سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۳۷۳۹) حکم پرداخت زکات به نزدیکان

(۳۷۳۹) سوال: خواهری دارم که شوهرش وفات کرده است. وی پسری بیست ساله دارد که در یک شرکت با حقوق پنج هزار ريال کار می‌کند. پسر بزرگش سرپرستی آنان را به عهده دارد و اجاره‌ی خانه‌ را می‌پردازد. می‌خواهم هر ساله تمام زكاتم را به آنان اختصاص بدهم. آیا این کار، جایز است؟

جواب:

اگر واقعا و به طور حقیقی نیازمند هستند، جایز است؛ بلکه پرداخت زکات به آنان بهتر از پرداخت آن به افراد غریبه و دور است که خویشاوند تو نیستند چون صدقه به خویشاوند، دو کار است: صدقه و صله‌ی رحم؛ اما برحذر باش و مبادا که زکات را برای امور غیر ضروری و رفاهیات به آن‌ها بپردازی زیرا معیار زکات، نیاز است؛ چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). اگر نیازمند باشند، نسبت به دیگران در اولویت هستند اما اگر نیازمند نیستند و می‌خواهی زکات را به آنان بدهی تا از آن برای رفاهیات که بسیاری از مردم با آن خودنمایی می‌کنند استفاده نمایند، زکاتت را به آنان نده.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي أخت مُتَوَفِّى عنها زوجها، ولها ولد في العشرين يعمل في شركة براتب قدره خمسة آلاف ريال، وله إخوة يعولهم، والبيت إيجاره عليه، وأريد أن أخصص زكاة مالي كاملة كل سنة لهم، فهل يجوز هذا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجوز هذا إذا كانوا يحتاجون إلى ذلك حاجة حقيقية، بل إن صرف زكاتك إليهم أفضل من صرفها إلى من ليس بينك وبينهم قرابة، فإن الصدقة على القريب اثنتان صدقة وصلة، ولكن إياك أن تعطيهم الزكاة من أجل أمور كمالية لا تدعو الحاجة إليها، فالمدار على الحاجة؛ لقوله تعالى: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَمِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠] فإذا كانوا في حاجة فهم أحق من غيرهم، وإن لم يكونوا في حاجة وإنما تعطيهم من أجل الكماليات التي يتظاهر بها كثير من الناس اليوم فلا تُعْطِهم.

 

مطالب مرتبط:

(۳۷۴۸) حکم پرداخت زكات مال به داماد و عروس

اگر برای نفقه و تأمین مخارجش باشد، وی نیازی ندارد زیرا شوهرش مسئولیت این کار را دارد و از اهل زکات نیست اما اگر شوهرش فقیر و نیازمند باشد، بر پدر واجب است که مخارج پسر و عروسش را از مال شخصی خود تأمین کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۵۶) حکم پرداخت زکات به شخص بی نماز

اگر اصلا نماز نمی‌خواند، زکات و صدقه به او تعلّق نمی‌گیرد و به او داده نمی‌شود اما اگر خانواده دارد، به خانواده‌اش کمک کرده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۷۴۷) حکم پرداخت زکات به شوهر

پرداخت زکات به شوهر اگر برای پرداخت بدهی، نیازمند باشد جایز است و ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که نیازمند نیستند

پرداخت زکات به خویشاوندانی که نیازمند نیستند، پذیرفته نیست و زکات را از عهده‌ی شخص، ساقط نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۲) آیا دادن زکات به خواهران و برادرانم که خردسال نیستند جایز است؟

پرداخت زکات به خوایشاوندانی که مستحق و اهل زکات هستند، بهتر از پرداخت آن به غیر از خویشاوندان است؛ زیرا صدقه دادن به خویشاوند، صدقه و صله‌ی رحم است....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه