یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

(۳۷۹۸) سوال: ما در صحرا زندگی می‌کنیم و هنگام فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، فقط زمانی روزه می‌گیریم که ماه را ببینیم در حالی که شهرها دو روز، زودتر از ما روزه می‌گیرند. آیا کار ما درست است؟

جواب:

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد. در حديث می‌خوانیم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «الفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ، وَالأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُ»[۱] : (عید فطر، روزی است که مردم روزه را می‌خورند و عید قربانی روزی است که مردم قربانی می‌کنند). اگر مردم، روزه نگرفتند، بادیه‌نشینان نیز روزه نمی‌گیرند. اما اگر فرض کنیم که بادیه‌نشینان هلال ماه را دیدند و رؤیتش برایشان به اثبات رسید در حالی ‌که دور از شهرهایی که حکم دولت بر آن جاری است هستند، ایرادی ندارد که روزه بگیرند؛ بلکه علما گفته‌اند: در این حالت واجب است که روزه بگیرند زیرا در این عملکرد آنان، مخالفتی با جماعت صورت نمی‌گیرد).

خلاصه: صحرانشینان از حکم سرزمینی که در آن هستند پیروی می‌کنند. اگر به دلایلی هم‌چون عدم دسترسی به رادیو، رسانه و… از حکم سرزمینشان باخبر نشدند و خودشان هلال ماه را رؤیت کرده و برایشان به ثبوت رسید، ایرادی ندارد که روزه بگیرند بلکه واجب است که روزه بگیرند.


۲-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن في البادية، وعند قدوم شهر رمضان المبارك لا نصوم إلا عندما نرى الهلال والمدن تصوم قبلنا بيومين، فهل ما نفعله صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإنسان الذي يكون في بادية يتبع الحكومة التي تحكمه؛ فإذا صام الناس صام، وفي الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «الفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ، وَالأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُ». وإن لم يصم الناس لم يَصُمْ أهل البادية، لكن لو فُرِضَ أنهم رأوا الهلال، وثبتت رؤيته عندهم، وهم بعيدون عن المدن التي يكون فيها حكم الدولة، فلا حرج عليهم في هذه الحال أن يصوموا، بل قال العلماء: إنه في هذه الحال يجب عليهم أن يصوموا؛ لأنه لا يكون في عملهم هذا مخالفة للجماعة.

وخلاصة القول أن نقول: إن أهل البادية يتبعون أحكام البلد الذي هم فيه، فإن لم يتمكنوا من العلم بذلك، كما لو كانوا ليس عندهم إذاعات، أو ما أشبه هذا، ورأوه هم وثبت عندهم ذلك، فلا حرج عليهم أن يصوموا، بل يجب عليهم أن يصوموا.

مطالب مرتبط:

(۳۸۰۶) حکم ناتوانی در روزه گرفتن به سبب بیماری

لازم نیست روزه بگیرد بلکه فقط باید به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد؛ چون کسی که توانایی روزه گرفتن ندارد، از دو حالت، خارج نیست: ....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۵) حکم کسی که از روی جهل رمضان را روزه نگرفته است

اگر روزه را از روی جهل، ترک کرده و گمان برده که روزه بر وی واجب نیست مانند دختر کوچکی که با حیض به بلوغ برسد و گمان کند که فقط با کامل شدن پانزده سالگی بالغ خواهد شد. در این صورت بر وی واجب است قضای رمضان را به جا آورد زیرا واجبات و فرایض با جهل، ساقط نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۷) جبران روزه‌های فوت‌شده در دوران جوانی و شرایط کفاره

چیزی جز انجام قضای آن روزه‌ها بر تو واجب نیست؛ زیرا بنا بر دیدگاه برتر و راجح، بر شخص سهل‌انگار فقط واجب است که قضای روزه‌ی رمضان را به جای آورد و به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه و استغفار نماید.....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۹) امورات شرعی برای شخص روزه‌دار

امور شرعی که شایسته است روزه‌دار انجام دهد، شامل هر قول و سخنی که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید از جمله قرائت قرآن، تسبيح، تحميد، تكبير، تهليل، امر به معروف، نهي از منكر، خوش‌رفتاری با دیگران با گفتار نرم و خوش‌رویی می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۳) حکم اختلاف سرزمین‌ها در شروع روزه رمضان

علما در این باره اختلاف ‌نظر دارند که اگر دخول ماه رمضان در کشوری ثابت شد، آیا حکمش درباره‌ی تمام کشورهای اسلامی ثابت می‌شود یا مخصوص همان کشور است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه