پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۷۹۸) رؤیت هلال ماه رمضان در صحرا و اختلاف با شهرها

(۳۷۹۸) سوال: ما در صحرا زندگی می‌کنیم و هنگام فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، فقط زمانی روزه می‌گیریم که ماه را ببینیم در حالی که شهرها دو روز، زودتر از ما روزه می‌گیرند. آیا کار ما درست است؟

جواب:

شخصی که در صحرا زندگی می‌کند، باید پیرو حکومت سرزمینش باشد به طوری که اگر مردم روزه گرفتند، او نیز روزه بگیرد. در حديث می‌خوانیم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «الفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ، وَالأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُ»[۱] : (عید فطر، روزی است که مردم روزه را می‌خورند و عید قربانی روزی است که مردم قربانی می‌کنند). اگر مردم، روزه نگرفتند، بادیه‌نشینان نیز روزه نمی‌گیرند. اما اگر فرض کنیم که بادیه‌نشینان هلال ماه را دیدند و رؤیتش برایشان به اثبات رسید در حالی ‌که دور از شهرهایی که حکم دولت بر آن جاری است هستند، ایرادی ندارد که روزه بگیرند؛ بلکه علما گفته‌اند: در این حالت واجب است که روزه بگیرند زیرا در این عملکرد آنان، مخالفتی با جماعت صورت نمی‌گیرد).

خلاصه: صحرانشینان از حکم سرزمینی که در آن هستند پیروی می‌کنند. اگر به دلایلی هم‌چون عدم دسترسی به رادیو، رسانه و… از حکم سرزمینشان باخبر نشدند و خودشان هلال ماه را رؤیت کرده و برایشان به ثبوت رسید، ایرادی ندارد که روزه بگیرند بلکه واجب است که روزه بگیرند.


۲-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن في البادية، وعند قدوم شهر رمضان المبارك لا نصوم إلا عندما نرى الهلال والمدن تصوم قبلنا بيومين، فهل ما نفعله صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإنسان الذي يكون في بادية يتبع الحكومة التي تحكمه؛ فإذا صام الناس صام، وفي الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «الفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ، وَالأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُ». وإن لم يصم الناس لم يَصُمْ أهل البادية، لكن لو فُرِضَ أنهم رأوا الهلال، وثبتت رؤيته عندهم، وهم بعيدون عن المدن التي يكون فيها حكم الدولة، فلا حرج عليهم في هذه الحال أن يصوموا، بل قال العلماء: إنه في هذه الحال يجب عليهم أن يصوموا؛ لأنه لا يكون في عملهم هذا مخالفة للجماعة.

وخلاصة القول أن نقول: إن أهل البادية يتبعون أحكام البلد الذي هم فيه، فإن لم يتمكنوا من العلم بذلك، كما لو كانوا ليس عندهم إذاعات، أو ما أشبه هذا، ورأوه هم وثبت عندهم ذلك، فلا حرج عليهم أن يصوموا، بل يجب عليهم أن يصوموا.

مطالب مرتبط:

(۳۸۳۵) حکم قضای روزه یا فدیه برای زن در حالت نفاس و شیردهی

زنی که در حالت نفاس به سر می‌برد کاملا همانند زنی است که در حالت حیض می‌باشد که باید قضای روزه را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۲) حکم قضای روزه‌ها در صورت ناتوانی از روزه گرفتن

علما بیان نموده‌اند فردی که نمی‌تواند روزه بگیرد و این ناتوانی‌اش مستمر است، بر وی همانند شخص کهن‌سالی که از روزه گرفتن عاجز می‌باشد، واجب است به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۱) حکم روزه شخصی که سخنان بیهوده می‌گوید

روزه‌اش درست است؛ اما شایسته است که شخص روزه‌دار، وقتش را با طاعت و عبادت‌ هم‌چون نماز، قرآن، ذكر و... مشغول و آباد کند اما سخن لغو و بیهوده، فقط موجب زیان و خسارت انسان است...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۲) آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟

خیر، صحيح نیست؛ بلکه وقتی اطمینان داریم که مؤذن به محض طلوع فجر، اذان می‌گوید، همین که اذان شروع شد، واجب است از خوردن و نوشیدن دست بکشیم....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۴) حکم روزه‌داری و خوردن دارو به دلیل ترس از بارداری در رمضان

اگر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بخواهد که آن زن باردار شود، این قرص‌ها فایده ندارد و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نخواهد که وی باردار شود، باردار نخواهد شد. بنابراین بر این زن واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کند و امیدوارم همین که قضای آن روز را به جا آورده است از کمال توبه‌اش باشد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۰) حکم روزه گرفتن با وجود توصیه پزشکی و زخم معده

این مسئله به وضعیت فرد در هنگام فرا رسیدن ماه رمضان بستگی دارد که اگر توانایی روزه داشت باید روزه بگیرد و اگر توان روزه گرفتن نداشت، روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه