد که با هم شش روز شود؟

جواب:

اول: برای کسی که قسم یاد نموده هرگاه قسم گیر شد جایز نیست روزه بگیرد مگر اینکه نتواند به ده مسکین غذا دهد یا لباس بپوشاند یا اینکه برده نیابد که آن را آزاد کند، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ}[المائدة: ۸۹]: (پس کفاره‌‌ی آن اطعام ده مسکین است از غذاهای متوسطی که به خانواده‌‌ی خود می‌خورانید یا لباس پوشاندن آنها و یا آزاد کردن یک برده لذا اگر کسی (هیچ یک از اینها) را نیابد سه روز روزه بگیرد این کفاره‌‌ی سوگندهای شما است) نزد بسیاری از عوام مردم مشهور است که کفاره‌‌ی قسم در صورت قسم گیر شدن به نسبت همه، چه کسی که توانایی غذا دادن یا لباس پوشاندن را داد و برده می‌‌یابد که آن را آزاد کند و چه کسی که نمی‌‌یابد؛ سه روز روزه گرفتن است. در حالی که این اشتباه بوده بلکه روزه گرفتن جایز نیست مگر برای کسی که توانایی غذا دادن به ده مسکین نداشته یا اینکه مسکینی نمی‌‌یابد که به او غذا دهد؛ در این صورت سه روز پی در پی روزه می‌‌گیرد. اگر از جمله کسانی محسوب شده که سه روز روزه می‌‌گیرند، نیت روزه‌‌ی شش روز شوال همراه با آن کفایت نمی‌‌کند، زیرا دو عبادت مستقل است. بنابراین یکی از دیگری بی نیاز نمی‌‌سازد بلکه شش روز شوال را روزه می‌گیرد سپس سه روز اضافه بر شش روز شوال روزه می‌‌گیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها حلفت وتريد أن تكفر عن هذا الحلف بصيام ثلاثة أيام، فهل يجوز أن أصومها مع صيام الست من شوال بحيث يكون صيامي ستة أيام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا لا يجوز للحالف إذا حَيْثَ في يمينه أن يصوم إلا إذا كان لا يجد إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة؛ لأن الله -سبحانه وتعالى قال: ﴿فَكَفَرَتُهُ إطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَرَةُ أَيْمَنِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ﴾ [المائدة: ۸۹] وقد اشتهر عند كثير من العامة أن كَفَّارة اليمين إذا حَنِثَ الحالف صيام ثلاثة أيام لمن يجد الإطعام أو الكسوة أو العتق ومن لا يجد، وهذا غلط، بل لا يجوز الصيام إلا إذا كان الحالف الذي حنث لا يجد إطعام عشرة مساكين، أو يجد لكن لا يجد مساكين، فحينئذ يصوم ثلاثة أيام متتابعة، ثم إذا كان يندرج تحت صيام الأيام الثلاثة فإنه لا يجزئ أن ينوي بها صيام ستة أيام من شوال؛ لأنهما عبادتان مستقلتان، فلا تغني إحداهما عن الأخرى، بل يصوم ستة أيام من شوال ثم يصوم الأيام الثلاثة زائدة على صيام الأيام الستة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۲۱) حکم قسم یاد کردن بر قرآن در امر نادرست

سوگند یاد کردن به دروغ حرام است؛ چه قسم به مصحف باشد یا غیر مصحف...

ادامه مطلب …

(۶۰۹۵) حکم شکستن قسم و استغفار هنگام قسم یاد کردن

هرگاه انسان بر انجام چیزی قسم یاد نماید سپس آن را انجام ندهد بر او کفاره لازم است...

ادامه مطلب …

(۶۰۷۰) حکم طلاق در حالت خشم و بازگشت به همسر پس از طلاق

می‌‌گوییم: آیا قصدت این بوده که همسرت در صورتی که مخالفتی رخ دهد به طلاق است یا اینکه چنین قصدی نداشتی و قصدت فقط تهدید و منع او بوده است؟ اگر نیت تو اولی بوده پس طلاق واقع می‌‌شود و اگر نیت تو دومی بوده و قصد تو تهدید و منع او بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۷) حکم قسم به عمر پروردگار، قسم به عمر پدر

سم یاد کردن به عمر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باید به قسم خوردن به حیات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تغییر کند، زیرا قسم یاد کردن به حیات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، شنیدن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، دیدن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، قدرت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عزت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، حکمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و تمام صفاتش جایز است.

ادامه مطلب …

(۶۰۶۷) حکم بازگشت به زندگی مشترک پس از قسم به طلاق

اگر قصدش این بوده در صورتی که این کار را انجام دهد به طلاق است و از او و از ماندن با او بدش می‌‌آید؛ با انجام این کار به طلاق است. اما اگر قصدش هشدار و ترساندن بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۶) حکم زیاد قسم یاد کردن و عدم انجام آن

اگر قسم به‌‌طور زیاد بر زبان بدون قصد جاری باشد، انسان به خاطر آن مؤاخذه نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه