یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۳۷۸۱) چگونگی جبران ترک روزه

(۳۷۸۱) سوال: در گذشته به نماز و روزه اهمیت نمی‌دادم اما الحمدلله اکنون به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی نصوح کرده‌ام. سؤالم این است که آیا برای زدودن اشتباهات گذشته‌ام در مقابل سال‌هایی که سپری شده است روزه بگیرم یا روزه‌ گرفتن روز دوشنبه، روز پنجشنبه، روزهای بيض و دیگر روزه‌های نفل، کافی است؟ زیرا من این روزها را برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ روزه می‌گیرم. آیا در مقابل روزه‌ گرفتن روزهای مذکور، پاداش دارم؟

جواب:

واضح است که جایز نیست مسلمان فرایض الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اعم از نماز، روزه، زكات و حج را ترک کند اما اگر کسی مرتکب چنین کاری شد و نماز را برای چند روز، چند ماه یا چند سال ترك کرد یا روزه را برای یک ماه کامل یا چند سال، ترک کرد سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او لطف نمود و توفیق توبه عطا کرد، توبه موجب آمرزیده شدن گذشته‌ می‌شود و واجب نیست که قضای روزه یا نماز آن مدت را انجام دهد؛ بلکه باید زیاد به عبادت‌های نفل، استغفار و توبه به درگاه پروردگارش مشغول شود و بنا بر عموم ادله‌‌ای که دلالت دارد توبه موجب آمرزش گذشته می‌شود، همین برای جبران گذشته‌اش کافی است. من به این فرد تبریک می‌گویم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با اعطای چنین استقامت و توبه‌ای بر وی منت نهاده است و از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ برای خود و او، ثبات و پایداری بر دینش را خواستارم و از او می‌خواهم که قلب‌هایمان را بعد از هدایت یافتن، گمراه نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنتُ فيما مضى لا أبالي بالصلاة، ولا بالصيام، والآن تبتُ إلى الله توبة نصوحًا، والحمد الله. وسؤالي: هل أصوم بدل السنوات الماضية؛ حتى أُكَفِّرَ عما مضى، أم يكفي صيام الاثنين والخميس وأيام البيض؛ حيث إنني أصومُ هذه الأيام وأيامًا أخَر تطوعًا الله تعالى؟ وهل أنا مأجور على صيام هذه الأيام؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: من المعلوم أنه لا يحلُّ للإنسان أن يَدَعٍ فرائض الله؛ من صلاة، أو صيام، أو زكاة، أو حَجِّ، ولكن إذا ابْتُلِيَ الإِنسانُ، فَتَرَك الصلاة أياما، أو أشهرًا، أو سنين، وترك الصيام أياما أو شهرا كاملًا، أو سنوات، ثم من الله عليه بالتوبة، فإن التوبة تَجبُّ ما قَبْلَها، ولا يجب عليه قضاءُ ما مضى من صلاة أو صيام، بل يُكْثِرُ من التطوع والاستغفار، ويُنيبُ إلى ربه -عز وجل-، وهذا كافٍ عما مضى؛ لعموم الأدلة الدالة على أن التوبة تجبُّ ما قبلها.

وإنني أُهنئ هذا السائل بما من الله عليه به من الاستقامة والتوبة إلى الله، وأسأل الله تعالى لي وله الثبات على دينه، وألَّا يُزِيغَ قلوبنا بعد إذ هدانا.

مطالب مرتبط:

(۳۸۲۸) حکم روزه‌داری هنگام انجام عمره در ماه رمضان

کسی که برای ادای عمره در رمضان روانه‌ی مکه می‌شود، می‌تواند به محض خروج از شهر خودش تا این که به شهرش باز گردد، روزه نگیرد حتی اگر تمام ماه رمضان را در مکه بماند....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۳) حکم روزه‌داری پس از قطع خون نفاس و پیش از اطمینان از پاکی کامل

اگر آن روز را روزه گرفته و نسبت به پاکی یا عدم پاکی خویش تردید داشته است، باید روزه‌ی آن روز را دوباره بگیرد زیرا آن روزه‌اش درست نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۶) حکم قضای روزه‌ی سالهای پیش

در مورد روزهایی از رمضان که روزه نگرفته‌ای نیز لازم نیست که قضایش را انجام دهی بلکه توبه و بازگشت به سوی الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پناه بردن به او، همگی را می‌زداید...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۲) حکم روزه با خواب طولانی در روز و بیداری شبانه در ماه رمضان

له، روزه‌ات درست است؛ زیرا بیدار بودن از شروط روزه نیست لذا اگر روزه‌دار در هنگام روزه زیاد بخوابد، روزه‌اش درست و تکلیف از عهده‌اش ساقط می‌شود اما واجب است که برای ادای نماز جماعت در مسجد بیدار شوی...

ادامه مطلب …

(۳۸۱۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و بیمار

واجب است که تا هر اندازه توان داشت، قضای روزه‌هایش را به جای آورد اما اگر اصلا توانایی ندارد و امیدی هم به توانایی یافتن وی در آینده نمی‌رود، به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد...

ادامه مطلب …

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد،....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه