دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۳۸۱۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار قلبی

(۳۸۱۸) سوال: من بیماری قلبی دارم و چهار سال در ماه رمضان روزه نگرفته‌ام. وقتی رمضان سال پنجم فرا رسید خود را وادار به روزه گرفتن کرده و با وجود عدم موافقت پزشکان و علی‌رغم توصیه‌ی آنان روزه گرفتم. من یتیم و بسیار فقیر هستم، نمی‌توانم مسکینی را غذا بدهم و با این شرایط، توانایی روزه گرفتن را نیز ندارم. آیا روزه گرفتن از من برداشته می‌شود؟ آیا کفاره نیز از من برداشته می‌شود؟

جواب:

بله، روزه از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی روزه گرفتن ندارد. امیدی به بهبودی بیماری‌اش هم نیست که بگوییم: صبر کند تا شفا یابد سپس روزه بگیرد! غذا دادن به مسکین نیز از وی ساقط می‌شود زیرا توانایی‌اش را ندارد؛ به دلیل فرموده‌ی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ : {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (هر مقدار می‌توانید، تقوای الله را پیشه سازید). همچنین فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وقتی که از روزه سخن به میان می‌آورد: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برایتان آسانی را می‌خواهد و سختی کشیدن را نمی‌خواهد). همچنین می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هیچ کس را جز به اندازه‌ی توانش تکلیف نمی‌دهد) .

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا مريضة بالقلب، ولم أصم أربعة رمضانات، وعندما جاء العام الخامس تحاملتُ على نَفْسِي وصمتُ، مع أن الأطباء قالوا لي: لا تصومي. وأنا يتيمة وفقيرة جدًّا، ولا أستطيع الإطعام، ولا أستطيع الصوم نظرا لظروفي، هل يسقط الصوم، وهل تسقط الكفارة عني؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نعم، يَسْقُط عنها الصوم لعجزها عنه، ولا يُرْجَى بُرْءُ مرضها حتى نقول: تنتظر حتى تبرأ، ويسقط عنها الإطعام لعجزها عنه، وذلك لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦].

وقوله تبارك وتعالى حين ذكر الصيام ويُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ [البقرة: ١٨٥] وقوله تعالى: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦].

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۷) نظر شيخ الإسلام ابن تيميه در مورد رؤيت هلال در رمضان

شيخ الإسلام نظرش چنین است که هرگاه هلال رمضان دیده شود، روزه گرفتن واجب خواهد شد و هرگاه هلال شوال دیده شود، عید کردن واجب خواهد شد

ادامه مطلب …

(۳۸۱۶) حکم روزه برای بیمار با مشکلات متعدد جسمی

اگر نمی‌تواند روزه بگیرد و امیدی به رفع ناتوانی وی نیست، باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۲) جبران گناهان ترک نماز و روزه

اکنون فقط باید عمل و کردار خویش را اصلاح و درست نمایی و در باقی‌مانده‌‎ی عمر خود پایبند و استوار بمانی و توبه، گذشته‌ را پاک می‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۳) حکم کسی که چند ماه رمضان در سال‌های گذشته روزه نگرفته

دیدگاه برتر و راجح این است که قضا لازم نیست. این به معنای تخفیف و نرمی با این شخص نیست بلکه سخت‌گیری بر وی است! زیرا حتی اگر قضا را به جا آورد نیز هرگز از وی پذیرفته نمی‌شود ...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۵) حکم کسی که از روی جهل رمضان را روزه نگرفته است

اگر روزه را از روی جهل، ترک کرده و گمان برده که روزه بر وی واجب نیست مانند دختر کوچکی که با حیض به بلوغ برسد و گمان کند که فقط با کامل شدن پانزده سالگی بالغ خواهد شد. در این صورت بر وی واجب است قضای رمضان را به جا آورد زیرا واجبات و فرایض با جهل، ساقط نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه