پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۳۹۳۵) حکم روزه گرفتن پیش از ماه رمضان به عنوان قضا

(۳۹۳۵) سوال: آیا برای زن مسلمان، جایز است که پیش از شروع ماه مبارک رمضان، روزهایی که از وی فوت خواهد شد را زودتر روزه بگیرد و به عنوان قضا انجام دهد؟ این در مقایسه با جواز پرداخت چند سال زودتر زكات فطر از ترس خشک‌سالی یا فقر می‌باشد.

جواب:

این سؤال بسیار عجیبی است! زیرا هیچ ‌کس نمی‌تواند تصور کند که روزه‌های رمضان را پیش از آغاز رمضان بگیرد همان طور که نمی‌تواند نماز ظهر را پیش از دخول وقتش ادا کند. اگر فرضا کسی روزه‌ی رمضان را پیش از آغاز ماه رمضان بگیرد، روزه‌اش بی‌فایده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاداشی به او نمی‌دهد زیرا این کارش بدعت می‌باشد و بلکه به گناه نزدیک‌تر است تا این که از گناه، سالم بماند؛ ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوماً فليصمه»[۱] : (با روزه گرفتنِ یک یا دو روز قبل از رمضان به پیشواز رمضان نروید مگر کسی که همیشه روزه‌ای می‌گرفته است، آن ‌را روزه بگیرد). تمام این‌ها بدین خاطر است که مبادا کسی بنا بر احتیاط، یک یا دو روز زودتر از ماه رمضان روزه بگیرد.

درباره‌ی مقایسه‌ و قیاس گرفتن آن با زكات فطر نیز باید گفت: جایز نیست که زكات فطر زودتر پرداخت شود هر چند که شخص از وقوع قحطی نیز ترس داشته باشد؛ بلکه زكات فطر ماه رمضان را فقط می‌توان یک یا دو روز پیش از عید فطر پرداخت نمود. لذا بنا بر دیدگاه برتر و راجح، اگر کسی زكات فطر امسال را در نیمه‌ی رمضان بپردازد، زكاتش پذیرفته نیست چه برسد به این که چند سال زودتر پرداخت کند! کسی چنین چیزی نگفته است و هرگز گمان نمی‌کردم کسی چنین سؤالی از من بپرسد! اما به هر حال، باید سؤال کسی که سؤالی پرسیده را جواب بدهیم؛ لذا می‌گوییم: جایز نیست که کسی رمضان را پیش از آغازش روزه بگیرد و جایز نیست که کسی زكات فطر را زودتر بپردازد مگر این که یک یا دو روز پیش از عید باشد.


۱-صحیح مسلم: کتاب الصیام، باب لا تقدموا رمضان بصوم یوم ولا یومین، شماره (۱۰۸۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمرأة المسلمة أن تقضي ما قد يفوتها من شهر رمضان مقدما، أي قبل حلول شهر رمضان المبارك، مقارنة بجواز تقديم زكاة الفطر عدة سنوات؛ خوفًا من القحط أو الفقر؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا السؤال غريب جدا، فلا أحد يفرض أن الإنسان رمضان قبل حلول رمضان كما أنه لا أحد يفرض أن يُصلِّي صلاة الظهر قبل زوال الشمس، وإذا قدر أن أحدًا صام رمضان قبل حلول رمضان فإن هذا الصيام لا ينفعه، ولا يثيبه الله عليه؛ لأنه بدعة، بل هو للإثم أقرب منه إلى السلامة، وقد ثبت عن النبي – عليه الصلاة والسلام- أنه قال: »لا تقدموا رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوما فليصمه»، كل هذا خوفًا من أن يحتاط الإنسان، فيتقدم على رمضان بيوم أو يومين.

وأما قياسه على زكاة الفطر فإن زكاة الفطر لا يجوز تقديمها، ولو خاف القحط، بل لا تُؤدَّى زكاة الفطر لشهر من شهور رمضان إلا قبل العيد بيوم أو يومين فقط، فإذا كان الرجل لو أخرج زكاة الفطر لهذا العام في منتصف رمضان لا تجزئه الزكاة على القول الراجح، فما بالك بمن يقدم زكاة الفطر عدة سنوات؟ وهذا لا يقوله أحد، وما كنت أظن أن أحدا يسأل هذا السؤال ولكن على كل حال من سأل فإن الواجب إجابته، وحينئذ نقول: لا يجوز أن يصوم أحد رمضان قبل حلوله، ولا يجوز أن يُقدِّم أحد زكاة الفطر قبل الفطر إلا بيوم أو يومين فقط.

مطالب مرتبط:

(۳۹۵۸) حکم قضای روزه‌های رمضان مادر متوفی و پرداخت کفاره

آیا این زن، قضای روزه را انجام داده است یا خیر؟ آیا بیماری داشته که امیدی به درمانش نبوده و طعام داده است یا خیر؟ تا زمانی که این موارد را نمی‌دانیم، اصل بر عدم مسئولیت است و ما نسبت به دیگران مكلف نیستیم؛ اما اگر بخواهد، می‌تواند به جای او روزه بگیرد و نیت کند که اگر روزه‌ی واجبی بر مادرش بوده است، به جای مادرش باشد...

ادامه مطلب …

(۳۹۳۴) حکم پرداخت کفاره روزه و نحوه تقسیم آن بین فقرا

دیدگاه برتر و راجح درباره‌ی تأخير بدون عذر قضای رمضان تا رمضان بعدی، این است که آن شخص باید از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ طلب مغفرت و آمرزش نماید و قضا را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۷) استفاده از ماده بی‌حس‌کننده در دندانپزشکی و حکم روزه

ماده‌ی بی‌حس کننده، روزه را باطل نمی‌کند. این ماده، موضعی است و در همان قسمت با بی‌حس کردن، تأثیر می‌گذارد...

ادامه مطلب …

(۳۹۳۷) حکم نیت روزه پس از پایان وقت

اگر زن، قبل از طلوع فجر، پاک شد و نیت روزه نمود، حتی اگر بعد از طلوع فجر غسل کند نیز روزه‌اش صحيح است....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۸) آیا هر چیزی را که روزه‌دار دعا نماید، اجابت می‌شود؟

ابتدا باید بدانیم که وقتی مسلمان از روی اخلاص و ابراز فقر و نیاز، الله جَلَّ‌جَلَالُهُ را به دعا فرا بخواند و معتقد باشد که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توانایی اجابت دعایش را دارد، قطعاً الله جَلَّ‌جَلَالُهُ وی را هرگز ناامید نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۶) حکم روزه گرفتن به جای مادر متوفی که ماه رمضان را به علت بیماری روزه نگرفته است

بر دخترش واجب نیست که به جای او روزه بگیرد؛ زیرا اگر امیدی به درمان بیماری وی نبوده و ترس آن بوده که بر اثر آن از دنیا برود، واجب است در ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه