دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۸۹۳) حکم روزه گرفتن بدون سحری

(۳۸۹۳) سوال: نظر شما در مورد شخصی که بدون خوردن سحری روزه می‌گیرد چیست؟ با توجه به این که وی روزه گرفتن را یک ماه ادامه می‌دهد. آیا روزه جایز نیست مگر این که قبل از صبح آن روز، نیت را تلفظ کند؟ خصوصا اگر مثلا بخوابد، برای سحری بیدار نشود و نیت روزه داشته باشد. آیا باید ‌بگوید: (نیت کردم روزه بگیرم) یا کار دیگری انجام دهد؟

جواب:

خوردن سحری، سنت است و اگر انسان، سحری بخورد بهتر است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «تَسَحَّرُوا فإن في السُحُور بركة»[۱] : (سحری بخورید که در سحری خوردن، برکت است). اگر کسی سحری نخورد، ایراد و گناهی ندارد. بسیاری از مردم، شام زیاد می‌خورند لذا آخر شب که بیدار می‌شوند، اشتهای خوردن ندارند و به همان شام اکتفا می‌کنند. فقط از این نهی شده است که شخصی دو روز پی در پی را روزه بگیرد و هیچ چیزی بین آن دو روز نخورد؛ این همان وصال است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مسلمانان را از این کار به شدت نهی نموده است. در یکی از سال‌ها صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم را از وصال نهی کرد ولی آنان وصال کردند. ایشان نیز روزی پس از دیگری با آنان وصال ‌کرد و فرمود: «لو تأخّر الهلالُ لَزِدتُكُم»[۲] : (اگر هلال ماهِ بعدی دیرتر طلوع می‌کرد، بیشتر برایتان وصال می‌کردم) گویا که بخواهد چنین آنان را تنبیه کند.

در مورد (نیت) باید گفت: اگر این مسئله در رمضان رخ داده است، مسلمان در رمضان در همان آغاز ماه، نیت می‌کند که تمام ماه را روزه بگیرد و نیاز نیست که هر شب، نیتش را تجدید کند مگر این که روزه‌اش به ‌خاطر سفر یا بیماری قطع شود و بخواهد روزه را دوباره شروع کند که در این صورت، باید دوباره نیت نماید؛ اما اگر مسافر و مریض نباشد و به روزه گرفتن ادامه ‌دهد، همان نیت در آغاز رمضان برای تمام ماه کافی است. بنابراین اگر کسی در ماه رمضان، بعد از عصر بخوابد و بعد از طلوع فجر فردا بیدار شود، روزه‌اش صحيح است.


۱-تخریج آن گذشت.

۲-صحیح بخاری: كتاب المحاربين منن أهل الكفر والردة، باب كم التعزير والأدب، شماره (٦٨٥١). صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب النهي عن الوصال في الصوم، شماره (١١٠٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم فيمن صام دون أن يتسحر، علما بأنه مواصل صيام الشهر، فهل لا يجوز الصوم إلا بنطق النية صباح ذلك اليوم؟ وخصوصا إذا نام، ولم يستيقظ وقت السحور، وينوي الصيام مثلا، فهل يقول: نويتُ الصيام. أم ماذا يفعل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكل السُّحُور سُنَّة، إِنْ أَكَلَهُ الإنسانُ فهو أفضل؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السُّحُورِ بَرَكَةً». وإن لم يأكله فلا حرج عليه، وكثير من الناس يتعشَّى في الليل عشاء كثيرًا، فإذا قام في آخر الليل لم يكن مشتهيا للأكل، فيبقى على عشائه، إنما المنهي عنه أن يواصل الإنسان بين يومين لا يأكل بينهما شيئًا، فإن هذا من الوصال الذي نهى عنه النبي صلى الله عليه وسلم نهيا شديدا، حتى إنه نهاهم ذات سَنَةٍ فواصلوا، فواصل بهم يوما ويوما وقال: «لو تأخر الهلال لزدتكم»، كالمنكل لهم.

وأما مسألة النية: فإنه إذا كان ذلك في رمضان فالمسلم قد نوى أن يصوم رمضان كله من أول يوم ولا حاجة أن يُجدد النية كل ليلة، إلا أن ينقطع صومه بسفر أو مرض ثم يريد أن يستأنف الصوم، فهنا لا بد من نية الاستئناف، وأما إذا كان مقيمًا صحيحًا مُستمرًا في صومه فإن نية رمضان أول يوم تكفي عن الجميع، فعلى هذا لو أن أحدًا نام في رمضان من بعد العصر، ولم يستيقظ إلا بعد طلوع الفجر من الغد، فإن صيامه صحيح.

مطالب مرتبط:

(۳۸۹۷) آیا دعاهای خاصّی برای هنگام خوردن افطاری و سحری از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است؟

برای سحری، دعای خاصّی سراغ ندارم؛ اما دعاهای عام برای خوردن و نوشیدن در تمام اوقات وجود دارد؛ مانند گفتن (بسم الله) در ابتدای خوردن یا نوشیدن و گفتن (الحمدلله) در پایان خوردن یا نوشیدن....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۴) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده به دلیل بیماری و تأخیر در جبران آن

واجب است قضای آن ماه رمضان که بر اثر تصادف، بیهوش بوده‌ای را انجام دهی و جایز نیست که آن ‌را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازی مگر این که عذری داشته باشی...

ادامه مطلب …

(۳۹۵۷) حکم روزه‌های قضای مادر متوفی در صورت نامعلوم بودن تعداد روزها

ابتدا بهتر است از پدر یا افراد بزرگ‌تر از خود بپرسی که در قبال این روزه‌هایی که بر مادرت واجب بوده است، چه کاری انجام داده‌اند؟ همچنین روزه‌هایی که بر عهده‌ی مادرت است: اگر بیماری عادی داشته که منجر به مرگ وی شده باشد، چیزی بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۲۱) حکم تردید در تعداد روزهای قضای روزه

اگر کسی تردید داشت که چند روز قضا بر او واجب شده است، مقدار کم‎تر را در نظر بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۱۰) حکم بوسیدن زن غریبه در هنگام روزه‌داری

روزه‌ای که در حال بوسیدن، داشته‌ای تا وقتی که انزال نشده باشی، با بوسیدن باطل نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۹۱۷) حکم قضای روزه‌ی زن حائض

واجب است که قضای آن روزهایی که روزه نگرفته را انجام دهد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه