پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

(۳۸۰۵) سوال: فرد بیماری وجود دارد که پانزده سال است بیمار می‌باشد و به خاطر بیماری نمی‌تواند رمضان را روزه بگیرد؛ بر او واجب است چه کاری انجام دهد؟ شایان ذکر است که در روستایی که وی زندگی می‌کند، افراد مسکین وجود ندارند.

جواب:

از سؤال، چنین فهمیده می‌شود که پانزده سال است که بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد ولی اگر توان ارسال آن را نداشت و موفق نشد این کار را انجام دهد، این واجب همانند سایر واجبات که در صورت عدم توانایی ساقط می‌شود، از وی ساقط و برداشته می‌شود؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هر کسی را فقط به اندازه‌ی توانش تکلیف می‌دهد). همچنین می‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (به اندازه‌ی توانایی و قدرت خویش، تقوای الله را پیشه سازید). علما از این آیه، قاعده‌ی مفيدی برداشت کرده‌اند: (در صورت عجز و ناتوانیِ یک شخص از انجام یک واجب، آن واجب بر آن شخص واجب نمی‌شود).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد إنسان مريض لا يستطيع أن يصوم رمضان بسبب مرضه، وله حوالي خمسة عشر عامًا، ماذا يجب عليه أن يفعل، علما بأن قريته التي يسكن بها لا يوجد بها مساكين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يُفهم من سؤاله أن له خمسة عشر عاما لا يستطيع الصوم، فإذا كان كذلك فإن الواجب عليه أن يُطْعِمَ عن كل يوم مسكينا، وإذا لم يكن في قريته أحد من المساكين فلينقله إلى قرية أخرى يكون فيها مساكين فإن عجز عن نقله، ولم يتمكن سقط عنه الواجب كسائر الواجبات، فإن الله تعالى يقول في كتابه ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦]. ويقول: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]. وقد أخذ العلماء من هذا قاعدة مفيدة، وهي: أنه لا واجب مع العجز.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۳) حکم اختلاف سرزمین‌ها در شروع روزه رمضان

علما در این باره اختلاف ‌نظر دارند که اگر دخول ماه رمضان در کشوری ثابت شد، آیا حکمش درباره‌ی تمام کشورهای اسلامی ثابت می‌شود یا مخصوص همان کشور است....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۶) حکم جبران ترک دو سال نماز و روزه پس از بلوغ

چون نماز و روزه‌ی آن دو سال را بدون عذر ترک کرده‌ای، واجب است به درگاه الله توبه‌ی نصوح و راستین کنی و اعمال نیک و شایسته‌ی زیادی انجام دهی. قضای دو سال گذشته را نیز انجام نده زیرا فایده‌ای ندارد ....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۹) حکم خوردن روزه در سفر هنگام توقف کوتاه در مسیر

برایتان جایز است که این سه روز را تا رسیدن به کشور یا شهرتان روزه نگیرید؛ زیرا انسان تا وقتی که به سرزمینش برسد، مسافر محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۴) حکم روزه‌داری و خوردن دارو به دلیل ترس از بارداری در رمضان

اگر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بخواهد که آن زن باردار شود، این قرص‌ها فایده ندارد و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نخواهد که وی باردار شود، باردار نخواهد شد. بنابراین بر این زن واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کند و امیدوارم همین که قضای آن روز را به جا آورده است از کمال توبه‌اش باشد....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۵) روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه در ماه رمضان

روش و منش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سلف صالح اعم از صحابه و کسانی که به خوبی از آنان پیروی نموده‌اند چنین بوده که با بسیار انجام دادن کارهای نیک و خودداری از کارهای بد، بیشترین استفاده را از این ماه مبارك می‌برده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۹) روزه‌دار چه زمانی باید دست از خوردن و نوشیدن بکشد؟

معیار دست کشیدن روزه‌دار از خوردن و نوشیدن، طلوع فجر است، نه اذان....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه