دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۹۳۵) حکم روزه گرفتن پیش از ماه رمضان به عنوان قضا

(۳۹۳۵) سوال: آیا برای زن مسلمان، جایز است که پیش از شروع ماه مبارک رمضان، روزهایی که از وی فوت خواهد شد را زودتر روزه بگیرد و به عنوان قضا انجام دهد؟ این در مقایسه با جواز پرداخت چند سال زودتر زكات فطر از ترس خشک‌سالی یا فقر می‌باشد.

جواب:

این سؤال بسیار عجیبی است! زیرا هیچ ‌کس نمی‌تواند تصور کند که روزه‌های رمضان را پیش از آغاز رمضان بگیرد همان طور که نمی‌تواند نماز ظهر را پیش از دخول وقتش ادا کند. اگر فرضا کسی روزه‌ی رمضان را پیش از آغاز ماه رمضان بگیرد، روزه‌اش بی‌فایده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاداشی به او نمی‌دهد زیرا این کارش بدعت می‌باشد و بلکه به گناه نزدیک‌تر است تا این که از گناه، سالم بماند؛ ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوماً فليصمه»[۱] : (با روزه گرفتنِ یک یا دو روز قبل از رمضان به پیشواز رمضان نروید مگر کسی که همیشه روزه‌ای می‌گرفته است، آن ‌را روزه بگیرد). تمام این‌ها بدین خاطر است که مبادا کسی بنا بر احتیاط، یک یا دو روز زودتر از ماه رمضان روزه بگیرد.

درباره‌ی مقایسه‌ و قیاس گرفتن آن با زكات فطر نیز باید گفت: جایز نیست که زكات فطر زودتر پرداخت شود هر چند که شخص از وقوع قحطی نیز ترس داشته باشد؛ بلکه زكات فطر ماه رمضان را فقط می‌توان یک یا دو روز پیش از عید فطر پرداخت نمود. لذا بنا بر دیدگاه برتر و راجح، اگر کسی زكات فطر امسال را در نیمه‌ی رمضان بپردازد، زكاتش پذیرفته نیست چه برسد به این که چند سال زودتر پرداخت کند! کسی چنین چیزی نگفته است و هرگز گمان نمی‌کردم کسی چنین سؤالی از من بپرسد! اما به هر حال، باید سؤال کسی که سؤالی پرسیده را جواب بدهیم؛ لذا می‌گوییم: جایز نیست که کسی رمضان را پیش از آغازش روزه بگیرد و جایز نیست که کسی زكات فطر را زودتر بپردازد مگر این که یک یا دو روز پیش از عید باشد.


۱-صحیح مسلم: کتاب الصیام، باب لا تقدموا رمضان بصوم یوم ولا یومین، شماره (۱۰۸۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة المسلمة أن تقضي ما قد يفوتها من شهر رمضان مقدما، أي قبل حلول شهر رمضان المبارك، مقارنة بجواز تقديم زكاة الفطر عدة سنوات؛ خوفًا من القحط أو الفقر؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا السؤال غريب جدا، فلا أحد يفرض أن الإنسان رمضان قبل حلول رمضان كما أنه لا أحد يفرض أن يُصلِّي صلاة الظهر قبل زوال الشمس، وإذا قدر أن أحدًا صام رمضان قبل حلول رمضان فإن هذا الصيام لا ينفعه، ولا يثيبه الله عليه؛ لأنه بدعة، بل هو للإثم أقرب منه إلى السلامة، وقد ثبت عن النبي – عليه الصلاة والسلام- أنه قال: »لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوما فليصمه»، كل هذا خوفًا من أن يحتاط الإنسان، فيتقدم على رمضان بيوم أو يومين.

وأما قياسه على زكاة الفطر فإن زكاة الفطر لا يجوز تقديمها، ولو خاف القحط، بل لا تُؤدَّى زكاة الفطر لشهر من شهور رمضان إلا قبل العيد بيوم أو يومين فقط، فإذا كان الرجل لو أخرج زكاة الفطر لهذا العام في منتصف رمضان لا تجزئه الزكاة على القول الراجح، فما بالك بمن يقدم زكاة الفطر عدة سنوات؟ وهذا لا يقوله أحد، وما كنت أظن أن أحدا يسأل هذا السؤال ولكن على كل حال من سأل فإن الواجب إجابته، وحينئذ نقول: لا يجوز أن يصوم أحد رمضان قبل حلوله، ولا يجوز أن يُقدِّم أحد زكاة الفطر قبل الفطر إلا بيوم أو يومين فقط.

مطالب مرتبط:

(۳۹۰۵) حکم استفاده از خمیردندان، پودر و مسواک در رمضان

مسواک برای روزه‌دار در آغاز و پایان روز، براساس دیدگاه برتر و راجح، مشروع است...

ادامه مطلب …

(۳۹۰۴) آیا استفاده از خمیر دندان در روز رمضان جایز است؟

بله، جایز است که روزه‌دار در ماه رمضان و دیگر اوقات از خمیر دندان استفاده کند اما به شرطی که به حلقش نرسد...

ادامه مطلب …

(۳۹۱۳) آیا برای همسرم جایز است که خود را در روز ماه مبارک رمضان برایم بیاراید و زیبا نماید؟

اگر مردی می‌داند که با بوسیدن، انزال نمی‌شود، برایش جایز است که همسرش را در حال روزه ببوسد....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۳) حکم چشیدن و مزه کردن غذا برای روزه‌دار

چشیدن غذا اگر برای نیاز باشد، ایرادی ندارد و روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۷) حکم روزه‌های قضای مادر متوفی در صورت نامعلوم بودن تعداد روزها

ابتدا بهتر است از پدر یا افراد بزرگ‌تر از خود بپرسی که در قبال این روزه‌هایی که بر مادرت واجب بوده است، چه کاری انجام داده‌اند؟ همچنین روزه‌هایی که بر عهده‌ی مادرت است: اگر بیماری عادی داشته که منجر به مرگ وی شده باشد، چیزی بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۲) آیا دعایی وجود دارد که شخص هنگام خوردن سحری بگوید؟

خوردن سحری مانند خوردن غذاهای دیگر است؛ يعني بر انسان واجب است که هنگام خوردن (بسم الله) بگوید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه