چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۸۲۹) حکم خوردن روزه در سفر هنگام توقف کوتاه در مسیر

(۳۸۲۹) سوال: من در کشور یمن کار می‌کنم و تعطیلات پایان سال تحصیلی در منطقه‌ی ما، همیشه مصادف با اواخر ماه شعبان است. در ماه رمضان به سودان سفر می‌کنیم و چون رخصت وجود دارد در هواپیما روزه را می‌خوریم. دو یا سه روز را برای انجام برخی امور در شهر خرطوم می‌مانیم و سپس به کشور یا روستاهایمان باز می‌گردیم که این مسافت، خوردن روزه را مباح می‌کند. آیا خوردن روزه در این سه روز قبل از رسیدن به کشورمان جایز است یا خیر؟

جواب:

برایتان جایز است که این سه روز را تا رسیدن به کشور یا شهرتان روزه نگیرید؛ زیرا انسان تا وقتی که به سرزمینش برسد، مسافر محسوب می‌شود؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [البقرة: ۱۸۵] : (هر کس ماه رمضان را دریابد، باید آن ‌را روزه بگیرد و هر کس بیمار یا در سفر باشد، تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد. الله آسانی را برایتان می‌خواهد و سختی را برایتان نمی‌خواهد؛ تا تعداد روزها را کامل کنید و الله را به خاطر این که شما را هدایت نمود به بزرگی یاد نمایید و شکرگزاری کنید). همچنین می‌توانید از دیگر رخصت‌های سفر مانند قصر و جمع خواندن نمازها و مسح بر خف تا سه روز نیز استفاده نمایید زیرا سفر فقط با رسیدن شما به سرزمینتان تمام و قطع می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل باليمن، والعطلة في نهاية العام الدراسي عندنا تكون دائما في أواخر شهر شعبان، ونسافر للسودان في شهر رمضان، وبما أنه هنالك رخصة فإننا نُفطِر في الطائرة، ثم نصل إلى بلدنا، ولكننا نتأخّر يومين أو ثلاثة في الخرطوم لقضاء بعض الأمور هناك، ثم نسافر منها إلى بلدنا، أو قُرانا التي تبعد عنها على مسافة تبيح الفطر، فهل يجوز لنا الإفطار هذه الأيام الثلاثة قبل الوصول إلى قريتنا أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجوز لكم أن تفطروا هذه الأيام الثلاثة قبل الوصول إلى بلدكم أو إلى قريتكم، وذلك لأن الإنسان مسافر حتى يصل إلى بلده، وقد قال الله تعالى: ﴿ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَبَامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَنَكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

ولكم أيضًا أن تترخَصُوا برخص السفر الأخرى؛ كالقصر والجمع، والمسح على الخفين ثلاثة أيام؛ لأن السفر لا ينقطع إلا بوصولكم إلى وطنكم.

مطالب مرتبط:

(۳۸۱۴) حکم روزه برای بیمار مبتلا به نارسایی کبد

اگر پزشک مسلمان تصریح کرده که روزه برای این بیمار، ضرر دارد به طوری که بیماری را طولانی‌تر یا دردش را بیشتر می‌کند؛ در این صورت می‌تواند روزه نگیرد و به جای هر روز، یک مسكين را غذا دهد زیرا بیماری‌ وی از بیماری‌‌های مستمر است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۲) حکم قضای روزه‌ها در صورت ناتوانی از روزه گرفتن

علما بیان نموده‌اند فردی که نمی‌تواند روزه بگیرد و این ناتوانی‌اش مستمر است، بر وی همانند شخص کهن‌سالی که از روزه گرفتن عاجز می‌باشد، واجب است به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد...

ادامه مطلب …

(۳۸۱۹) حکم روزه برای مبتلا به زخم معده

اگر امیدی به بهبودی این بیماری نیست، این مريض حكم پیرمرد کهن‌سالی را دارد که نمی‌تواند روزه بگیرد؛ پس هر دوی آنان باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بدهند....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۴) حکم ترک روزه‌های رمضان بدون عذر

بر هر مسلمانی واجب است که از امور دین خود آگاه باشد و هر چه نیاز دارد را بیاموزد؛ مثلا درباره‌ی نماز باید احکام نماز را بیاموزد، اگر مال دارد احکام زکات را بیاموزد و در روزه نیز وقتی بر او واجب شد، باید احکام روزه را یاد بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۱) حکم قضای روزه‌ رمضان

اگر بدون عذر شرعی بوده و عمدا روزه را ترک کرده‌ای، قضای آن روزها سودی برایت ندارد زیرا از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نافرمانی کرده‌ و عبادت را از حد شرعی آن خارج کرده‌ای....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه