(۳۷۳۲) اولویت در پرداخت زکات

(۳۷۳۲) سوال: شخصی زکاتش را به جای این که به افراد غریبه‌ بدهد، به پسرانش می‌دهد و می‌گوید: (پسرانم برای دریافت زکات نسبت به غریبه‌ها در اولویت هستند). آیا این کار، درست است؟

جواب:

این کار، درست نیست؛ یعنی جایز نیست که مسلمان زكاتش را به پسران یا دخترانش یا هر کسی که تأمین مخارجش بر او واجب باشد، بدهد زیرا اگر زکاتش را به کسی که مخارج وی بر او واجب است بدهد، سود این کار به خودش برمی‌گردد و چه بسا هدف وی زنده کردن مالش و سالم ماندن آن از خرج شدن بوده باشد که البته این کار، جایز نیست؛ اما اگر فرزندانش بدهکار باشند و سبب آن بدهی، نفقه‌ی واجب بر پدر نباشد، در این صورت اگر بدهی آنان را از زکاتش بپردازد، ایرادی ندارد زیرا در این صورت از بدهکاران هستند و بر پدر، واجب نیست که بدهی فرزندانش را بپردازد مگر در صورتی که آن مبلغ را به خاطر رفع نیازهای خویش قرض گرفته باشند در حالی که تأمین مخارج آنان بر پدرشان واجب بوده است که در این صورت، جایز نیست پدر، بدهی آنان را با زکات بپردازد بلکه وظیفه دارد بدهی آنان را ادا کند زیرا کاری که آنان انجام داده‌اند، بر وی واجب است لذا باید بدهی آن‌ها را از مالش بدهد نه از زکاتش.

خلاصه: پرداخت زکات به پسران یا دختران جایز نیست و زکات را از عهده‌ی شخص ساقط نمی‌کند زیرا منجر می‌شود که مالش را نگه ‌دارد و مخارج آنان را نپردازد؛ مگر این که فرزندانش بدهکار باشند و نتوانند آن بدهی ‌را بپردازند و این بدهی‌ها به خاطر مخارجی که تأمین آن بر پدرشان واجب بوده نباشد؛ در این صورت، پدر می‌تواند بدهی آنان‌ را از زکاتش بپردازد.

تعداد بازدید: 61

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من العراق محافظة نينوى: هناك شخص يقوم بتوزيع الزكاة على أبنائه بدلا من إعطائها للغريب، ويقول: إن أبنائي أولى بالزكاة من الغريب، هل هذا الفعل صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا الفعل غير صحيح، أي: إنه لا يجوز للإنسان أن يعطي زكاته أبناءه أو بناته أو أحدًا ممن يجب عليه النفقة عليه؛ لأن الإنسان إذا أعطى شخصًا تجب عليه نفقته، إذا أعطاه زكاته فإن ذلك يعود عليه بالنفع، ويكون قد قصد بزكاته إحياء ماله وسلامته من الإنفاق، وهذا لا يجوز، أما لو كان على أبنائه ديون ليس سببها النفقة الواجبة على الأب وقضاها عنهم، فإن هذا لا بأس به؛ لأنهم من الغارمين، والغارمون لا يلزم أباهم قضاءُ الدين عنهم، إلا إذا كان الدين الذي استدانوه من أجل الإنفاق على أنفسهم مع وجوب الإنفاق على أبيهم، ففي هذه الحال لا يجوز له أن يعطيهم من الزكاة في قضاء الدين، بل عليه أن يقضي الدين؛ لأنهم قاموا بواجب عليه فعليه أن يقضي الدين من ماله لا من زكاته وخلاصة الجواب أن نقول: إن دفع الزكاة إلى الأبناء أو البنات لا يجوز ولا يُجزئ؛ لأن ذلك يؤدي إلى توفير ماله من الإنفاق، إلا إذا كان الأبناء أو البنات عليهم ديون لا يستطيعون وفاءها، وهذه الديون لم تلزمهم بسبب نفقة واجبة على أبيهم، فلأبيهم في هذه الحال أن يقضي ديونهم من زكاته.