پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

(۳۷۹۸) سوال: ما در صحرا زندگی می‌کنیم و هنگام فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، فقط زمانی روزه می‌گیریم که ماه را ببینیم در حالی که شهرها دو روز، زودتر از ما روزه می‌گیرند. آیا کار ما درست است؟

جواب:

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد. در حديث می‌خوانیم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «الفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ، وَالأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُ»[۱] : (عید فطر، روزی است که مردم روزه را می‌خورند و عید قربانی روزی است که مردم قربانی می‌کنند). اگر مردم، روزه نگرفتند، بادیه‌نشینان نیز روزه نمی‌گیرند. اما اگر فرض کنیم که بادیه‌نشینان هلال ماه را دیدند و رؤیتش برایشان به اثبات رسید در حالی ‌که دور از شهرهایی که حکم دولت بر آن جاری است هستند، ایرادی ندارد که روزه بگیرند؛ بلکه علما گفته‌اند: در این حالت واجب است که روزه بگیرند زیرا در این عملکرد آنان، مخالفتی با جماعت صورت نمی‌گیرد).

خلاصه: صحرانشینان از حکم سرزمینی که در آن هستند پیروی می‌کنند. اگر به دلایلی هم‌چون عدم دسترسی به رادیو، رسانه و… از حکم سرزمینشان باخبر نشدند و خودشان هلال ماه را رؤیت کرده و برایشان به ثبوت رسید، ایرادی ندارد که روزه بگیرند بلکه واجب است که روزه بگیرند.


۲-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن في البادية، وعند قدوم شهر رمضان المبارك لا نصوم إلا عندما نرى الهلال والمدن تصوم قبلنا بيومين، فهل ما نفعله صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإنسان الذي يكون في بادية يتبع الحكومة التي تحكمه؛ فإذا صام الناس صام، وفي الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «الفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ، وَالأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُ». وإن لم يصم الناس لم يَصُمْ أهل البادية، لكن لو فُرِضَ أنهم رأوا الهلال، وثبتت رؤيته عندهم، وهم بعيدون عن المدن التي يكون فيها حكم الدولة، فلا حرج عليهم في هذه الحال أن يصوموا، بل قال العلماء: إنه في هذه الحال يجب عليهم أن يصوموا؛ لأنه لا يكون في عملهم هذا مخالفة للجماعة.

وخلاصة القول أن نقول: إن أهل البادية يتبعون أحكام البلد الذي هم فيه، فإن لم يتمكنوا من العلم بذلك، كما لو كانوا ليس عندهم إذاعات، أو ما أشبه هذا، ورأوه هم وثبت عندهم ذلك، فلا حرج عليهم أن يصوموا، بل يجب عليهم أن يصوموا.

مطالب مرتبط:

(۳۷۷۱) حکم روزه شخصی که سخنان بیهوده می‌گوید

روزه‌اش درست است؛ اما شایسته است که شخص روزه‌دار، وقتش را با طاعت و عبادت‌ هم‌چون نماز، قرآن، ذكر و... مشغول و آباد کند اما سخن لغو و بیهوده، فقط موجب زیان و خسارت انسان است...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۸) حکم روزه در شرایط کار دشوار و قضای روزهای فوت‌شده

جایز نیست که انسان، فرایض الله را به ‌خاطر تهديد بندگان الله رها کند بلکه واجب است به انجام فرایض بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۵) حکم خوردن روزه به دلیل سختی امتحانات در ماه رمضان

به نظر من حلال نیست که روزه را بخوری و واجب است که روزه بگیری؛ بهتر این است که به معالجه‌ی این مشکل پرداخته و شب را به مرور درس‌ها بپردازی.....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار ناتوان و فاقد توان مالی

در مورد روزه گرفتن باید گفت که روزه بر او واجب نیست زیرا از روزه گرفتن، معذور است؛ اما غذا دادن کار آسانی است زیرا در ازای کلّ ماه، برای پنج مسکین هر کدام شش صاع برنج و گوشت کافی است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه