جمعه 29 شوال 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
17 آوریل 2026

(۶۰۷۱) حکم طلاق در صورت عدم اطلاع همسر

(۶۰۷۱) سوال: در عربستان سعودی قسم به طلاق یاد نموده در حالی که همسرم در سودان بود و از قسم من اطلاعی نداشت. بر عدم انجام کاری قسم به طلاق یاد نمودم اما فراموش کرده و آن کار را انجام دادم؛ آیا طلاق همسرم واقع می‌‌شود؟ باتوجه به اینکه این قسم هشت ماه قبل بوده و تا الان از آن مطلع نیست. در حالتی که طلاق واقع می‌‌گردد، آیا زمان تلفظ به آن معتبر است یا زمانی که از آن مطلع شود، زیرا همان‌‌طور که گفتم هشت ماه گذشته و اطلاعی ندارد. اگر از تاریخ تلفظ به آن واقع می‌‌شود، به این معنا است که از عده خارج شده است؛ بازگرداندن او چگونه است؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

به طلاق قسم یاد نمودی که کاری را انجام ندهی سپس فراموش کردی و آن کار را انجام دادی؛ این خلاصه‌‌ی سؤال است و ذکر نمودی که همسرت از این قضیه مطلع نیست. از شرط قسم یا وقوع طلاق، این نیست که همسر مطلع باشد اما آنچه از حال خود ذکر نمودی که از روی فراموشی خلاف قسم خود انجام دادی چیزی بر تو نیست؛ نه کفاره‌‌ی قسم و نه طلاق همسرت، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   می‌‌فرماید: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا}[البقرة: ۲۸۶]: (پروردگارا! اگر فراموش یا خطا کردیم، ما را مؤاخذه نکن) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: آن را انجام دادم[۱]. بنابراین می‌‌گوییم: طلاق همسرت واقع نمی‌‌شود و کفاره‌‌ی قسم بر تو واجب نیست، زیرا از روی فراموشی خلاف قسم خود انجام دادی و اگر آنچه بر آن قسم یاد نمودی از اعمال خوب است، تو را توصیه نموده که آن را انجام دهی و کفاره‌‌ی قسم دهی یعنی ده مسکین غذا یا لباس دهی و در صورتی که نیافتی سه روز پی در پی روزه بگیری.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل سوداني مقيم بالمملكة: وقع مني حلف بالطلاق في المملكة وزوجتي في السودان وليس لها علم بحلفي هذا؛ فقد حلفت على شيء بالطلاق ألا أفعله، وقد نسيت وفعلته، فهل زوجتي طالق ؟ علما أن الحَلِف قبل ثمانية أشهر من الآن، وحتى الآن هي لا تعلم بذلك، وفي حالة وقوع الطلاق هل يُعتبر من حين التلفظ به أم من وقت علمها به، فكما أسلفت مضى عليه ثمانية أشهر ولم تعلم إلى الآن، فإذا كان يقع من تاريخ التلفظ به فمعنى هذا أنها خرجت من العدة، فكيف السبيل إلى استرجاعها؟ أفيدوني حفظكم الله.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: حلفت بالطلاق على ألا تفعل شيئًا ثم نسيت ففعلته، هذا خلاصة السؤال، إلا أنك ذكرت أن زوجتك لم تعلم بهذا، فالزوجة ليس من شرط صحة اليمين أو وقوع الطلاق أن تعلم به، ولكن ما ذكرته من حالك حيث فعلت ما حلفت عليه ناسيا فإنه لا شيء عليك؛ لا كَفَّارة يمين ولا طلاق زوجة؛ لأن الله تعالى يقول: ﴿رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأنَا﴾ [البقرة: ٢٨٦]، قال الله تعالى: «قد فعلتُ». فعلى هذا نقول: الزوجة باقية معك، ولم تطلق، وليس عليك كَفَّارة يمين؛ لأنك فعلت ما خلفت عليه ناسيا، وإذا كان هذا الذي حلفت عليه من أعمال الخير فإننا ننصحك بأن تفعله وتكفر عن يمينك بإطعام عشرة مساكين أو كسوتهم، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۲۸) آیا بر قسم شرکی کفاره واجب است؟

قسم شرکی کفاره ندارد یعنی اگر گفت: قسم به پیامبر، قسم به کعبه، قسم به ماه، قسم به خورشید، قسم به شب، قسم به روز، قسم به فلان سید و ... همه‌‌ی این‌‌ها شرک است...

ادامه مطلب …

(۶۱۰۹) حکم کفاره‌ی قسم‌های فراموش‌شده

اگر این قسم‌‌ها قبل از بلوغ بوده، در صورتی که قسم گیر شوی چیزی بر تو نیست، زیرا شرط الزام و تکلیف، رسیدن به بلوغ است و اگر بعد از بلوغ بوده و عادتش بر این بوده هنگام قسم إن شاء الله بگوید، چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۶۰۳۷) حکم قسم دروغ بر قرآن و عواقب آن

هرگاه شخصی در خصومت بر امری به دروغ قسم یاد کند؛ قسم او قسم غموس است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که هر کسی که به دروغ قسمی یاد کند تا مال برادر مسلمانش را با آن تصاحب کند، فاجر است....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۳) حکم غذا دادن به تعداد کمتر از ده مسکین برای کفاره

در صورتی که مساکینی را نمی‌‌یابد که به آنها غذا دهد، اگر هیچ کس را نمی‌‌یابد سه روز روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۰۹۲) حکم شکستن قسم برای ترک سیگار و کفاره آن

اگر گناهش را تکرار نمود با این وجود که قسم یاد نموده که آن را انجام ندهد بر او کفاره‌‌ی قسم واجب بوده که عبارت است....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۳) حکم استفاده از عبارت “در امانت تو است” برای الزام به انجام کار

شبیه آن که معنای وصیت در آن نیست، به معنای قسم یاد کردن به امانت بوده و قسم یاد کردن به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نوعی شرک است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه