پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۷۹۲) قضای روزه‌های فوت‌شده و تکلیف شرعی در قبال آن

(۳۷۹۲) سوال: الحمدلله جوانی پایبند به دین هستم اما خود را بی‌عیب نمی‌دانم. روزه گرفتن چند روز از رمضان سال‌های گذشته بدون عذر از من فوت شده و آن را روزه نگرفته‌ام. البته تعداد آن روزها را نمی‌دانم. اکنون که الحمدلله پایبند شده‌ام، می‌خواهم که مسئولیت روزه‌ی آن چند روز را از دوشم بردارم؛ لطفا توضیح دهید که چه کاری باید انجام دهم.

جواب:

ابتدا به برادرمان بابت این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر وی منت نهاده و بعد از کج‌روی به وی استقامت و هدایت بخشیده است تبریک می‌گویم. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم وی را ثابت‌قدم بگرداند و از فضلش به وی ببخشد. خوشا به حالش که چنین نعمتی نصیبش شده است لذا باید بر آن پایبند باشد و باید از هر چیزی که آن را خدشه‌دار یا در آن خلل ایجاد کند دوری کند. پوشیده نیست که چنین جوانی دوستانی از گذشته دارد که او را به سوی هوا و هوس دعوت می‌کنند لذا باید از آنان پرهیز نماید، دوری گزیند و در مقابل اذیت و آزاری که به او می‌رسانند صبر داشته باشد زیرا شاید وی را اذیت کرده و به او بگویند: تو تندرو و سخت‌گیر هستی! چه چیزی تو را از راه اول برگردانده است؟ و چنین جملاتی که نادانان می‌گویند؛ اما وی باید از آنان دوری کند، در مقابل اذیت و آزاری که به او می‌رسانند صبر داشته باشد و دوستان بهتری برای خود برگزیده و جایگزین آنان قرار دهد.

در مورد روزه‌ها و نمازهایی که از وی فوت شده و آن را ترک کرده است باید بداند که توبه، گذشته را پاک می‌کند و نیاز به قضای نماز و روزه‌های فوت شده نیست. بر وی واجب است به اصلاح حال خویش بپردازد، عمل صالح و شایسته انجام دهد، به پاداش پروردگارش امید داشته باشد و از عذابش بترسد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز گذشته را می‌آمرزد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب ملتزم، والحمد لله، ولا أُزكّي نفسي، وقد فاتتني أيام من رمضان في السنوات الماضية لم أصمها، وبدون عذر، والآن بعد أن هداني الله عز وجل، وأحمد الله على ذلك، أريد أن تبرأ ذمتي من هذه الأيام، فماذا أفعل، علما بأنني لا أعرف عدد هذه الأيام؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أُهنّى أخانا بما من الله به عليه من الاستقامة بعد الاعوجاج، وأسأل الله تعالى أن يُثبته على ذلك، ويَزِيده من فضله، وهنيئا له بهذا فَلْيثبت عليه، وليتجنَّب كل شيء يخدِشُه أو ينقصه، ومن المعلوم أن مثل هذا الشاب يكون له أصحاب مِن قَبْلُ يدعونه إلى الهوى، فليتجنب هؤلاء الأصحاب، وليبتعد عنهم، وليصبر على أذاهم؛ فإنهم قد يؤذونه، فقد يقولون له: أنت مُتشدّد، أنت متزمت، ما الذي صرفك عن طريقك الأولى؟ وما أشبه ذلك، مما يقع من السفهاء، لكن ليتجنبهم، وليصبر على أذاهم، وليستبدل بهم خيرا منهم.

أما ما مضى عليه من الصيام والصلاة مما تركه فإن التوبة تهدم ما قبلها، وليس عليه قضاء ما فات عليه أن يصلح حاله، ويعمل عملا صالحا، ويرجو ثواب رَبِّه، ويخاف عذابه، وعفا الله عما سلف.

مطالب مرتبط:

(۳۸۱۴) حکم روزه برای بیمار مبتلا به نارسایی کبد

اگر پزشک مسلمان تصریح کرده که روزه برای این بیمار، ضرر دارد به طوری که بیماری را طولانی‌تر یا دردش را بیشتر می‌کند؛ در این صورت می‌تواند روزه نگیرد و به جای هر روز، یک مسكين را غذا دهد زیرا بیماری‌ وی از بیماری‌‌های مستمر است....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار ناتوان و فاقد توان مالی

در مورد روزه گرفتن باید گفت که روزه بر او واجب نیست زیرا از روزه گرفتن، معذور است؛ اما غذا دادن کار آسانی است زیرا در ازای کلّ ماه، برای پنج مسکین هر کدام شش صاع برنج و گوشت کافی است....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۵) حکم کسی که از روی جهل رمضان را روزه نگرفته است

اگر روزه را از روی جهل، ترک کرده و گمان برده که روزه بر وی واجب نیست مانند دختر کوچکی که با حیض به بلوغ برسد و گمان کند که فقط با کامل شدن پانزده سالگی بالغ خواهد شد. در این صورت بر وی واجب است قضای رمضان را به جا آورد زیرا واجبات و فرایض با جهل، ساقط نمی‌شود.....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۲) حکم قضای روزه‌ها در صورت ناتوانی از روزه گرفتن

علما بیان نموده‌اند فردی که نمی‌تواند روزه بگیرد و این ناتوانی‌اش مستمر است، بر وی همانند شخص کهن‌سالی که از روزه گرفتن عاجز می‌باشد، واجب است به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد...

ادامه مطلب …

(۳۸۰۶) حکم ناتوانی در روزه گرفتن به سبب بیماری

لازم نیست روزه بگیرد بلکه فقط باید به ازای هر روز، یک مسکین را غذا بدهد؛ چون کسی که توانایی روزه گرفتن ندارد، از دو حالت، خارج نیست: ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه