دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

(۳۸۰۵) سوال: فرد بیماری وجود دارد که پانزده سال است بیمار می‌باشد و به خاطر بیماری نمی‌تواند رمضان را روزه بگیرد؛ بر او واجب است چه کاری انجام دهد؟ شایان ذکر است که در روستایی که وی زندگی می‌کند، افراد مسکین وجود ندارند.

جواب:

از سؤال، چنین فهمیده می‌شود که پانزده سال است که بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد ولی اگر توان ارسال آن را نداشت و موفق نشد این کار را انجام دهد، این واجب همانند سایر واجبات که در صورت عدم توانایی ساقط می‌شود، از وی ساقط و برداشته می‌شود؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هر کسی را فقط به اندازه‌ی توانش تکلیف می‌دهد). همچنین می‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (به اندازه‌ی توانایی و قدرت خویش، تقوای الله را پیشه سازید). علما از این آیه، قاعده‌ی مفيدی برداشت کرده‌اند: (در صورت عجز و ناتوانیِ یک شخص از انجام یک واجب، آن واجب بر آن شخص واجب نمی‌شود).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد إنسان مريض لا يستطيع أن يصوم رمضان بسبب مرضه، وله حوالي خمسة عشر عامًا، ماذا يجب عليه أن يفعل، علما بأن قريته التي يسكن بها لا يوجد بها مساكين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يُفهم من سؤاله أن له خمسة عشر عاما لا يستطيع الصوم، فإذا كان كذلك فإن الواجب عليه أن يُطْعِمَ عن كل يوم مسكينا، وإذا لم يكن في قريته أحد من المساكين فلينقله إلى قرية أخرى يكون فيها مساكين فإن عجز عن نقله، ولم يتمكن سقط عنه الواجب كسائر الواجبات، فإن الله تعالى يقول في كتابه ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا [البقرة: ٢٨٦]. ويقول: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]. وقد أخذ العلماء من هذا قاعدة مفيدة، وهي: أنه لا واجب مع العجز.

مطالب مرتبط:

(۳۷۶۹) امورات شرعی برای شخص روزه‌دار

امور شرعی که شایسته است روزه‌دار انجام دهد، شامل هر قول و سخنی که او را به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نزدیک نماید از جمله قرائت قرآن، تسبيح، تحميد، تكبير، تهليل، امر به معروف، نهي از منكر، خوش‌رفتاری با دیگران با گفتار نرم و خوش‌رویی می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۳) حکم روزه‌داری پس از قطع خون نفاس و پیش از اطمینان از پاکی کامل

اگر آن روز را روزه گرفته و نسبت به پاکی یا عدم پاکی خویش تردید داشته است، باید روزه‌ی آن روز را دوباره بگیرد زیرا آن روزه‌اش درست نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۲) جبران گناهان ترک نماز و روزه

اکنون فقط باید عمل و کردار خویش را اصلاح و درست نمایی و در باقی‌مانده‌‎ی عمر خود پایبند و استوار بمانی و توبه، گذشته‌ را پاک می‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۸۱۶) حکم روزه برای بیمار با مشکلات متعدد جسمی

اگر نمی‌تواند روزه بگیرد و امیدی به رفع ناتوانی وی نیست، باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۱) حکم روزه در صورت استفاده از داروی بیهوشی در عمل جراحی

این روزه‌ صحيح است و نیازی به اعاده و دوباره گرفتن آن نیست؛ زیرا عمل جراحی، روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه