جمعه 1 ربیع‌الاول 1448
۲۳ مرداد ۱۴۰۵
14 آگوست 2026

(۳۸۹۳) حکم روزه گرفتن بدون سحری

(۳۸۹۳) سوال: نظر شما در مورد شخصی که بدون خوردن سحری روزه می‌گیرد چیست؟ با توجه به این که وی روزه گرفتن را یک ماه ادامه می‌دهد. آیا روزه جایز نیست مگر این که قبل از صبح آن روز، نیت را تلفظ کند؟ خصوصا اگر مثلا بخوابد، برای سحری بیدار نشود و نیت روزه داشته باشد. آیا باید ‌بگوید: (نیت کردم روزه بگیرم) یا کار دیگری انجام دهد؟

جواب:

خوردن سحری، سنت است و اگر انسان، سحری بخورد بهتر است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «تَسَحَّرُوا فإن في السُحُور بركة»[۱] : (سحری بخورید که در سحری خوردن، برکت است). اگر کسی سحری نخورد، ایراد و گناهی ندارد. بسیاری از مردم، شام زیاد می‌خورند لذا آخر شب که بیدار می‌شوند، اشتهای خوردن ندارند و به همان شام اکتفا می‌کنند. فقط از این نهی شده است که شخصی دو روز پی در پی را روزه بگیرد و هیچ چیزی بین آن دو روز نخورد؛ این همان وصال است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مسلمانان را از این کار به شدت نهی نموده است. در یکی از سال‌ها صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم را از وصال نهی کرد ولی آنان وصال کردند. ایشان نیز روزی پس از دیگری با آنان وصال ‌کرد و فرمود: «لو تأخّر الهلالُ لَزِدتُكُم»[۲] : (اگر هلال ماهِ بعدی دیرتر طلوع می‌کرد، بیشتر برایتان وصال می‌کردم) گویا که بخواهد چنین آنان را تنبیه کند.

در مورد (نیت) باید گفت: اگر این مسئله در رمضان رخ داده است، مسلمان در رمضان در همان آغاز ماه، نیت می‌کند که تمام ماه را روزه بگیرد و نیاز نیست که هر شب، نیتش را تجدید کند مگر این که روزه‌اش به ‌خاطر سفر یا بیماری قطع شود و بخواهد روزه را دوباره شروع کند که در این صورت، باید دوباره نیت نماید؛ اما اگر مسافر و مریض نباشد و به روزه گرفتن ادامه ‌دهد، همان نیت در آغاز رمضان برای تمام ماه کافی است. بنابراین اگر کسی در ماه رمضان، بعد از عصر بخوابد و بعد از طلوع فجر فردا بیدار شود، روزه‌اش صحيح است.


۱-تخریج آن گذشت.

۲-صحیح بخاری: كتاب المحاربين منن أهل الكفر والردة، باب كم التعزير والأدب، شماره (٦٨٥١). صحیح مسلم: كتاب الصيام، باب النهي عن الوصال في الصوم، شماره (١١٠٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم فيمن صام دون أن يتسحر، علما بأنه مواصل صيام الشهر، فهل لا يجوز الصوم إلا بنطق النية صباح ذلك اليوم؟ وخصوصا إذا نام، ولم يستيقظ وقت السحور، وينوي الصيام مثلا، فهل يقول: نويتُ الصيام. أم ماذا يفعل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أكل السُّحُور سُنَّة، إِنْ أَكَلَهُ الإنسانُ فهو أفضل؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السُّحُورِ بَرَكَةً». وإن لم يأكله فلا حرج عليه، وكثير من الناس يتعشَّى في الليل عشاء كثيرًا، فإذا قام في آخر الليل لم يكن مشتهيا للأكل، فيبقى على عشائه، إنما المنهي عنه أن يواصل الإنسان بين يومين لا يأكل بينهما شيئًا، فإن هذا من الوصال الذي نهى عنه النبي صلى الله عليه وسلم نهيا شديدا، حتى إنه نهاهم ذات سَنَةٍ فواصلوا، فواصل بهم يوما ويوما وقال: «لو تأخر الهلال لزدتكم»، كالمنكل لهم.

وأما مسألة النية: فإنه إذا كان ذلك في رمضان فالمسلم قد نوى أن يصوم رمضان كله من أول يوم ولا حاجة أن يُجدد النية كل ليلة، إلا أن ينقطع صومه بسفر أو مرض ثم يريد أن يستأنف الصوم، فهنا لا بد من نية الاستئناف، وأما إذا كان مقيمًا صحيحًا مُستمرًا في صومه فإن نية رمضان أول يوم تكفي عن الجميع، فعلى هذا لو أن أحدًا نام في رمضان من بعد العصر، ولم يستيقظ إلا بعد طلوع الفجر من الغد، فإن صيامه صحيح.

مطالب مرتبط:

(۳۹۱۰) حکم بوسیدن زن غریبه در هنگام روزه‌داری

روزه‌ای که در حال بوسیدن، داشته‌ای تا وقتی که انزال نشده باشی، با بوسیدن باطل نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۹۱۹) تأثیر عادت ماهیانه بر پیوستگی روزه‌های کفاره

اگر روزه با عذر شرعي قطع شود چنان که اگر مثلا در اثنای این دو ماه به ماه رمضان یا روزهای عید قربان، ایام تشریق و مانند این‌ها برسد، پیاپی بودن روزه از بین نمی‌رود....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۹) حکم قضا و ادای نماز و روزه برای پدر متوفی

درباره‌ی نماز به جای پدرت می‌گویم: جایز نیست که قضای نماز را به جای او انجام دهی. زیرا انجام قضا، عبادت است و عبادت فقط بر حکم شرع و آن‌چه در شرع بیان شده است، بنا می‌شود؛ اما در شرع بیان نشده که نمازهای شخص میت به جای او قضا شود. بنابراین قضای چیزی را به جای پدرت انجام نده و کسی که چنین فتوایی به تو داده، فتوایش درست نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۴) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده مادر متوفی

کاری که پدرش انجام داده و به جای مادرش در ازای هر روز، یک مسکین را غذا داده است، کافی می‌باشد و بر مادرش نیز هیچ روزه‌ی واجبی نمانده چون مسئولیت از وی برطرف شده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۴۵) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده در نوجوانی به دلیل عادت ماهیانه

باید روزه‌هایی که بر او واجب است را به طور پیاپی یا پراکنده، روزه بگیرد و قضا کند...

ادامه مطلب …

(۳۹۲۵) حکم تأخیر در قضای روزه رمضان بدون عذر

به تأخير انداختن قضای روزه بدون عذر تا فرا رسیدن رمضان بعدی، اشتباه است؛ زیرا علما می‌گویند: جایز نیست که مسلمان، قضای رمضان را تا بعد از رمضان دوم به تأخیر بیاندازد زیرا این کار، نوعی سهل‌انگاری و بی‌توجهی است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه