دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۹۴۰) حکم روزه‌داری در صورت پاک شدن از عادت ماهیانه در طول روز

(۳۹۴۰) سوال: اگر زنی در ماه رمضان عادت ماهیانه شود سپس در میان روز، پاک گردد، نسبت به روزه‌ی آن روز چه کاری باید انجام دهد؟

جواب:

روزی که در آن عادت ماهیانه شده، روزه‌اش باطل می‌شود و بقيه‌ی آن روز را می‌خورد و می‌نوشد سپس قضای آن را انجام می‌دهد؛ اما درباره‌ی روزی که پاک می‌شود، علما دو دیدگاه دارند:

دیدگاه اول: باید به احترام ماه رمضان، از خوردن دست بکشد و قضای آن روز ‌را انجام دهد زیرا آن روز را از ابتدایش روزه نگرفته است.

دیدگاه دوم: نیاز نیست بقیه‌ی روز را از خوردن و نوشیدن دست بکشد؛ زیرا وقتی دست کشیدن از خوردن و نوشیدن بر او واجب شده از اهلِ دست کشیدن و امتناع از خوردن نوشیدن نیست زیرا دچار حیض شده است. همچنین زیرا آن روز برای وی دارای حرمت و احترام نیست زیرا با خوردن و نوشیدن در ابتدای روز، حرمتش شکسته شده است؛ لذا از ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت است که گفته است: «من أكل في أول النهار فليأكل آخره»[۱] : (کسی که در اول روز خورده است، در آخر روز نیز بخورد). بنابراین الزام و وجوبی نیست که بقیه‌ی روز را از خوردن و نوشیدن دست بکشد چون برایش فایده‌ای ندارد، والله أعلم؛ اما چنان که واضح می‌باشد واجب است که قضای آن روز را انجام دهد.


۱-مسند ابن أبي شيبة (٥٤/٣).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إذا أتتِ المرأة العادة الشهرية في رمضان، ثم طهرت منها في أثناء نهاره، فماذا تفعل في صيام ذلك اليوم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما اليوم الذي أتت فيه العادة في أثنائه فإنه صوم فاسد، تفطر بقية ذلك اليوم، فتأكل وتشرب وتقضي، وأما اليوم الذي طهرت فيه في أثنائه فإن أهل العلم اختلفوا في ذلك على قولين:

أحدهما: أنه يلزمها الإمساك احترامًا للزمن وعليها قضاء ذلك اليوم؛ لأنها لم تصمه من أوله.

ثانيهما: أنه ليس عليها إمساك في ذلك اليوم؛ لأنها حين وجب الإمساك ليست من أهل وجوب الإمساك؛ لوجود الحيض عليها، ولأنها لا تستفيد من هذا الإمساك شيئًا، ولأن اليوم ليس محترما في حقها؛ إذ إنه زالت حرمته بكونها تأكل فيه في أول النهار ، ولهذا رُوِيَ عن ابن مسعود رضي الله عنه أنه قال: «من أكل في أول النهار فليأكل آخره».

وعلى هذا فلا يلزمها أن تمسك بقية هذا اليوم؛ لأنها لا تستفيد منه شيئًا، والله أعلم ، ولكن يلزمها قضاء هذا اليوم كما هو معلوم وظاهر.

مطالب مرتبط:

(۳۸۹۳) حکم روزه گرفتن بدون سحری

خوردن سحری، سنت است و اگر انسان، سحری بخورد بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۹) حکم خواندن اذکار و دعاهای جمعی قبل از افطار در ماه رمضان

آن‌چه در سؤال مطرح شد، در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم معروف و رایج نبوده، پس از بدعت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن هشدار داده و بیان نموده که هر بدعتی، گمراهی است و هر گمراهی در آتش دوزخ است.....

ادامه مطلب …

(۳۸۹۰) حکم خوردن تعداد فرد خرما هنگام افطار روزه‌دار

واجب و سنت نیست که روزه‌دار با تعداد فرد (سه، پنج، هفت و...) افطار کند؛ مگر در عيد فطر...

ادامه مطلب …

(۳۹۴۴) حکم روزه‌داری در صورت بازگشت خون عادت ماهیانه پس از پاکی

اگر این خون که تمام ماه یا بیشتر روزهایش ادامه داشته، خون استحاضه بوده باشد، قضا بر تو واجب نیست زیرا خون استحاضه مانع روزه گرفتن و نماز خواندن نیست؛ اما اگر خون حيض بوده باشد، به طوری که در روزهای مشخصی شروع و قطع شود، باید قضای روزه‌هایی که در آن روزه گرفته‌ای را انجام دهی....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۴) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده مادر متوفی

کاری که پدرش انجام داده و به جای مادرش در ازای هر روز، یک مسکین را غذا داده است، کافی می‌باشد و بر مادرش نیز هیچ روزه‌ی واجبی نمانده چون مسئولیت از وی برطرف شده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۰) حکم انجام عبادات به جای والدین متوفی

پدر یا مادری که نماز نخوانند و بمیرند، به جای آن‌ها نماز خوانده نمی‌شود، روزه گرفته نمی‌شود و صدقه داده نمی‌شود؛ چون بنا بر دیدگاه صحیح و راجح، کسی که نماز را ترك کند حتی اگر از روی سهل‌انگاری و سستی باشد، كافر و مرتد بوده و از دین اسلام خارج ‌شده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه