پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۸۰۲) آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟

(۳۸۰۲) سوال: آیا درست است که روزه‌دار می‌تواند تا زمان شنیدن عبارت (لا إله إلا الله) در اذان، بخورد و بنوشد؟ دلیل این سخن چیست؟

جواب:

خیر، صحيح نیست؛ بلکه وقتی اطمینان داریم که مؤذن به محض طلوع فجر، اذان می‌گوید، همین که اذان شروع شد، واجب است از خوردن و نوشیدن دست بکشیم زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنَّ بلالا يُؤذِّنُ بليل فكلوا وأشربوا حتى يُؤذِّنَ ابنُ أمِّ مكتوم فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلعَ الفَجْرُ»[۱] : (بلال هنگام شب اذان می‌گوید؛ پس بخورید و بنوشید تا وقتی که ابن ام مکتوم اذان بگوید زیرا او فقط هنگام طلوع فجر، اذان می‌گوید)؛ امااگر مؤذن دقیقا هنگام طلوع فجر اذان نمی‌گوید اما تلاش و خواستش را برای این امر به کار می‌گیرد و سهل‌انگاری نمی‌کند، فرد می‌تواند حتی تا تمام شدن اذان نیز بخورد و بنوشد؛ اما نباید در این کار سهل‌انگاری کند و بگوید: چون مؤذن احتیاط می‌کند پس من تا اطمینان یافتن از طلوع فجر، به سحری ‌خوردن ادامه می‌دهم! چون در این زمانه بر اثر نوری که در افق، وجود دارد و مانع می‌شود که انسان، فجر را ببیند، نمی‌توان طلوع فجر (سپیده‌دم) را مشاهد کرد.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل صحيح أن الصائم له أن يأكل ويشرب حتى يقول المؤذن: لا إله إلا الله؟ وما الدليل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس بصحيح، بل إذا علمنا أن المؤذن لا يُؤذِّن إلا إذا طلع الفجر وَجَبَ علينا الإمساك من حين أن يؤذن؛ لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّ بَلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ، فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمَّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لَا يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الفَجْرُ».

أما إذا كان المؤذن لا يؤذن على الفجر لكن يتحرى، فللإنسان أن يأكل ويشرب ولو طوال وقت الأذان، لكن لا يتهاون في الأمر، فيقول: المؤذن يتحرى، وسأكل حتى أعرف أنه طلع الفجر؛ لأن الإنسان الآن في وقتنا هذا لا يمكن أن يعرف طلوع الفجر؛ لوجود الأنوار في الأفق التي تحول بين الإنسان ورؤية الفجر.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۹) روزه‌دار چه زمانی باید دست از خوردن و نوشیدن بکشد؟

معیار دست کشیدن روزه‌دار از خوردن و نوشیدن، طلوع فجر است، نه اذان....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۸) حکم روزه در شرایط کار دشوار و قضای روزهای فوت‌شده

جایز نیست که انسان، فرایض الله را به ‌خاطر تهديد بندگان الله رها کند بلکه واجب است به انجام فرایض بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار ناتوان و فاقد توان مالی

در مورد روزه گرفتن باید گفت که روزه بر او واجب نیست زیرا از روزه گرفتن، معذور است؛ اما غذا دادن کار آسانی است زیرا در ازای کلّ ماه، برای پنج مسکین هر کدام شش صاع برنج و گوشت کافی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و بیمار

واجب است که تا هر اندازه توان داشت، قضای روزه‌هایش را به جای آورد اما اگر اصلا توانایی ندارد و امیدی هم به توانایی یافتن وی در آینده نمی‌رود، به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد...

ادامه مطلب …

(۳۸۳۱) حکم روزه‌داری و قضای روزه‌های زن در حالت نفاس، بارداری و شیردهی

دیدگاه برتر و راجح در این مسئله چنین است که: بر زن باردار و زن شیرده واجب است که حتما قضای روزه را ادا کند زیرا نهایت امر، این است که وی را فرد مریضی به شمار آوریم و الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نیز قضای روزه را بر شخص مريض واجب نموده.....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه