پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۵۹۷۲) حکم خوردن خون

(۵۹۷۲) سوال: در قرآن کریم تحریم خوردن خون به طور مطلق وارد شده است، آیا نقل آن از شخصی به شخص دیگر به صورت شرعی از جمله خوردن آن به طور حرام است یا خیر؟ حکم فروش یا گرفتن مزد مالی در مقابل واگذاری مقدار مشخصی از آن چیست؟                             

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خون را در فرموده‌‌اش: {حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ}[المائدة: ۳]: ((گوشت) مردار و خون و گوشت خوک و آنچه (هنگام ذبح) نام غیر الله بر آن برده شود و (حیوانات) خفه شده و با ضربه مرده و از بلندی افتاده و به ضرب شاخ (حیوان دیگری) مرده و آنچه درندگان خورده باشند- مگر آنکه ذبح (شرعی) کرده باشید و آنچه برای بت‌‌ها ذبح شده بر شما حرام شد) حرام کرده است اما الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بعد از آن می‌‌فرماید: {فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ ۙ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}[المائدة: ۳]: (اما هر کس که از گرسنگی درمانده شود و مایل به گناه نباشد (مانعی ندارد که از گوشت‌‌های ممنوع بخورد) پس (بداند که) الله آمرزنده‌‌ی مهربان است) بنابراین در صورتی که بیماری ناچار به تزریق خون در او شد، چون ناچار بوده جایز است خون به وی تزریق شود و ضرورت، خون را مباح می‌‌سازد. اما خرید و فروش آن درست نیست؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هرگاه چیزی را حرام کند، پول آن حرام است. اما اگر کسی ناچار شد و به خون نیاز داشت و پزشکان تأیید کردند که برای او سودمند است، برای هیچ کسی که می‌‌تواند این بیمار را نجات دهد، شایسته نیست که سر باز زند، زیرا این از باب احسان است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیکوکاران را دوست دارد. بنابراین هرگاه پزشکان تشخیص دادند که خون این شخص برای این شخص نیازمند مناسب است و این شخصی که خون از او گرفته می‌‌شود، آسیب نمی‌‌بیند، شایسته نیست که از بخشش خون برای نجات جان برادرش سر باز زند و چه بسا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن شخص را به وسیله‌‌ی او از مرگ نجات دهد و از پاداش بزرگ بهره‌‌مند شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ورد في القرآن الكريم تحريم أكل الدم مطلقا، فهل نقله من شخص إلى آخر بواسطة شرعي يعد من الأكل المُحَرَّم أم لا. وما حكم بيعه أو أخذ عوض مالي مقابل التنازل عن قدر معين منه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: حرم الله -عز وجل- الدم في قوله تعالى: ﴿حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الخنزيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ، وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصْبِ [المائدة: ٣]، لكنه قال سبحانه وتعالى: ﴿فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ ممُتَجَانِفٍ لِإِثْمِ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴾ [المائدة:3]، وعلى هذا فإذا اضطر مريض إلى حقن الدم فيه فإنه يجوز أن يحقن فيه الدم لأنه مضطر، والضرورة تبيح الدم، وأما بيعه فإنه لا يجوز بيعه؛ لأن الله -تعالى- إذا حرم شيئا حرم ثمنه، ولكن إذا اضطر أحد إلى دم وقرر الأطباء أنه ينتفع به فإنه لا ينبغي لأحد يمكنه إنقاذ هذا المريض أن يتخلف عن ذلك؛ لأن هذا من باب الإحسان والله يحب المحسنين، فإذا قرر الأطباء أن دم هذا الشخص صالح لدم هذا المحتاج إليه، وأن هذا الشخص المأخوذ منه الدم لا يتضرر بأخذه فإنه لا ينبغي للإنسان أن يتخلف عن بذل الدم لأخيه لينقذ حياته، ولعل الله -سبحانه وتعالى- أن ينقذه به من الموت فيكون بذلك له أجر عظيم.

مطالب مرتبط:

(۵۹۷۵) حکم ذبح در سرزمین‌های دارای اکثریت اهل شرک

ذبح مشرکان درست نیست، هر چند که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر آن ذکر کنند؛ زیرا مشرک هستند......

ادامه مطلب …

(۵۹۸۵) ضرورت گفتن بسم الله هنگام ذبح از دیدگاه شرعی

اگر بسم الله گفتن را از روی غفلت در هنگام ذبح ترک کند، خوردن آن حلال است و اگر بسم الله گفتن را در هنگام شکار از روی غفلت ترک کند، حلال نیست...

ادامه مطلب …

(۵۹۴۲) حکم خوردن گوشت‌‌های منجمد که نمی‌‌دانیم از کجا آمده و چطور ذبح شده، چیست؟

خوردن گوشت ذبح شده درست نیست مگر زمانی که بدانیم از کسی صادر شده که ذبح نمودن او حلال است و کسانی که ذبح آن‌‌ها حلال بوده، سه گروه هستند: مسلمانان، یهود و نصارا...

ادامه مطلب …

(۵۹۵۴) حکم شرعی خوردن چربی گاو و گوسفند

چربی گاو و گوسفند و گوشت این دو حلال است...

ادامه مطلب …

(۵۹۴۳) حکم مرغ منجمدی که از اروپا وارد می‌‌شود

این سؤال چه داخل و چه خارج این کشور (عربستان سعودی) بسیار رخ می‌‌دهد اما واجب است اموری را بدانیم:....

ادامه مطلب …

(۵۹۷۷) آیا خوردن ذبحی کسی که به نزد قبر می‌‌رود و از آن طلب برکت می‌‌کند درست است؟

کسانی که نزد قبر می‌‌روند چند گروه هستند:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه