یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۳۸۲۶) حکم روزه و قضای آن برای دانشجویان در سفر طولانی

(۳۸۲۶) سوال: برخی طلاب و دانشجویان با استدلال به این که مسافر هستند، چند روز از رمضان را روزه نمی‌گیرند و رمضان بعدی فرا می‌رسد و آنان با استدلال به این که هنوز مسافر هستند قضای روزه‌هایشان را نگرفته‌اند. نظر شما در این باره چیست؟

جواب:

علما در این باره اختلاف نظر دارند. این اختلاف درباره‌ی نیت مسافرت برای مدت بیشتر از چهار، پنج، ده، پانزده یا نوزده روز است که مجموع این اقوال به بیست دیدگاه می‌رسد. چنین به نظر می‌رسد که مسافر تا وقتی که نیت اقامت دائم یا تابعیت نکرده است، مسافر محسوب می‌شود؛ حتی اگر برای سه یا چهار سال، تصمیم اقامت داشته باشد نیز نماز را قصر می‌خواند، می‌تواند مسح خفین را برای سه شبانه‌روز انجام دهد، می‌تواند نمازهایش را به صورت جمع بخواند و در ماه رمضان نیز روزه‌ نگیرد اما شایسته نیست که قضای آن ‌را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد زیرا در این صورت، در معرض ترک کردن واجب، قرار خواهد گرفت چون تعداد ماه‌های رمضان برایش متراکم می‌شود و هر چقدر ماه‌ها بیشتر متراکم شوند، نشاط وی نیز کم‌تر می‌شود. نظرم این است که شخص قضای روزه‌هایش ‌را تا رمضان بعد به تأخیر نیاندازد هر چند که مسافر نیز باشد. شخص می‌تواند در زمستان روزه بگیرد و قطعا روزهای زمستان بر وی گذر خواهد کرد لذا قضای روزه‌های رمضان را در زمستان می‌‌گیرد و هدف به دست می‌آید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الطلاب يُفطر أيامًا من رمضان بحجة أنه مسافر، ويأتيه رمضان الثاني ولم يقض ما عليه بحجة أنه ما زال مسافرا، فما رأيكم في هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه مسألة اختلف فيها العلماء، وهي ما إذا نوى المسافر مدةً أكثر من أربعة أيام أو خمسة أيام، أو عشرة أيام، أو خمسة عشر يوما، أو تسعة عشر يوما على خلاف بينهم يبلغ نحو عشرين قولا، والظاهر أن الإنسان ما دام لم ينو إقامة مطلقةً، أو استيطانًا، فإنه مسافر، ولو نوى إقامة ثلاث سنوات أو أربع سنوات يقصُر، ويمسح على الخفين ثلاثة أيامٍ بلياليها، ويجمع ويُفطِر أيضًا في رمضان، لكن لا ينبغي له أن يُؤخِّره إلى رمضان الثاني؛ لأنه إذا فعل ذلك كان هذا عرضةً لترك الواجب؛ لأن الشهور تتراكم عليه، وكلما تراكمت الشهور عليه خفَّ نشاطه في أداء هذا الواجب.

والذي نرى أنه لا يُؤخِّره إلى رمضان الثاني، ولو كان مسافرا، وبإمكانه أن يصوم في أيام الشتاء؛ لأنه لا بدَّ أن تمرَّ به أيام الشتاء، فيقضي ما فاته من رمضان في أيام الشتاء، ويحصل المقصود.

مطالب مرتبط:

(۳۷۷۷) حکم کسی که ماه رمضان را روزه می‌گیرد اما نماز نمی‌خواند

روزه‌ی رمضان از کسی که نماز نمی‌خواند، پذیرفته نیست و مردود است؛ چون کسی که نماز نمی‌خواند، كافر و مرتد می‌باشد که از دین اسلام خارج شده است در حالی ‌که از جمله شروط صحت عبادت، مسلمان بودن است....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۶) حکم جبران ترک دو سال نماز و روزه پس از بلوغ

چون نماز و روزه‌ی آن دو سال را بدون عذر ترک کرده‌ای، واجب است به درگاه الله توبه‌ی نصوح و راستین کنی و اعمال نیک و شایسته‌ی زیادی انجام دهی. قضای دو سال گذشته را نیز انجام نده زیرا فایده‌ای ندارد ....

ادامه مطلب …

(۳۸۰۵) حکم شخص بیماری که سالها روزه را ترک کرده است

بیمار است و نمی‌تواند روزه بگیرد؛ اگر چنین است بر وی واجب می‌باشد که به ازای هر روز، یک مسکین را غذا دهد و اگر در شهرش مسکینی وجود ندارد، آن ‌را به شهر دیگری بفرستد...

ادامه مطلب …

(۳۸۳۳) حکم روزه‌داری پس از قطع خون نفاس و پیش از اطمینان از پاکی کامل

اگر آن روز را روزه گرفته و نسبت به پاکی یا عدم پاکی خویش تردید داشته است، باید روزه‌ی آن روز را دوباره بگیرد زیرا آن روزه‌اش درست نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۹) حکم ترک روزه رمضان به علت شرایط سخت زندگی

با عذر شرعي روزه نگرفته است، تعداد روزهایی که مردم روزه گرفته‌اند را قضا می‌کند؛ یعنی اگر مردم بیست و نه روز را روزه گرفته‌اند، او نیز باید بیست و نه روز را قضا بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه