دوشنبه 21 محرم 1448
۱۵ تیر ۱۴۰۵
6 جولای 2026

(۳۷۵۷) حکم پرداخت زکات برای ساخت مسجد و مدرسه

(۳۷۵۷) سوال: آیا امکان دارد که زکات را برای ساخت مساجد، مدارس و مراکز تعلیم قرآن كريم پرداخت کرد؟

جواب:

علما در این مورد اختلاف نظر دارند و علت این اختلاف، اختلاف در تفسیر فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ} [التوبة: ۶۰] : (برای در راه الله) است که آیا منظور از آن، هر کار عام المنفعه‌ای است که با آن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تقرب جسته می‌شود یا فقط جنگ در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؟ برای من چنین آشکار است که منظور، فقط جنگ در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد زیرا وقتی این اصطلاح به طور مطلق و بدون قید، ذکر شود همین معنا از آن فهمیده می‌شود. همچنین اگر این اصطلاح را عام قرار دهیم، اسلوب حصر در این آیه، ‌فایده‌ای نخواهد داشت: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ} [التوبة: ۶۰] : (صدقه‌ها فقط برای فقرا، مساکین و… است). همچنین زیرا حصر آن به جنگجویان به احتیاط نزدیک‌تر است و آن‌چه به احتیاط نزدیک‌تر باشد، اولویت دارد که از آن پیروی شود. ساخت مدارس و… که در سؤال بدان اشاره شد کارهای خیری است که باید مردم برای انجام آن‌ تشویق شوند و صرف مال و هزینه برای آن، از جهت صدقه و انجام امور خیر و نیک صورت می‌پذیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: من الكويت هل يمكن أن تنفق الزكاة في بناء المساجد والمدارس، وفي أماكن لتعليم القرآن الكريم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذه عَحِلّ خلاف بين العلماء، مَنْشَؤُهُ الخلاف في تفسير قوله تعالى: ﴿ وَفِي سَبِيلِ اللهِ ﴾ [التوبة: ٦٠] هل المراد به كل ما يتقرب به إلى الله من المصالح العامة أو المراد به الغزو في سبيل الله فقط؟ والذي يظهر لي أن المراد به الغزو في سبيل الله فقط؛ لأن هذا هو المعروف عند الإطلاق، ولأننا لو جعلناه عاما لم يكن للحضر فائدة في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ ﴾ [التوبة: ٦٠] الخ، ولأن حضره في الغزاة أحوط، وما كان أحوط فهو أولى بالاتباع أما ما أشار إليه السائل من بناء المدارس ونحوه فإنها أعمال خير يُحثّ الناس عليها، ويكون صرف المال عليها من جهة أخرى، من جهة الصدقات وأفعال الخير والبر.

مطالب مرتبط:

(۳۷۵۸) آیا جایز است که زکات مالم را برای ساخت مسجد بپردازم؟

زکات فقط برای مواردی پرداخت می‌شود که الله از آن نام برده و فرموده است....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که نیازمند نیستند

پرداخت زکات به خویشاوندانی که نیازمند نیستند، پذیرفته نیست و زکات را از عهده‌ی شخص، ساقط نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۲) اولویت در پرداخت زکات

این کار، درست نیست؛ یعنی جایز نیست که مسلمان زكاتش را به پسران یا دخترانش یا هر کسی که تأمین مخارجش بر او واجب باشد، بدهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۹) پرداخت زکات به همسر

پرداخت زکات به همسرش با این نیت، درست نیست و بر وی واجب است که زکاتش را دوباره بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۲) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که در نماز جماعت کوتاهی می‌کنند

بله، اگر مستحق و از اهل زکات باشند، ایرادی ندارد که زکاتت را به آنان بدهی به شرطی که نفقه و تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد...

ادامه مطلب …

(۳۷۲۴) فقرا و نیازمندان که مستحق زکات هستند چه کسانی هستند؟

زکات، مستحقان خاص خود را دارد که در قرآن از آن‌ها به صراحت، نام برده شده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه