سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۳۷۵۷) حکم پرداخت زکات برای ساخت مسجد و مدرسه

(۳۷۵۷) سوال: آیا امکان دارد که زکات را برای ساخت مساجد، مدارس و مراکز تعلیم قرآن كريم پرداخت کرد؟

جواب:

علما در این مورد اختلاف نظر دارند و علت این اختلاف، اختلاف در تفسیر فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ} [التوبة: ۶۰] : (برای در راه الله) است که آیا منظور از آن، هر کار عام المنفعه‌ای است که با آن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تقرب جسته می‌شود یا فقط جنگ در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؟ برای من چنین آشکار است که منظور، فقط جنگ در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد زیرا وقتی این اصطلاح به طور مطلق و بدون قید، ذکر شود همین معنا از آن فهمیده می‌شود. همچنین اگر این اصطلاح را عام قرار دهیم، اسلوب حصر در این آیه، ‌فایده‌ای نخواهد داشت: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ} [التوبة: ۶۰] : (صدقه‌ها فقط برای فقرا، مساکین و… است). همچنین زیرا حصر آن به جنگجویان به احتیاط نزدیک‌تر است و آن‌چه به احتیاط نزدیک‌تر باشد، اولویت دارد که از آن پیروی شود. ساخت مدارس و… که در سؤال بدان اشاره شد کارهای خیری است که باید مردم برای انجام آن‌ تشویق شوند و صرف مال و هزینه برای آن، از جهت صدقه و انجام امور خیر و نیک صورت می‌پذیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: من الكويت هل يمكن أن تنفق الزكاة في بناء المساجد والمدارس، وفي أماكن لتعليم القرآن الكريم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذه عَحِلّ خلاف بين العلماء، مَنْشَؤُهُ الخلاف في تفسير قوله تعالى: ﴿ وَفِي سَبِيلِ اللهِ ﴾ [التوبة: ٦٠] هل المراد به كل ما يتقرب به إلى الله من المصالح العامة أو المراد به الغزو في سبيل الله فقط؟ والذي يظهر لي أن المراد به الغزو في سبيل الله فقط؛ لأن هذا هو المعروف عند الإطلاق، ولأننا لو جعلناه عاما لم يكن للحضر فائدة في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ ﴾ [التوبة: ٦٠] الخ، ولأن حضره في الغزاة أحوط، وما كان أحوط فهو أولى بالاتباع أما ما أشار إليه السائل من بناء المدارس ونحوه فإنها أعمال خير يُحثّ الناس عليها، ويكون صرف المال عليها من جهة أخرى، من جهة الصدقات وأفعال الخير والبر.

مطالب مرتبط:

(۳۷۵۱) حکم صدقه دادن به کافری که بسیار نیازمند باشد

صدقه دادن به غير مسلمان که محتاج و نیازمند است، جایز است و اجر دارد اما جایز نیست که صدقه‌ی واجب یعنی زکات به او داده شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۳۷۱۷) حکم تقسیم ناعادلانه زکات

باید مبلغی که دریافت کرده‌ای را به فقیران بدهی یا آن مبلغ را در کارهای خیریه مصرف کنی که البته مصرف این مبلغ برای فقرا و به خصوص در همان روستا، بهتر است و اولویت دارد....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۲) حکم پرداخت زکات برای کمک به سفر حج

شخص تا زمانی که تنگ‌دست و توانایی ندارد، حج بر او فرض نیست و وقتی که فرض نباشد، جایز نیست که از زکات به او داده شود....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۳) حکم پرداخت زکات به خواهر نیازمند

اگر پذیرفت که خوب است اما اگر نپذیرفت، به او داده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۸) آیا جایز است که زکات مالم را برای ساخت مسجد بپردازم؟

زکات فقط برای مواردی پرداخت می‌شود که الله از آن نام برده و فرموده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه