(۳۷۱۹) سوال: زكات مالم که چند رأس گاو بود را پرداخت کردم و به عنوان زکات، به همسرم دادم. چنین گمان می‌کردم که همسرم شامل عاملان و کارگزاران می‌شود؛ زیرا وی در پرورش و رسیدگی به این گاوها به من کمک می‌کند، برای کارگرانی که به گاوها رسیدگی می‌کردند، غذا آماده می‌کند و به گاوها آب می‌دهد؛ آیا این کارم درست است؟ اگر درست نیست، آیا باید آن زکات که اکنون چهار سال از آن گذشته است را دوباره بپردازم؟ فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا} [التوبة: ۶۰] به چه معنا است؟

جواب:

معنای فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ {وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا} کارگزاران زکات است؛ یعنی کسانی که دولت، آنان را تعیین می‌کند تا زکات را از صاحب زکات که بر وی واجب شده است بگیرند و به مستحق زکات بپردازند. این‌ها عاملان و کارگزاران زکات هستند و منظور از این عبارت، آن‌گونه که وی گمان کرده، کارگزاران و عاملان مال زکات نیستند. بنابراین پرداخت زکات به همسرش با این نیت، درست نیست و بر وی واجب است که زکاتش را دوباره بپردازد؛ یعنی زکات آن سال را که با این نیت به همسرش داده، دوباره بپردازد لذا اگر یک یا دو گاو به او داده است، اکنون باید یک یا دو گاو زکات بدهد. مهم این است که وی آن زکات یا آن‌چه به همسرش پرداخته را بر عهده دارد و باید اکنون پرداخت کند.

این فرد و دیگران را نصیحت و سفارش کرده و می‌گویم: بر فرد مسلمان، واجب است که احكام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در عبادتی که انجام می‌دهد را قبل از انجام آن بداند تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آگاهی و علم عبادت نماید؛ اما عبادت کردن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با جهل و نادانی نقصان بزرگی است و چه بسا شخص، کاری انجام دهد که تمام اعمالش را از بین ببرد در حالی که خودش خبر نداشته باشد یا ممکن است کاری را ترک کند که باید در عمل، وجود داشته باشد اما وی خبر نداشته باشد. بنابراین بر مسلمان واجب است  آن دسته از احکام دینش که بدان نیاز دارد را یاد بگیرد. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواستار یاری و کمک هستیم.