پنج‌شنبه 30 صفر 1448
۲۲ مرداد ۱۴۰۵
13 آگوست 2026

(۳۹۵۶) حکم روزه گرفتن به جای مادر متوفی که ماه رمضان را به علت بیماری روزه نگرفته است

(۳۹۵۶) سوال: مادر یکی از خواهران در ماه شوال وفات کرده است. وی تمام ماه رمضان را مریض بوده و نتوانسته هیچ روزی را روزه بگیرد. آیا بر دخترش واجب است که به جای مادرش روزه بگیرد؟

جواب:

بر دخترش واجب نیست که به جای او روزه بگیرد؛ زیرا اگر امیدی به درمان بیماری وی نبوده و ترس آن بوده که بر اثر آن از دنیا برود، واجب است در ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهند ولی اگر بیماری عادی داشته که امید به درمانش وجود داشته اما الله جَلَّ‌جَلَالُهُ مرگ را برایش مقدر نموده است، اصلا قضا بر او واجب نیست؛ زیرا بیماری به دو قسمت، تقسیم می‌شود:

قسمت اول: بیماری که امید به درمانش نیست بلکه به مرگ می‌انجامد؛ مانند سرطان و دیگر بیماری‌هایی که معروف است که بهبود نخواهد یافت. این بیمار، در ازای هر روز، یک مسكين را غذا می‌دهد.

قسمت دوم: بیماری که امید به درمان آن وجود دارد اما الله جَلَّ‌جَلَالُهُ چنین مقدر می‌نماید که بیماری ادامه یابد تا این که فرد از دنیا برود؛ به جای چنین شخص بیماری، طعام داده نمی‌شود و به جای او روزه نیز گرفته نمی‌شود زیرا بر او واجب بوده است که قضای رمضان را انجام دهد اما توانایی آن را پیدا نکرده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إحدى الأخوات ماتت والدتها في شهر شوال وكانت مريضة طول شهر رمضان، ولم تصم منه شيئًا، فهل يجب على ابنتها أن تصوم عنها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجب على ابنتها أن تصوم عنها؛ لأنه إن كان مرضها مرضًا مخوفًا ميئوسا من برئه، فالواجب أن يطعم عنها عن كل يوم مسكين، وإن كان مرضها مرضًا عاديًا يُرجَى زواله، ولكن الله تعالى قدر عليها فماتت، فلا قضاء عليها أصلا.

وذلك أن المرض ينقسم إلى قسمين:

 ۱ – قسم لا يرجى زواله بل نهايته الموت؛ كالسرطان ونحوه من الأمراض، المعروف أنها لا يُشْفَى منها، فهذا يطعم عن كل يوم مسكينًا.

۲ – وقسم ما يُرْجَى أن يُشْفَى منه ، ولكن يُقَدِّرَ الله -عز وجل- أن يستمر به المرض حتى يموت، فهذا لا يُطعم عنه، ولا يصام عنه؛ لأن الواجب عليه قضاء رمضان، ولم يتمكن منه.

مطالب مرتبط:

(۳۸۹۶) آیا دعای خاصی برای افطار و سحری وجود دارد؟

برای هنگام افطار از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده که فرموده است: «اللهم لكَ صُمتُ وعلى رزقِكَ أفطَرتُ»[1] : (ای الله! برای تو روزه گرفتم و با رزق تو افطار نمودم)....

ادامه مطلب …

(۳۹۳۲) حکم فراموش کردن قضای روزه‌های گذشته

اگر قضای چند روز از رمضان بر کسی واجب باشد اما این مسئله را فراموش کرده و پس از شروع رمضان بعدی به یاد بیاورد، به روزه‌ گرفتنِ رمضان دوم ادامه داده و آن را کامل می‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۹۰۵) حکم استفاده از خمیردندان، پودر و مسواک در رمضان

مسواک برای روزه‌دار در آغاز و پایان روز، براساس دیدگاه برتر و راجح، مشروع است...

ادامه مطلب …

(۳۹۵۰) حکم قضای روزه و نمازهای فوت‌شده به دلیل شرایط سخت و ناآگاهی

واجب است قضای روزه‌هایی که بعد از بلوغ، ترک کرده است را انجام دهد اما قضای روزه‌های پیش از بلوغ لازم نیست زیرا اصلا بر او واجب نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۹۲۹) حکم روزه گرفتن در دوران عادت ماهیانه قبل از بلوغ

این زن که گفت در چهارده سالگی دچار عادت ماهیانه شده و نمی‌دانسته که بلوغ با این سبب، رخ می‌دهد، گناهی بر او نیست که روزه را در آن سال ترک کرده است زیرا جاهل و بی‌اطلاع بوده و گناهی بر شخص جاهل و بی‌اطلاع نیست ....

ادامه مطلب …

(۳۹۳۵) حکم روزه گرفتن پیش از ماه رمضان به عنوان قضا

هیچ ‌کس نمی‌تواند تصور کند که روزه‌های رمضان را پیش از آغاز رمضان بگیرد همان طور که نمی‌تواند نماز ظهر را پیش از دخول وقتش ادا کند. اگر فرضا کسی روزه‌ی رمضان را پیش از آغاز ماه رمضان بگیرد، روزه‌اش بی‌فایده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه