یکشنبه 2 ربیع‌الثانی 1448
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
13 سپتامبر 2026

(۳۸۱۶) حکم روزه برای بیمار با مشکلات متعدد جسمی

(۳۸۱۶) سوال: همسرم پنجاه و پنج سال دارد؛ چشمان وی نابینا شده و به بیماری‌های دیابت، کلیه، فشار خون و برخی مشکلات قلبی مبتلا می‌باشد. وی باید روزانه صبح و عصر، آمپول بزند و دارو مصرف کند. تقریبا چهار سال است که پزشکان به او توصیه کرده‌اند که به خاطر آسیب رسیدن به بدن و سلامتی، روزه نگیرد اما او قبول نکرد و به یاری الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن مدت را روزه گرفت ولی اکنون یک سال است که به خاطر مشکلات جسمی، قادر به روزه گرفتن نیست. نظر شما در این باره چیست؟

جواب:

اگر این زن نمی‌تواند روزه بگیرد و امیدی به رفع ناتوانی وی نیست، باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا دهد. اگر انسان هیچ‌گاه و به طور مستمر نتواند روزه بگیرد، چنین بر وی واجب است اما کسی که برای مدت محدود و معینی نتواند روزه بگیرد و امید است که پس از آن مدت، توانایی روزه گرفتن را به دست بیاورد، تا زمان بهبودی منتظر می‌ماند سپس قضای آن روزها را به جا می‌آورد؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} [البقرة: ۱۸۴] : (هر کدام از شما که بیمار یا در سفر بود، می‌تواند تعدادی از روزهای دیگر را روزه بگیرد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: زوجتي تبلغ من العمر خمسة وخمسين عاما، وهي كفيفة البصر، ومريضة بمرض السكر، وأيضًا الكلى والضغط ومشكلات أخرى في القلب، ولا بد من أخذ الإبر صباحًا ومساء يوميا، وأخذ الأدوية على مدار اليوم، وقد نصحها الأطباء بعدم الصيام لآثاره على صحتها، وذلك منذ أربع سنوات تقريبا، ولكن رفضت وأعانها الله على الصيام تلك المدة، فصامت والحمد الله، ولكن منذ سنة لم تعد تستطيع الصيام لأسباب صحية كما ذكرتُ، فما رأيكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على هذه المرأة إذا كانت لا تستطيع الصيام، ولا يُرْجَى زوال عَجْزها أن تُطْعِمَ عن كل يوم مسكينا؛ لأن هذا هو المفروض على الإنسان إذا كان لا يستطيع الصوم على وجه مستمر، أما الذي لا يستطيع الصوم لفترة معينة، ويُرْجَى أن يَقْدِر عليه فيما بعد، فهذا ينتظر حتى يقدر عليه، ثم يقضيه؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَر ﴾ [البقرة: ١٨٤].

مطالب مرتبط:

(۳۸۰۸) حکم روزه و کفاره برای بیمار ناتوان و فاقد توان مالی

در مورد روزه گرفتن باید گفت که روزه بر او واجب نیست زیرا از روزه گرفتن، معذور است؛ اما غذا دادن کار آسانی است زیرا در ازای کلّ ماه، برای پنج مسکین هر کدام شش صاع برنج و گوشت کافی است....

ادامه مطلب …

(۳۸۲۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده برای فرد مسن و ناتوان

واجب است که هر اندازه می‌تواند، حتّی اگر در روزهای متفاوت از زمستان هم که باشد، قضای روزه‌هایش را بگیرد. اگر توانایی ندارد و این عدم توانایی دائمی است و امیدی به بهبودش نیست، به ازای هر روز یک مسكين را غذا می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۰) حکم روزه گرفتن با وجود توصیه پزشکی و زخم معده

این مسئله به وضعیت فرد در هنگام فرا رسیدن ماه رمضان بستگی دارد که اگر توانایی روزه داشت باید روزه بگیرد و اگر توان روزه گرفتن نداشت، روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۱) حکم روزه شخصی که سخنان بیهوده می‌گوید

روزه‌اش درست است؛ اما شایسته است که شخص روزه‌دار، وقتش را با طاعت و عبادت‌ هم‌چون نماز، قرآن، ذكر و... مشغول و آباد کند اما سخن لغو و بیهوده، فقط موجب زیان و خسارت انسان است...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۶) حکم روزه و قضای آن برای دانشجویان در سفر طولانی

شایسته نیست که قضای آن ‌را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد زیرا در این صورت، در معرض ترک کردن واجب، قرار خواهد گرفت چون تعداد ماه‌های رمضان برایش متراکم می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۲) حکم روزه با خواب طولانی در روز و بیداری شبانه در ماه رمضان

له، روزه‌ات درست است؛ زیرا بیدار بودن از شروط روزه نیست لذا اگر روزه‌دار در هنگام روزه زیاد بخوابد، روزه‌اش درست و تکلیف از عهده‌اش ساقط می‌شود اما واجب است که برای ادای نماز جماعت در مسجد بیدار شوی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه