چهارشنبه 8 رمضان 1447
۶ اسفند ۱۴۰۴
25 فوریه 2026

(۶۰۱۸) تفاوت میان قسم به الله و قسم به مصحف

(۶۰۱۸) سوال: چه تفاوتی میان قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به صورت قولی و قسم یاد کردن به مصحف وجود دارد؟

جواب:

قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اصل است. اما اگر کسی به مصحف قسم یاد کند و مقصودش آنچه در مصحف است باشد، اشکالی ندارد؛ زیرا کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صفتی از صفاتش بوده و قسم یاد کردن به صفتی از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جایز است. اما اگر قصدش مصحفی که از اوراق و پوست است باشد، جایز نیست؛ زیرا قسم یاد کردن به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کفر یا شرک بوده و از این جمله قسم خوردن به پیامبر، کعبه، جبرئیل، میکائیل، خورشید، ماه، آسمان و زمین است. اما این کفر یا او را از دین خارج می‌‌سازد و این زمانی است که اعتقاد داشته باشد آنچه به آن قسم یاد می‌‌کند دارای عظمت و چیرگی همانند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، در این صورت قسم او، کفر و شرک اکبر محسوب می‌‌شود. اما اگر از روی تعظیم آن قسم یاد نموده ولی این تعظیم، کمتر از تعظیم به نسبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، در این صورت کفر اکبر نیست و کفرش، کفر اصغر و شرکش، شرک اصغر است. در هر حال قسم خوردن به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حرام بوده و جایز نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الفرق بين أن تحلف بالله قولا وأن تحلف بالمصحف؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الحلف بالله هو الأصل، ولكن إذا حلف الإنسان بالمصحف وقصده ما في المصحف من كلام الله فلا بأس؛ لأن  كلام الله تعالى صفة من صفاته، والحلف بصفة من صفات الله جائز، أما إذا قصد المصحف الذي هو الأوراق والجلد فإنه لا يجوز الحلف به؛ وذلك لأن الحلف بغير الله كفر أو شرك، ومن ذلك أن يحلف بالنبي أو بالكعبة أو بجبريل أو ميكائيل، أو بالشمس أو بالقمر أو بالسماء أو بالأرض، فكل من حلف بغير الله فقد كفر أو أشرك، لكن إما أن يكون كفره مخرجا عن الملة كما لو اعتقد أن هذا المحلوف به له من العظمة والسلطان ما الله عز وجل، فهذا كفر أكبر وشرك أكبر، أما لو حلف به تعظيما لكنه دون تعظيم الله -عز وجل- فإنه لا يكفر كفرًا أكبر، ولكنه يكفر كفرًا أصغر وشركه شرك أصغر، وعلى كل حال فالحلف بغير الله تعالى مُحرَّم لا يجوز.

مطالب مرتبط:

(۶۰۹۳) آیا سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم پی در پی است؟

واجب است بدانیم سه روز روزه گرفتن در کفاره‌‌ی قسم جایز نیست مگر برای کسی که نمی‌‌تواند به ده مسکین غذا یا لباس دهد یا اینکه برده آزاد کند...

ادامه مطلب …

(۶۱۱۰) اگر بر مادرم کفاره واجب باشد؛ آیا می‌‌توانم به جای او کفاره دهم؟

بله، در صورتی که بر کسی کفاره واجب باشد و کسی دیگر به جای او با اجازه‌‌اش کفاره دهد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۰۲۰) آیا قسم یاد کردن به مصحف و بر روی مصحف جایز است؟

مادامی که مصحف متضمن کلام الله بوده و کلام الله از صفاتش است، قسم خوردن به آن جایز است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۷) حکم سفر همسر پس از قسم به حرام بودن

شایسته نیست انسان هرگاه می‌‌خواهد خانواده‌‌اش را از چیزی منع کند لفظ تحریم یا لفظ طلاق یا لفظ ظهار یا شبیه آن را به زبان بیاورد. یعنی شخصیتی قوی داشته باشد که نیاز به چنین چیزهایی نباشد....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۶) حکم طلاق و نفقه در صورت قسم به ازای پرداخت بدهی

این سؤال کننده و دیگران را نصیحت نموده که در گفتن طلاق سهل‌‌انگاری نکنند و در قسم‌‌های خود به چنین چیزی عادت نکنند، زیرا این مسئله خطرناک بوده و بسیاری از اهل علم اگر بیشتر آن‌‌ها نباشد نظرشان بر این است که قسم یاد نمودن به طلاق، در هر صورت طلاق است.....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۱) حکم کسی که به قرآن قسم یاد نموده که نافرمانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را نکند سپس گناهی مرتکب شود

بر او واجب بوده کفاره‌‌ی قسم دهد، زیرا با این قسم، قسم گیر شده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه